گزارش فیلم

گاهی برای ساخت یک فیلم آن‌قدر تلاش صرف می‌شود که فقط تماشای چندباره آن فیلم برای پی بردن به جزئیات این زحمت کافی نیست. در چنین شرایطی اطلاع از جزئیات ساخت فیلم و اتفاقاتی که در پشت صحنه منجر به خلق یک اثر دیدنی شده بهتر مخاطب را در فیلم ذوب می‌کند و باعث می‌شود که تماشاچی دنیای فیلم را بهتر درک کند. سینما همیشه جذاب است و اتفاقات پشت صحنه آن جذاب‌تر. همین جذابیت باعث شده تا برویم سراغ چندین فیلم جذاب تاریخ سینما و ببینیم در حاشیه ساخت آن‌ها چه اتفاقاتی افتاده است.

اقتباس سینمایی از یک کتاب موفق همیشه در وهله اول ایده خوبی به نظر می‌‌رسد. هم هواداران یک کتاب خوب دوست دارند شخصیت‌های یک داستان تخیلی را به صورت زنده روی پرده سینما تماشا کنند، هم نویسنده دوست دارد نسخه سینمایی اثر مکتوبش در همه جای دنیا به نظر مخاطبان بیشتری برسد. اما حاصل یک اقتباس سینمایی همیشه خوشایند نیست. گاهی هواداران متعصب یک کتاب از نتیجه کار راضی نیستند و بدتر از آن گاهی خود نویسنده با وجود فروش حق اقتباس کتابش، از نتیجه کار رضایت ندارد. به تصویر کشیدن آن‌چه در یک کتاب توصیف شده، وصف حالات و احساسات دقیق شخصیت‌ها و فضاها کار آسانی نیست و حاصل کار ممکن است زمین تا آسمان با چیزی که در ذهن نویسنده کتاب بوده فرق کند یا حتی در تضاد با آن قرار بگیرد. به همین دلیل گاهی نویسنده‌ها از اقتباس سینمایی اثرشان دل خوشی نخواهند داشت. در این مطلب می‌خواهیم 7 نویسنده را که از اقتباس سینمایی از یکی از آثارشان متنفر بودند را به شما معرفی کنیم.

هفتادوششمین جشنواره فیلم کن 6 خرداد به پایان رسید؛ آنچه در ادامه می‌خوانید فهرست برندگان این جشنواره است و البته لیستی از پیش‌بینی‌های برندگان جشنواره کن 2023 از سایت‌های معتبر را هم می‌توانید بخوانید. باید اشاره کرد که فیلم‌هایی چون «قاتلان فلاور مون» اثر اسکورسیزی (نمایش در بخش خارج از مسابقه) یا «خلافکاران» اثر رودریگو مورِنو و «شکستن یخ» اثر آنتونی چِن (نمایش هر دو در بخش نوعی نگاه) با این‌که سروصدا و شور فوق‌العاده‌ای راه انداختند اما واجد شرایط کسب هیچ جایزه مهمی نیستند و باید در ادامه سال موفقیت‌شان در محافل هنری را دنبال کرد.

هفتادوششمین دوره جشنواره فیلم کن از 16 تا 27 ماه مه 2023 (از 26 اردیبهشت تا 6 خرداد 1402) برپا شد. این جشنواره مثل همیشه، میدان نبرد سینمایی فیلمسازان مطرحی از نسل‌های مختلف است برای کسب نخل طلای کن؛ کن لوچ،‌ نوری بیلگه جیلان، آکی کوریسماکی، ویم وندرس، وس اندرسن، نانی مورتی، مارکو بلوکیو، تاد هِینز، هیروکازو کوره-ایدا، جاناتان گلیزِر، کریم عینوز، آلیچه رورواکر و کوثر بن‌هنیه. در سایر بخش‌ها هم نام‌های بزرگی چون مارتین اسکورسیزی، کیم جی-وون، آنوراگ کاشیاپ، ویکتور اریسه، تاکشی کیتانو، استیو مک‌کویین و پدرو آلمودووار حضور دارند. از سینمای ایران هم علی عسگری و علی‌رضا خاتمی با فیلم «آیه‌های زمینی» در بخش نوعی نگاه حضور دارند. اینجا مهم‌ترین خبرها و حاشیه‌های جشنواره را برایتان ترجمه و گزارش می‌کنیم.

برای آن‌هایی که سودای کارگردان شدن در سر دارند، هالیوود یک مکان رویایی محسوب می‌شود. احتمالا رویای بسیاری از کارگردان‌های مشهور غیرآمریکایی تاریخ، این بوده که بتوانند لااقل یک فیلم در نظام استودیویی عظیم هالیوود کارگردانی کنند و بفهمند شیوه کار در چنین ابرسیستمی چگونه است. البته این فقط یک روی سکه است، هالیوود به همان اندازه که می‌تواند سکوی پرتاب باشد، قادر است شما را از عرش به فرش بکشاند. قانون اول چنین سیستمی این است: اگر نتوانی پول بسازی، محکوم به فنایی. پول فقط یکی از مشکلات است؛ کار کردن در پروژه‌ای که نمایندگان چند کمپانی سرمایه‌گذار دائما در حال بازرسی از آن هستند اعصابی پولادین می‌خواهد. برای کارگردانی در هالیوود باید قلق کار کردن با تهیه‌کنندگان را بلد بود و پروژه را در مسیری سخت به انتها رساند. وجود همین مشکلات است که باعث شده پشت صحنه بسیاری از فیلم‌های سینمایی برای همه عوامل تبدیل به جهنم شود و کار به اخراج یا استعفای کارگردان برسد. در این مطلب قصد داریم به نیمه تاریک کارگردانی در هالیوود بپردازیم و هشت کارگردانی را به شما معرفی کنیم که در میانه راه از یک پروژه سینمایی اخراج شدند.

