گزارش فیلم

در اواخر دهه 1960 میلادی، «جرج رومرو» با ساخت فیلم «شب مردگان زنده» قواعد سینمای وحشت را برای همیشه تغییر داد. فیلمی کلاسیک که قالبی جدید برای قصه‌گویی درباره زامبی‌ها نوشت و هنوز که هنوز است، به عنوان یک استاندارد در تمام مدیوم‌ها مورد تقلید قرار می‌گیرد و همچنان یکی از محبوب‌ترین گونه‌های ژانر وحشت بین علاقه‌مندان تلویزیون، سینما و بازی‌های کامپیوتری است. با شروع دهه بعد رومرو که از تماشای مردگان زنده لت‌وپار و گرسنه مقابل دوربینش خسته شده بود، سعی کرد قصه‌های دیگری را کارگردانی کند، اما خوشبختانه حضور تصادفی‌اش در یک مرکز خرید و کمک یکی دیگر از استادان سینمای وحشت در سال‌های پایانی دهه 70 (1978) باعث شد تا رومرو بار دیگر برگردد سراغ دنیای مردگان زنده. حاصل کار فیلم «طلوع مردگان» بود. شاهکاری که برای اکثر خوره‌های فیلمی‌های زامبی‌ای هنوز بهترین فیلم ساخته شده در این ژانر است. حالا این آمیزه دلپذیر طنز و وحشت 44 سال شده. به مناسبت سالگرد اکران طلوع مردگان، هفت حقیقت جذاب درباره پشت صحنه فیلم برایتان گردآوری کرده‌ایم.

پس از موفقیت دیوانه‌وار سه‌گانه سینمایی ارباب حلقه‌ها بود که «جی.آر.آر تالکین» نویسنده انگلیسی کتاب‌های این مجموعه، شهرتی عظیم در تمام جهان به‌دست آورد. آثار فانتزی او بارها مورد اقتباس‌های سینمایی قرار گرفته و صدها میلیارد دلار سود نصیب سازندگانش کرده است. حالا هواداران این آثار بعد از مدتی آرامش، با شروع پخش سریال ارباب حلقه‌ها مجددا در اوج کنجکاوی و هیجان به سر می‌برند و می‌خواهند ببینند نخستین سریالی که براساس مشهورترین کتاب تالکین ساخته شده، انتظارات‌شان را برآورده می‌کند یا نه. در مورد سریال در فیلیموشات به اندازه کافی خواهید خواند، به همین دلیل می‌خواهیم برویم سراغ خود تالکین و ضمن بررسی رویدادهای فیلم «تالکین» (2019)، ببینیم آیا سازندگان این فیلم به واقعیات تاریخی زندگی این نویسنده شهیر بریتانیایی وفادار بوده‌اند یا نه.

سال‌ها پیش، وقتی از اورسون ولز خواسته شد ۳ کارگردان برتر منتخب خود را نام ببرد، او پاسخ داد: جان فورد، جان فورد و جان فورد. اورسون ولز فیلم کلاسیک فورد به نام دلیجان را بیش از ۴۰ بار -در حالی که برای ساختن همشهری کین آماده می‌شد- تماشا کرد. جان فورد هنوز هم یکی از بهترین کارگردانان آمریکا و تمام تاریخ سینما محسوب می شود. او از دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۰ ، به طراحی و شکل‌گیری ظاهر و حال و هوای فیلم کلاسیک وسترن کمک کرد و برنده چهار جایزه اسکار بهترین کارگردانی شد. هرچند بیشتر به خاطر وسترن‌هایش شناخته می‌شود، اما چندین اقتباسش از رمان‌ها در میان بهترین فیلم‌های تاریخ قرار دارند. ۴۹ سال از مرگ او می‌گذرد و به یاد او نکاتی از زندگی و حرفه‌اش را با هم می‌خوانیم.

سارا متعلق به دوره فیلم‌های زنانه مهرجویی است؛ دوره‌ای که با بانو آغاز شد و تا زمان ساخت لیلا به طول انجامید. مهرجویی در این دوره به مشکلات زنانی معمولی در جامعه ایران پرداخت. 30 سال پیش، زمانی که سارا در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد بحث‌های زیادی را در میان منتقدان ایجاد کرد و امروز، مرور فیلم نشان می‌دهد که شایستگی آن بحث‌های جدی را داشته است. به مناسبت بیست‌ونهمین سالگرد اکران عمومی فیلم، نگاهی به چکیده تعدادی از نقدهایی انداخته‌ایم که در زمان نمایش سارا بر این فیلم نوشته شدند.

