گزارش فیلم

دو فیلم سفر به چزابه و نجات‌یافتگان -که دومی پس از تاخیری چندساله با نام تحمیلی تا آخرین نفس روی پرده رفت- بخش‌هایی از یک مجموعه تلویزیونی به نام سفر به چزابه بودند که در قالب دو اثر مستقل در معرض تماشا قرار گرفتند. تماشای این دو فیلم در چهاردهمین جشنواره فیلم فجر، هم مخاطبان آثار قبلی رسول ملاقلی‌پور را غافلگیر کرد و هم افرادی را به وجد آورد که مسیر حرکت سینمای جنگی ایران را دنبال کرده بودند. هر دو فیلم، از کلیشه‌های آشنای فیلم‌های جنگی آشنایی‌زدایی می‌کردند. در این میان، سفر به چزابه با ساختار روایی غیرمتعارف و از بین بردن مرز عینیت و ذهنیت، تا همین امروز تجربه‌ای منحصربه‌فرد در سینمای جنگ ما محسوب می‌شود. 14 شهریور سالگرد اکران عمومی سفر به چزابه بود. به این بهانه نقدهای قدیمی را در مورد این فیلم مرور کرده‌ایم.

فیلم بوتیک برای حمید نعمت‌الله چیزی بیش از یک شروع امیدوارکننده به‌شمار می‌رفت. اولین فیلم نعمت‌الله خیلی‌ها را بابت ورود یک فیلمساز باذوق و کاربلد به سینمای ایران خوشحال کرد. بی‌پولی، تجربه غافلگیرکننده‌ای برای کارگردان بوتیک به‌شمار می‌رفت. هرچند شاید از نظر مضمونی امکان پیداکردن شباهت‌هایی میان بی‌پولی و بوتیک وجود داشت اما لحن کم‌وبیش طنازانه و جنس متفاوت روایتی که نعمت‌الله در دومین ساخته‌اش انتخاب کرده بود، بی‌پولی را به اثری متفاوت با بوتیک تبدیل کرد. هرچند بی‌پولی نتوانست تحسین تقریبا همه‌جانبه بوتیک را تکرار کند اما در مجموع با پذیرش منتقدان روبه‌رو شد. اینجا نگاهی داریم به چکیده نقدهای قدیمی بر دومین فیلم حمید نعمت‌الله.

ناخدا خورشید با چنان استقبالی از سوی اکثر منتقدان روبه‌رو شده بود که می‌توانست کار ساخت فیلم بعدی را برای هر فیلمسازی سخت کند. در چنین شرایطی، حتی برای فیلمساز بزرگی همچون ناصر تقوایی نیز سخت بود که برای پروژه بعدی‌اش به‌سراغ دستمایه‌ای کاملا متفاوت برود. اگر ناخدا خورشید در جنوب ایران (جایی که تقوایی به‌خاطر سال‌ها زندگی در آنجا، تسلطی تمام‌وکمال بر حال‌وهوای کلی‌اش داشت) می‌گذشت، داستان ای ایران در شمال کشور روایت می‌شد. اگر ناخدا خورشید فیلم تلخ‌اندیشانه و نفس‌گیری بود، ای ایران قرار بود یک کمدی هجوآمیز سیاسی باشد. این تحولات، کنجکاوی‌ها را برای مواجهه با فیلم تازه تقوایی بیشتر کرده بود. اما ای ایران نتوانست انتظار اکثر منتقدان را برآورده کند؛ هرچند به‌خاطر نام بزرگ تقوایی و ترکیب بازیگران شناخته‌شده، با واکنش‌های گسترده و متفاوتی روبه‌رو شد. به بهانه سالگرد اکران عمومی ای ایران، نگاهی به چکیده نظراتی انداخته‌ایم که منتقدان در زمان اکران این فیلم در موردش بیان کردند.

برندگان هشتادمین دوره جشنواره ونیز در حالی به پایان رسید که لانتیموس با فیلم بیچارگان توانست شیر طلای این جشنواره را از آن خود کند. اینجا فهرست برندگان بخش‌های مختلف را می‌توانید مطالعه کنید.

