# ویدیوکلوپ

شاید اغراق نباشد اگر بگوییم هیچ فیلمسازی در تاریخ سینمای ایران به‌اندازه داریوش مهرجویی توانایی این را نداشته که از دل ایده‌هایی دم‌دستی و معمولی، فیلم‌هایی ماندگار و مهم بسازد. لیلا یکی از همین فیلم‌ها بود. اگر خلاصه داستان لیلا را برای هر سینمادوستی تعریف کنید، ممکن است احساس کند که قرار است با یک اثر میان‌مایه و حتی آبکی طرف باشد. با این وجود لیلا به یکی از مهم‌ترین فیلم‌های زمانه خود تبدیل شد و همین امر نشان‌دهنده توانایی‌های مهرجویی به‌عنوان یک سینماگر کاربلد است. به مناسبت سالگرد اکران لیلا نگاهی انداخته‌ایم به چکیده برخی از نقدهایی که در زمان نمایش این فیلم در موردش منتشر شدند.

رخشان بنی‌اعتماد کار خود را به‌عنوان مستندساز شروع کرد و سپس وارد عرصه سینمای داستانی شد. اولین آثار او، کمدی‌هایی بودند که به معضلات اجتماعی می‌پرداختند. با این وجود، نرگس فیلمی بود که مسیر کاری بنی‌اعتماد را عوض کرد. او در چهارمین ساخته‌اش به‌سراغ طبقه‌ای از افراد رفت که در فیلم‌های داستانی قبلی‌اش دیده نشده بودند. لحن تلخ نرگس هم شباهتی به سه فیلم قبلی بنی‌اعتماد نداشت. استقبال پرشور منتقدان از نرگس، نشان‌دهنده تغییر جایگاه رخشان بنی‌اعتماد در مقام یک فیلمساز بود. با این فیلم بود که بنی‌اعتماد به‌طور جدی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین استعدادهای سینمای پس از انقلاب شناخته شد. تماشای ساخته‌های بعدی او نشان داد که این انتظارات بیهوده نبود. به مناسبت سالگرد اکران عمومی فیلم نرگس نگاهی انداخته‌ایم به نقدهایی که در آن زمان در مورد این فیلم منتشر شد.

رسول صدرعاملی پیش از این‌که به‌عنوان یک فیلمساز به شهرت برسد، سابقه فعالیت در مقام یک روزنامه‌نگار را در کارنامه‌اش داشت. شاید همین تجربه باعث شده تا او مهارتی انکارناپذیر در پیدا کردن سوژه‌های ژورنالیستی جذاب داشته باشد. این ویژگی را نه فقط در آثاری که خود کارگردانی کرده بلکه همچنین در فیلمنامه‌هایی که برای دیگران نوشته (از جمله فیلم می‌خواهم زنده بمانم که با فیلمنامه‌ای از صدرعاملی و به کارگردانی ایرج قادری ساخته و در زمان اکران به پرفروش‌ترین فیلم سال تبدیل شد) نیز می‌توان مشاهده کرد. دختری با کفش‌های کتانی هم یکی از این فیلم‌ها بود. در دورانی که فضای سیاسی به‌شکل آشکاری بازتر از گذشته و مسائل تازه‌ای وارد حوزه‌های گفتمانی مملکت شده بود، صدرعاملی با درک درست شرایط، فیلمی ساخت که خیلی‌ها را در زمان اکران غافلگیر کرد. به مناسبت سالگرد اکران دختری با کفش‌های کتانی نگاهی به چکیده نقدهایی انداخته‌ایم که در مورد این فیلم نوشته شده‌اند.

در پایان سال 1941، عشاق سینما از حضور ستاره مورد علاقه‌شان «همفری بوگارت» در دو فیلم سرمست بودند: اولی «سیرای مرتفع» و دومی فیلمی تاریخ‌ساز به نام «شاهین مالت». شاهین مالت ژانری در سینما به‌وجود آورد به نام ژانر «نوآر». فیلم نوآر به فیلم‌هایی با فضای تیره‌وتار شهری و مضامین جنایی و تلخ می‌گویند. شاهکار «جان هیوستن» الگوهای این ژانر را با تصاویر تاریک و سایه‌های پررنگ، حضور یک کارآگاه و یک زن اغواگر در همان گام اول تثبیت کرد و تبدیل شد به الگویی درجه‌یک برای فیلم‌هایی که بعدها در همین اتمسفر ساخته شدند. پس از گذشت 81 سال از ساخت آن، شاهین مالت همچنان تازه و بدیع است و بعید است با تماشای آن غرق در لذت سینما نشوید. به مناسبت سالگرد اکران این فیلم، هفت حقیقت جذاب درباره شاهین مالت برای‌تان گردآوری کرده‌ایم.

استنلی کوبریک تنها 32 سال داشت که یکی از ابرپروژه‌های تاریخ هالیوود را کارگردانی کرد؛ درامی حماسی درباره برده‌ای آزادی‌خواه به نام «اسپارتاکوس» که علیه ظلم و نظام طبقاتی جاری در روم برمی‌خیزد. این فیلم باشکوه و پرهزینه شماری از بهترین بازیگران تاریخ سینما را دور هم جمع کرده بود. از جمله: «کرک داگلاس»، «لارنس الیویه»، «تونی کورتیس» و «چارلز لاتن». نویسنده‌ فیلمنامه هم «دالتون ترومبو»یی بود که در دوره مک‌کارتیسم به ظن داشتن تمایلات کمونیستی در لیست سیاه هالیوود قرار گرفته بود. طبعا پشت صحنه چنین فیلمی پر از نکته و حاشیه است و در این مطلب می‌خواهیم 10 نکته جذاب درباره فیلم اسپارتاکوس را برای‌تان روایت کنیم.

