گزارش فیلم

دوبلورها نزدیک‌ترین افراد در سینما به بازیگران هستند. حس و حال و درک درست آن‌ها از نقش‌ها و اجرای بی‌نقص نقش‌های مهم تاریخ سینما به زبانی دیگر باعث می‌شود جایگاه آن‌ها فارغ از اینکه صدای خوشی دارند بالاتر از یک هنرمند تک وجهی قرار بگیرد و گزینه مناسبی هستند برای بازیگری در فیلم‌ها و سریال‌ها. به بهانه حضور منوچهر زنده‌دل و بهروز رضوی در سریال گناه فرشته نگاهی می‌اندازیم به حضور دوبلورهایی که در کنار هنر ارزشمند دوبله در بازیگری هم دستی بر آتش دارند.

فصل بزرگ جوایز در یکی از فشرده‌ترین رقابت‌های سینمایی در چند سال اخیر رسیده و گلدن گلوب بهترین‌های خودش را شناخت. اینجا فهرست برندگان و حاشیه‌های مراسم 2024 را می‌خوانید و ویدیوی کامل پخش زنده هم قابل تماشاست.

ژانر ترسناک Horror یا فیلم وحشت یکی از عجیب‌ترین و پیچیده‌ترین ژانرهای سینماست. چرا که با روانشناسی سروکار دارد و از عمیق‌ترین لایه‌های وجودی انسان ریشه می‌گیرد. در تمام جوامع و در همه دوره‌های تاریخی ترسیدن امری نکوهیده بوده و اکثریت مردم کسانی که از چیزی می‌ترسند را مورد تمسخر و تحقیر قرار می‌دهند. اما با همه‌ اینها گروهی از مخاطبان سینما از ترسیدن لذت می‌برند و به شعف می‌آیند. شاید بتوان ترسیدن از تماشای یک فیلم وحشت را نوعی واکنش خودآزارانه دانست. به ویژه در مورد عواملی ناشناخته و موهوم. انسان ذاتاً از تاریکی می‌هراسد. چون نمی‌داند در دل تاریکی چه‌چیزی در انتظار اوست. خرافه‌های مذهبی و غیرمذهبی و موجودات خیالی مانند جن، پری، روح شریر، زامبی و... هم از دیگر عواملی است که می‌تواند موجب ترس انسان شود. در حالی که گروهی از مخاطبان سینما از ترسیدن پرهیز دارند و فیلم‌های ژانر وحشت را نمی‌بینند، گروهی دیگر شیفته‌ فیلم‌های این ژانر هستند، به‌طور مرتب فیلم‌های ترسناک را تماشا می‌کنند و لذت می‌برند. فیلم‌های ترسناک با اهداف تجاری این حس نیاز به ترسیدن و تخلیه‌ هیجانات روحی را به مخاطب عرضه می‌کند. هیولاها، رویدادهای فاجعه‌بار و آخرالزمانی و باورهای پیچیده‌ قومی یا مذهبی مؤلفه‌های اصلی و اساسی این ژانر هستند. اگر فکر می‌کنید ژانر وحشت از جمله ژانرهای نوظهور تاریخ سینماست اشتباه می‌کنید. عمر فیلم‌های ترسناک در سینمای جهان به بیش از یک قرن می‌رسد.

شهاب حسینی جزو معدود ستارگان سینمای ایران در دهه 80 است که روند رشد خود را در طول بیش از 2 دهه به خوبی حفظ کرده است و با اینکه در سه مدیوم تلویزیون و سینما و نمایش خانگی به صورت مداوم حضور داشته اما هیچ‌گاه ارزش هنری او و انتخاب‌هایش دچار افت نشده و همیشه درصد مطلوبی از کیفیت را در فیلم‌ها و سریال‌ها حفظ کرده است. در این مطلب مفصل و کامل، ابتدا نگاهی می‌اندازیم به بهترین فیلم‌ها و سریال‌های شهاب حسینی در سینما و تلویزیون و نمایش خانگی و سپس دوره‌های مختلف کارنامه‌اش را بررسی می‌کنیم و در پایان هم جدول تعداد مخاطبان فیلم‌های اکران‌شده‌اش را مشاهده کنید.