جشنواره فیلم ونیز قدیمی‌ترین جشنواره سینمایی جهان به هشتادمین دوره برگزاری خود رسیده است. این جشنواره امسال با فیلم‌هایی از فیلمسازان مطرح سینمای جهان از جمله دیوید فنیچر مایکل مان، وودی آلن، وس اندرسون و ... رقابت خود را آغاز کرده است. در این گزارش نگاهی به متن و حواشی و یادداشت‌ منتقدان و جدول امتیاز منتقدان انداختیم تا پوشش کاملی از این جشنواره قدیمی سینمایی پیش چشم مخاطبان قرار دهیم.

مجموعه فیلم های جیغ از آن جنس فیلم‌های ترسناکی هستند که تبدیل به ساب‌ژانر شده‌اند و جیغ‌پسندان هم از آن نوع طرفدارانی که برای هر قسمتش سرودست می‌شکنند. مجموعه فیلم‌های اسلشری که کم‌کم به یک سبک تبدیل شد. به افتخار همه این‌ها، در این مطلب به 26 سال پیش بازگشته‌ایم تا ببینیم همه چیز از کجا شروع شد؟ فرانچایز جیغ چطور پدید آمد.

مهمان مامان در مقایسه با فیلم قبلی داریوش مهرجویی یعنی بمانی که فیلم تیره‌وتاری بود، غیرمنتظره جلوه می‌کرد. مهرجویی که متخصص نمایش افرادی به ته خط رسیده، مردد و آشفته بود، این‌بار مردمی را نشان می‌داد که هر چند آه در بساط ندارند اما به‌خوبی می‌دانند که از زندگی‌شان چه می‌دانند. فضای امیدوارانه و سرخوشانه مهمان مامان، ربطی به تلخی ذاتی موجود در، حتی، بامزه‌ترین فیلم‌های قبلی مهرجویی (مثل اجاره‌نشین‌ها) نداشت. با این وجود مهمان مامان، برای کسانی که ساخته‌های مهرجویی در دهه‌های 60 و 70 را دنبال کرده بودند چندان هم غافلگیرکننده نبود. مهرجویی بارها نشان داده بود که چه قریحه کمیابی در طنازی دارد و البته فیلم کوتاه دختردایی گمشده مقدمه‌ای برای تغییر مسیر مهرجویی به‌نظر می‌رسید. این تغییر با مهمان مامان تثبیت شد و بنابراین مهمان مامان را می‌توان آغاز دوره تازه‌ای در کارنامه داریوش مهرجویی دانست؛ دوره‌ای که با آثاری چون سنتوری، طهران: روزهای آشنایی، آسمان محبوب و نارنجی‌پوش ادامه پیدا کرد. 19 سال از نمایش عمومی مهمان مامان می‌گذرد. به این مناسبت، نگاهی به چکیده نظراتی انداخته‌ایم که در زمان اکران این فیلم درباره‌اش منتشر شد.

در آغاز دوران معروف به اصلاحات، تهمینه میلانی فیلمساز شناخته‌شده‌ای بود. یکی از آثار او (دیگه چه خبر؟) به پرفروش‌ترین فیلم سال نمایش خود تبدیل شده بود و دیگر آثار او نیز عموما بحث‌هایی را میان منتقدان ایجاد کرده بودند. اما با دو زن بود که میلانی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فیلمسازان سینمای ایران شناخته شد. بازتر شدن فضا، فرصت را برای بیان حرف‌هایی جدید (از جمله بحث‌های فمینیستی پیرامون حقوق سرکوب‌شده زنان) فراهم کرده بود و میلانی یکی از مهم‌ترین آثار را در این زمینه ساخت. نیمه پنهان، فیلمی بود که میلانی پس از موفقیت‌های دو زن ساخت و بنابراین از زمان تولید این فیلم، انتظارات زیادی برای مواجهه با آن وجود داشت. نیمه پنهان نتوانست موفقیت دو زن را تکرار کند هرچند باز هم به یکی از فیلم‌های بحث‌برانگیز سال اکران خود تبدیل شد. 3 مرداد، سالگرد اکران فیلم نیمه پنهان است، به این مناسبت نگاهی به چکیده نظرات منتشرشده در مورد این فیلم انداخته‌ایم.

دوم مرداد سالروز تولد احمدرضا درویش یکی از کاربلدترین و البته کم‌کارترین کارگردان‌های حال حاضر سینمای ایران است. او که حالا وارد دهه هفتم زندگی‌اش شد، نزدیک به بیست سال است که فیلمی روی پرده سینماهای ایران نداشته است. در ادامه نگاهی آماری خواهیم داشت بر تعداد تماشاگران آثار اکران شده او در سینماهای ایران.