بعضی از فیلم‌ها مرزهای متعارف ارزیابی‌های معمول را درمی‌نوردند. آن‌ها به خاطره جمعی یک یا چند نسل بدل می‌شوند و صحبت کردن در مورد خوب یا بد بودن آن‌ها، اهمیت خود را تا حدی از دست می‌دهد. خواهران غریب یکی از این فیلم‌ها است. به مناسبت سالگرد نمایش خواهران غریب نگاهی انداخته‌ایم به نظرات و نقدهای قدیمی در مورد این فیلم خاطره‌ساز.

اگر بخواهیم نمونه‌های فیلم کالت (به‌معنای فیلمی معمولا جدا از جریان اصلی که گروهی هوادار پروپاقرص و به‌اصطلاح فرقه‌ای دارد) را در تاریخ سینمای ایران نام ببریم، فیلم نفس عمیق یکی از گزینه‌های قطعی حضور در جمع این فیلم‌ها است. فیلمی که از همان زمان نمایش در جشنواره فجر با استقبال پرشور منتقدان و مخاطبان خاص سینما روبه‌رو شد و هرچند فروش چندان بالایی داشت اما هرگز در ذهن سینمادوستان جدی فراموش نشد. به مناسبت سالگرد اکران نفس عمیق نگاهی انداخته‌ایم به گزیده نقدهایی که در زمان نمایش این فیلم منتشر شد.

موتزارت اگر بهترین آهنگساز کلاسیک تمام تاریخ نباشد، لااقل یکی از بزرگ‌ترین‌هاست. این نابغه اتریشی به واسطه نبوغ و ویژگی‌های شخصیتی‌اش فراز و فرودهای زیادی را در طول زندگی کوتاهش تجربه کرد و نهایتا پس از برجای گذاشتن صدها قطعه درجه یک از خودش، در 35 سالگی به دلیل بیماری از دنیا رفت. فیلم آمادئوس، این ساخته جذاب «میلوش فورمن» که حالا 38 ساله شده، روایتی است دراماتیزه شده از دوره پرحاشیه اقامت موتزارت در وین و رقابتی که بین او و موسیقیدان هم‌عصرش «آنتونی سالیِری» برای جلب توجهات مردم در گرفته بود و البته وقایع منتهی به مرگ موتزارت در سال 1971. فیلم مجموعا نامزد 53 جایزه شد و 40 جایزه (از جمله هشت جایزه اسکار!) را درو کرد. منتقدان پس از این‌که آمادئوس بهترین فیلم اسکار شد، آن را «باشکوه، بی‌نقص، لطیف و بامزه» توصیف کردند. به مناسبت سالگرد اکران این اثر جذاب، می‌خواهیم اتفاقات داخل فیلم «آمادئوس» را با وقایع حقیقی زندگی موتزارت مقایسه کنیم و ببینیم فیلم چقدر به تاریخ وفادار بوده است.

تعطیلات رمی یکی از آن فیلم‌های کلاسیکی است که حتی در سال ۲۰۲۲ همچنان می‌توان آن را تحسین کرد و دوست داشت. علاوه بر تم عاشقانه آن یکی از دلایلی که این فیلم تا این حد موفق باقی مانده، ستاره آن است. هزاران زن جوان در سراسر آمریکا و دیگر کشورها پوسترهای آدری هپبورن را به دیوار اتاق خود زده‌اند، نقل قول‌هایی از او در بیوگرافی رسانه‌های اجتماعی خود دارند و حتی برای هالووین لباس او را می‌پوشند. در این فیلم آدری هپبورن و گریگوری پک روز خود را با هم با نشستن روی پله‌های Trinita dei Monti، یک بنای برجسته رمی آغاز می‌کنند. پس از خوردن یک ژلاتو، سوار بر وسپا به یک ماجراجویی بزرگ و رمانتیک در مرکز شهر رم پا می‌گذارند و چنان فضای عاشقانه‌ای می‌سازند که در پایان فیلم، نمی‌توانید به این موضوع فکر نکنید که همه چیز را رها کنید و به امید عاشق شدن به اروپا بروید. به مناسبت شصت و نهمین سالگرد اکران این فیلم پیشنهاد می‌کنیم اگر تا به حال به تماشای این کمدی رمانتیک ننشسته‌اید فیلم را ببینید و نکات جذاب آن را اینجا بخوانید.

کارنامه مسعود کیمیایی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب با فراز و نشیب‌های فراوانی همراه بوده. هنوز هم ساخت و اکران هر فیلم او، اتفاقی ویژه است که حجم ویژه‌ای از مطالب رسانه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. با این وجود، کمتر فیلمی از او با واکنش‌های کم‌وبیش یکدستی مواجه شده است. گاهی اوقات می‌توان شباهت‌هایی میان جنس برخی از واکنش‌ها به فیلم‌های مختلف کیمیایی پیدا کرد. این در حالی است که گذر زمان ثابت کرده که آثار او جایگاه یکسانی پیدا نکرده‌اند. رد پای گرگ، یکی از آثاری است که به مرور زمان و با وجود ابهامات فراوان داستانی، به یکی از فیلم‌های محبوب کیمیایی نزد هوادارانش تبدیل شده است. مروری بر برخی از یادداشت‌های نوشته شده در زمان اکران این فیلم، نشان‌دهنده تعارضی است که میان نظرات مختلف به چشم می‌خورد.