بر اساس شواهد تاریخی یعنی آنچه از سال‌های اولیه‌ پیدایش سینما در قالب محصولات تصویری کوتاه و بلند موجود است، کمدی شاید اولین ژانر به مفهوم واقعی باشد که می‌شود بسیاری از آثار دهه‌های آغازین پیدایش سینما را در آن دسته‌بندی کرد. از منظر روانشناسی می‌توان نیاز انسان به شادی و خندیدن را بدوی‌ترین دلیل شکل‌گیری رویکرد طنزآلود به امور دانست. به مانند رسانه‌های قدیمی‌تر دراماتیک –ادبیات و تئاتر- سینما هم این نیاز سطحی اما واقعی بشری را دستمایه قرار داد. به دنبال ریشه‌های کمدی اگر بگردیم، به سنت نمایشیِ یونان باستان می‌رسیم. جایی که متون نمایشی و اجرای آن متون در قالب واژه لاتین کمدی (شادی‌نامه یا شادانه) شناسایی می‌شدند. این‌گونه نمایش‌ها در ظاهر با هدف خنده و تفریح مخاطب اجرا می‌شدند اما بیشتر آن‌ها زیر پوسته‌ طنزآلود و خنده‌دارشان، مسائلی جدی و گاه عمیق را بازتاب می‌دادند. کمدی‌های یونان باستان در گذر زمان طبعاً به زیرشاخه‌های متعدد و قابل بازیابی تقسیم شدند. اما برخی از مؤلفه‌های کمدی صدها سال بعد به عناصر پایه‌ای سینمای کمدی هم رسیدند. مثلاً شکست‌ها، اشتباهات و بدبیاری‌های شخصیت‌های کمدی همواره دستمایه‌ جدید خنداندن مخاطب است. آدمی از خندیدن به اتفاق‌ها و بلاهایی که ممکن است بر سر خودش هم بیاید، اما در این لحظه گرفتار آن نیست به خنده می‌افتد.

آدم‌ها با چیزهای مختلف به یاد می‌آیند؛ با عکس‌ها، با فیلم‌ها با حرف‌ها با خاطره‌هایشان. موسیقی‌دان‌ها اما با آواهایشان به یاد می‌آیند. با خاطراتی که برای گوش‌های ما ساخته‌اند. گوش‌های ما راهی دارند به جان ما. به آن لایه پنهانی که می‌شنویم و چیزی در قلبمان تکان می‌خورد. ما را می‌برد به جاهایی که در لحظه دلمان می‌خواهد برویم، به جاهایی که برایمان پر از تصویر است. این کار موسیقی است. موسیقی برای ما از آسمان نمی‌افتد، کاری که موزیسین می‌کند این است که آن را برای ما از آسمان به زمین می‌آورد. این کاری است که همه موزیسین‌ها برایش تلاش می‌کنند. جانشان را می‌گذارند وسط، عمرشان را صرفش می‌کنند اما فقط برخی‌هایشان هستند که به ابرها دست پیدا می‌کنند و از لابلای آن‌ها، صداهایی که دلشان می‌خواهد را پیدا می‌کنند و برای ما می‌آورند پایین. بابک بیات یکی از آن‌ها بود، یکی از آن‌هایی که موهایش را در همین راه سفید کرد اما دستش به ابرها خورد. آن هم بارها و بارها. او برای ما ابرها را کاویده بود و انبوهی آواهایی آورده بود که تا همین امروز به جانمان گره خورده است. مرد سپیدمویی که نجیبانه موسیقی می‌نوشت. با فیلم‌ها زندگی می‌کرد و توانایی آن را داشت که به کنه چیزها دست پیدا کند و ویژگی‌هایی را از دل آن‌ها بیرون بکشد که کار فهم سینما را راحت‌تر کند.

کریستوفر نولان دست‌کم از زمان ساخت شوالیه تاریکی یکی از پیروان فیلمسازی آنالوگ و طرفداران قالب آیمکس لارج-فرمت بوده است. او پس از فیلمبرداری بخش‌های اساسی میان‌ستاره‌ای، دانکرک و تنت روی قالب آیمکس پانزده-پِرف 65 میلی‌متری، حالا اثر حماسی جدیدش با عنوان اوپنهایمر را با این قالب به سینماها آورده است که کیفیت تصویر(رزولوشن)ی ده برابر قالب‌های نمایش عادی دارد. گزارشی بخوانید از دلیل این کار نولان و هر چیزی که لازم است درباره دیدن اوپنهایمر به صورت آیمکس هفتاد میلی‌متری بدانید.

