گزارش فیلم

اگر قرار باشد علیرضا داودنژاد را تنها با یک صفت توصیف کنیم، شاید «تجربه‌گرا» گزینه مناسبی باشد. داودنژاد بارها نشان داده که هیچ علاقه‌ای به پیمودن مسیرهای تجربه‌شده ندارد. به همین دلیل است که در کارنامه او با تنوع غیرمنتظره‌ای روبه‌رو می‌شویم. بچه‌های بد هم یکی از همین فیلم‌ها بود. اما اهمیت بچه‌های بد را نمی‌توان در این امر خلاصه کرد. بچه‌های بد فیلم جسورانه‌ای بود که داشت روی برخی از خطوط قرمز حرکت می‌کرد و همین امر منجر به بروز حاشیه‌هایی هم در زمان اکران فیلم شد. سوم مرداد، سالگرد اکران این فیلم بحث‌برانگیز علیرضا داودنژاد بود. به این مناسبت نگاهی به چکیده نظراتی انداخته‌ایم که در زمان اکران این فیلم از سوی منتقدان و سینماگران بیان شد. همچنین حواشی اکران بچه‌های بد را مرور کرده‌ایم.

پابرهنه در بهشت نوید ظهور یک فیلمساز بااستعداد را به سینمای ایران می‌داد. با این وجود بعد از پرسه در مه بود که گروهی از منتقدان از بهرام توکلی به‌عنوان یکی از فیلمسازان مهم فعال در سینمای ایران نام بردند. در چنین شرایطی، اینجا بدون من از زمان ساخت به پروژه‌ای کنجکاوی‌برانگیز تبدیل شد. اما حضور توکلی و تیم بازیگری اینجا بدون من تنها نکاتی نبودند که توجه گروهی از مخاطبان خاص سینمای ایران را به این فیلم جلب کردند. در شرایطی که گروهی از منتقدان در سال‌های اخیر بارها به شرایط نامناسب فیلمنامه‌ها در سینمای ایران اشاره کرده‌اند و ضعف در اقتباس را یکی از معضلات همیشگی فیلمنامه‌نویسی در ایران دانسته‌اند، اینجا بدون من اقتباسی از نمایشنامه مشهوری به قلم تنسی ویلیامز بود و همین، عطش مخاطبان آثار قبلی توکلی را برای مواجهه با این فیلم افزایش می‌داد. حاصل کار، فیلمی بود که به‌نظر می‌رسد علاقه‌مندان را ناامید نکرد. اینجا نگاهی به چکیده نظرات منتقدان در زمان نمایش این فیلم انداخته‌ایم.

سلطان که بیستمین فیلم سینمایی مسعود کیمیایی بود، در دوره‌ای ساخته شد و به نمایش درآمد که ساخت هر فیلمی توسط کیمیایی منجر به ایجاد جنجال می‌شد. شایعات مربوط به دست‌داشتن احتمالی سعید امامی در تولید سلطان (و همچنین ضیافت) باعث شد تا حساسیت‌ها نسبت به بیستمین فیلم مسعود کیمیایی بیشتر شود و خیلی‌ها دنبال سرنخ‌هایی برای پیدا کردن ارتباط سلطان با یک طرز تفکر خاص باشند. با این وجود، مثل همیشه، حواشی با گذر زمان کم‌رنگ‌تر شده و حالا با خود فیلم مواجه‌ایم؛ فیلمی که البته، فارغ از حواشی پیرامونی هم، یکی از آثار مناقشه‌برانگیز مسعود کیمیایی است. به مناسبت سالگرد اکران فیلم سلطان نگاهی به چکیده نظراتی انداخته‌ایم که در زمان نمایش این فیلم منتشر شد.

مهم نیست چقدر تلاش کنید، راضی کردن همه ممکن نیست. مثلا در حالی‌که عده‌ای فیلم «همه چیز، همه‌جا، به یک‌باره» را شاهکار می‌دانستند، عده‌ای مشغول ناسزا دادن به اعضای آکادمی بودند که چنین فیلمی را شایسته اسکار بهترین فیلم دانسته. این ماجرا تازه مربوط به بخش هنری-سینمایی فیلم‌ها برمی‌گردد. ورای مرز هنر هم هر چیزی که بسازید و با هر لحن و رویکردی که بسازید، ممکن است حاصل کارتان به مذاق فرد یا عده‌ای خوش نیاید و اگر از قضا آن افراد صاحب منصب یا قدرتی باشند، جلوی نمایش کارتان را بگیرند! سانسور یا ممنوعیت پخش یک اثر همیشه طبق استاندارد جلو نمی‌رود. ممیزی موضوعی است نسبی و سلیقه‌ای، چیزی که نمایشش تا 20 سال پیش آزاد بوده، ممکن است امروز سانسور شود. برعکس این ماجرا هم زیاد اتفاق افتاده و امروز چیزهایی روی پرده سینما پخش می‌شود که تا همین 40 سال پیش پخشش تابو بود. مسائلی مانند جنسیت، خشونت یا استفاده از مواد ممکن است روی ممیزی اثر بذارد، اما گاهی دلایل سانسور بسیار عجیب‌تر از این حرف‌هاست. متاسفانه افراد صاحب‌منصب سلایق و تنگ‌نظری‌ها و حساسیت‌های متفاوتی دارند و همین حساسیت‌ها باعث می‌شود تا گاهی اتفاقات عجیب و حتی خنده‌داری در حیطه سانسور به چشم بخورد. در این مطلب رفته‌ایم سراغ 9 فیلم معمولی که نمایش آن‌ها به دلایل عجیبی در کشورهای مختلف ممنوع شده است.

مهم نیست با چه کسانی کار کند: کریستوفر نولان، همواره مهم‌ترین چهره‌ آثارش است. از زمان بحث‌های مفصل تئوریک در مورد «کارگردان به‌عنوان مؤلف» – ابتدا در مجله‌ «کایه دو سینما» در دهه‌ 1950 و سپس در جدال قلمی میان اندرو ساریس و پالین کیل در آمریکا – به‌ندرت به نمونه‌ دیگری از اهمیت‌یافتن کارگردان به جای فیلم در این سطح برخورد می‌کنیم: زمانی که حتی انتشار تریلر فیلم تازه‌ نولان هم به شکل‌گیری مجادلاتی گاه تند میان موافقان و مخالفان او – به‌خصوص در فضای مجازی – منجر می‌شود به‌طوری‌که خودِ فیلم به حاشیه می‌رود. در زادروز این سینماگر سرشناس و بحث‌برانگیز دنیای امروز و در حالی که نمایش آخرین ساخته او دوباره به تعویق افتاده، با فیلیمو شات همراه باشید تا نگاهی داشته باشیم به کارنامه کریستوفر نولان و جایگاه او در سینمای معاصر.