خون‌بازی بازگشت رخشان بنی‌اعتماد به دغدغه‌های صریح اجتماعی بود. بنی‌اعتماد این‌بار معضل اعتیاد را دستمایه ساخت فیلم قرار داده بود. با این وجود، در خون‌بازی (در مقایسه با دیگر درام‌های اجتماعی سینمای ایران) با فضای متفاوتی روبه‌رو بودیم. شخصیت‌های کم‌تعداد و فضاسازی خلوت و ویژه‌ای که شباهتی به درام‌های معمول اجتماعی نداشت، باعث تمایز خون‌بازی از جریان درام‌های وقت مرتبط با معضلات اجتماعی شده بودند. بنی‌اعتماد با انتخاب این فضا برای روایت یک معضل عمومی، خطر کرد اما در عوض جواب مناسبی گرفت. خون‌بازی در یکی از سال‌های فقیر سینمای ایران به نمایش درآمد و در چنان شرایطی با تحسین عمومی روبه‌رو شد. به مناسبت سالگرد اکران عمومی خون‌بازی، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در مورد این فیلم نوشته شده‌اند.

فیلم جدایی نادر از سیمین را می‌توان نقطه پایان دوره اول کارنامه سینمایی اصغر فرهادی دانست؛ دوره‌ای که با رقص در غبار و شهر زیبا (دو فیلمی که منتقدان را متوجه ورود یک استعداد تازه به سینمای ایران کردند) آغاز شد، با چهارشنبه‌سوری (که جایگاه فرهادی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فیلمسازان سینمای ایران را تثبیت کرد) و درباره الی (که اولین موفقیت‌های جدی بین‌المللی را برای فرهادی به ارمغان آورد) ادامه یافت و در نهایت با جدایی نادر از سیمین به بزرگ‌ترین افتخارات بین‌المللی تاریخ سینمای ایران و تبدیل فرهادی به یکی از مهم‌ترین سینماگران امروز دنیا منجر شد. به بهانه سالگرد اکران عمومی جدایی نادر از سیمین، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در مورد این فیلم نوشته شده‌اند.

شاید زمانی که فیلم شوکران روی پرده رفت، کمتر کسی انتظار این را داشت تا با یکی از مهم‌ترین فیلم‌های دوره ملتهب پسا دوم خرداد روبه‌رو شود. در روزهای اول اکران هم به‌نظر نمی‌رسید که با پدیده ماندگاری روبه‌رو باشیم. حتی در جدول فروش هم شوکران در روزهای اول با فاصله‌ای کم پشت سر فیلم دختران انتظار (رحمان رضایی) قرار داشت و به‌نظر می‌رسید این 2 فیلم رقابت شانه به شانه‌ای داشته باشند. با این وجود به‌تدریج توجه بیشتری به ساخته مهم بهروز افخمی جلب شد. اعتراض گروهی از پرستاران علیه تصویری که در این فیلم از صنف آن‌ها نمایش داده شده بود سروصدای زیادی به‌پا کرد و نقدهای مثبت هم کم‌کم از راه رسیدند. فروش شوکران اوج گرفت و نتیجه، تبدیل‌شدن این فیلم به پرفروش‌ترین فیلم سال بود. با گذر زمان هم منتقدان بارها به این فیلم رجوع کرده و آن را به‌عنوان یک پدیده مهم فرهنگی در انتهای دهه 1370 مورد توجه قرار دارند. به بهانه سالگرد اکران عمومی شوکران، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در زمان اکران این فیلم و گاه در سال‌های بعد در مورد این فیلم نوشته شد.

سامان مقدم با نخستین ساخته سینمایی‌اش، سیاوش، نشان داد که یک نیروی مهم تازه‌نفس وارد جریان اصلی سینمای ایران شده است. سیاوش از یک طرف به مسائل جوان‌پسند روز می‌پرداخت و از سوی دیگر بحث مهم اختلافات میان نسل قدیم و نسل تازه پاگرفته با عقاید متفاوت را مطرح می‌کرد. سیاوش شاید نگاه چندان عمیقی به مسائل مورد بحث خود نداشت اما توانست ارتباط خوبی با مخاطب عام برقرار کند و نشان داد که مقدم رگ خواب مخاطب جوان را خوب می‌شناسد. پارتی، اثبات دیگری بر این ادعا بود. مقدم این‌بار به‌شکل مستقیم‌تری به مسائل روز سیاسی می‌پرداخت و فیلمی در راستای گفتمان محبوب آن سال‌ها ساخته بود که توانست نظر مخاطب عام را به خود جلب کند. به بهانه سالگرد اکران عمومی پارتی، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در مورد این فیلم نوشته شده‌اند.

به رنگ ارغوان از هر نظر فیلمی جنجالی بود. عوامل این فیلم در حین تولید کمترین اطلاعات را به رسانه‌ها منتقل کردند. با وجود این رویکرد هوشمندانه، در حالی که به رنگ ارغوان قرار بود در بیست‌وسومین دوره جشنواره فیلم فجر (1383) نمایش داده شود، به محاق توقیف رفت و 5 سال بعد بود که سرانجام مجوز نمایش فیلم صادر شد. در یک اتفاق جالب توجه، فیلمی که 5 سال توقیف شده بود توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را از بیست‌وهشتمین دوره جشنواره فیلم فجر کسب کند. اینجا نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در زمان اکران این فیلم در موردش نوشته شد.