باران کوثری از نسل بازیگرانی است که در ابتدای دهه 80 پا به این عرصه گذاشتند. حضور او در کنار گلشیفته فراهانی و ترانه علیدوستی و پگاه آهنگرانی نسلی از بازیگران دغدغه‌مند و کنش‌گر را به سینمای ایران معرفی کرد که فارغ از حضور در سینما و تئاتر و تلویزیون حضور فعالی در عرصه‌های دیگر اجتماعی داشتند. کوثری اگرچه ابتدا به واسطه مادر و پدرش (رخشان بنی‌اعتماد و جهانگیر کوثری) راه هموارتری برای حضور در سینما را پیدا کرد اما پس از آن با انتخاب‌های درست و نقش‌های متفاوت ثابت کرد حضور او چندان ربطی به پارتی بازی ندارد و توانایی آن را دارد که از زیر سایه نام مادر و پدرش بیرون بیاید. مروری داریم بر مهم‌ترین فیلم‌های کارنامه‌ کاری‌اش در سینما و تلویزیون و در انتهای مطلب هم دهه به دهه فروش فیلم‌هایش را بررسی کرده‌ایم.

ژانر برای همه‌ مخاطبان سینما (و صنعت سریال) راهبردی سودمند است که مخاطب (اعم از مخاطب نخبه یا مخاطب عام) را راهنمایی می‌کند تا شکل و فرمی از محصولات را که بیشتر می‌پسندد انتخاب کند. هرچند برخی کارشناسان و صاحب‌نظران سینما معتقدند مفهوم ژانر در سیر تحولات تاریخی سینما به‌مرور رنگ باخته است اما رسانه‌های عامه‌پسند از جمله پلتفرم‌های تولید و نمایش برخطِ محصولات تصویری در دهه اخیر دوباره آن را احیا کرده‌اند. زیرا دسته‌بندی ژانری راهنمایی مفید و فوری برای مخاطبی است که در میان خیل آثار موجود در یک پلتفرم، دست به انتخاب بزند. با توجه به این نکات در مجموعه یادداشت‌هایی که تحت عنوان «مطالعات ژانر در سینما» و به‌مرور منتشر خواهد شد، با این هدف نوشته می‌شوند تا مخاطب امروزیِ محصولات تصویری را با دسته‌بندی‌های ژانری به‌زبانی ساده و فاقد پیچیدگی‌های تئوریک آشنا سازد.

برای عموم مردم، هر زمان که نام کارگردان بزرگی در میان باشد، فرایند ساخت فیلم همیشه آسان به نظر می‌رسد. تنها کاری که باید انجام دهند این است که بازیگران را جمع، فیلمبرداری را شروع، تدوین را آغاز و نهایتا فیلم را منتشر کنند. اما در واقعیت هرگز چنین نیست. «فرانسیس فورد کاپولا» پدرش سر ساخت «پدرخوانده» درآمد، «اورسون ولز» هم هنگام ساخت «همشهری کین» در تنش شدیدی با امپراطوری رسانه‌های «ویلیام رندولف هرست» بود. «مارتین اسکورسیزی» عزیز هم از این حواشی و دردسرها مستثنا نیست و تقریبا همه فیلم‌های او پر از معضلات و حاشیه‌های مختلف در مراحل پیش‌تولید و فیلمبرداری بوده است. در نتیجه حقایق کمتر شنیده شده زیادی درباره پشت صحنه آثار استاد وجود دارد. از زمانی که او در اواخر دهه 60 وارد هالیوود شد، مجبور بود با مشکلاتی مثل ریجکت شدن توسط استودیوها، عدم اطمینان تهیه‌کنندگان در مورد بازیگران و عوامل فیلم، جنجال‌های عمومی و افسردگی دست‌وپنجه نرم کند. خوشبختانه اسکورسیزی از پس این مشکلات برآمد و به یکی از بزرگ‌ترین کارگردان تاریخ سینما تبدیل شد. بنابراین همیشه قبل، حین و بعد از ساخت فیلم‌های مارتین اسکورسیزی اتفاقات حاشیه‌ای زیادی افتاده است. موارد زیر برخی از جزئیات کمتر شنیده شده درباره کارنامه اوست.