14 سال از زمانی که «میلیونر زاغه نشین» به کارگردانی «دنی بویل» با فیلمبردای خیره‌کننده و داستان جذاب و دل‌شکننده‌اش مخاطبان سینما را مجذوب خود کرد گذشته. دنی بویل که کارنامه بسیار متنوع و شیطنت‌آمیزی دارد، این بار به هندوستان رفت و درامی سرگرم‌کننده درباره زندگی زاغه‌نشینان پابرهنه این کشور ساخت و علاوه بر درو کردن هشت جایزه اسکار، بیش از ۳۰۰ میلیون دلار سود خالص هم نصیب سازندگان فیلم کرد! فیلم شاید به لحاظ هنری هم‌سنگ بهترین آثار دنی بویل مثل «رگ‌یابی» (Trainspotting) و «127 ساعت» نباشد، اما احتمالا سرگرم‌کننده‌ترین اثر او و محبوب‌ترین فیلمش بین عموم مخاطبان سینماست. به مناسبت سالگرد اکران «میلیونر زاغه‌نشین» می‌خواهیم به 14 حقیقت جذاب درباره فیلم اشاره کنیم.

27 مردادماه سالروز تولد بیژن امکانیان است. او که امسال 69 ساله می‌شود طی 4 دهه فعالیت در سینمای ایران 24 فیلم سینمایی را در اکران عمومی داشته است. به همین بهانه مروری آماری خواهیم داشت بر تعداد تماشاگران آثار اکران شده او در سینماهای ایران و میزان فروش فیلم‌هایش.

قرمز از آن دسته فیلم‌هایی است که توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی زمان ساخت و اکرانش، اهمیت فراوانی در درک بهتر ما از آن ایفا می‌کند. قرمز فرزند زمانه خود بود. در دورانی که تب بحث‌هایی در مورد حقوق زنان در جامعه در پی آزادی‌های سیاسی و اجتماعی نیمه دوم دهه هفتاد داغ‌تر از همیشه شده بود، فریدون جیرانی در دومین ساخته‌اش در مقام کارگردان تصویری را از زن به نمایش گذاشت که کاملا با تصویر مطلوب نگاه رسمی در دهه ۶۰ در تضاد بود. اگر چنین به‌نظر می‌رسد که تمایل گروهی از مدیران دهه ۶۰ این بود که زنان انسان‌هایی مطیع به تصویر کشیده شوند که در خانه مشغول به کار هستند، سختی‌های زندگی را می‌پذیرند و چیزی بیش از یک همراه فداکار محسوب نمی‌شوند (رد این نگاه را در بسیاری از فیلم‌های جایزه‌بگیر دهه ۶۰ از مترسک (حسن محمدزاده) تا پدربزرگ (مجید قاری‌زاده) مشاهده می‌کنیم)، هستی مشرقی در فیلم قرمز زنی بود که علیه آن محیط عصیان می‌کرد و سعی می‌کرد حق خود را بگیرد. قرمز، همچون شخصیت اصلی‌اش، فیلمی عصیانگر بود: حتی نحوه پوشش هدیه تهرانی در فیلم و پیراهنی که در فیلم به تن داشت هم جلوه‌ای از این عصیان محسوب می‌شد. قرمز در چنین شرایطی به نمایش درآمد، سروصدای زیادی به پا کرد و (علی‌رغم نقاط ضعفی که منتقدان به آن اشاره کردند) به یکی از اسناد مهم زمان و مکان دوران شور و نشاط اجتماعی دهه 70 تبدیل شد.

دنیای سینمایی مارول Marvel Cinematic Universe (MCU) یک فرنچایز رسانه‌ای آمریکایی و جهانی مشترک است که روی مجموعه‌ای از فیلم‌های ابرقهرمانی به تهیه‌کنندگی کمپانی «مارول استودیوز» تمرکز دارد. این فیلم‌ها با شخصیت‌هایی ساخته می‌شوند که در کتاب‌های مصور آمریکایی از انتشارات «مارول کامیکز» ظاهر می‌شوند. البته این فرنچایز شامل سریال‌های تلویزیونی، فیلم‌های کوتاه، مجموعه‌های دیجیتال و آثار ادبی نیز می‌شود. جهان مشترک (Shared Universe) تا حد زیادی مثل جهان مارول اصلی در کتاب‌های مصور، حاصل تداخل عناصر پیرنگ، لوکیشن‌ها، بازیگران و شخصیت‌های یکسان است.

53 سال از سالگرد جنایت وحشیانه «چارلز منسون» و گروه تبهکارش که چند هیپی روان‌پریش بود می‌گذرد. منسون دیوانه و گروهش نه‌تنها با کاردآجین کردن یک زن باردار و مهمانان منزلش یکی از بدترین جنایات تاریخ لس‌آنجلس را رقم زدند، که یکی از سوپراستارهای آینده را هم از تاریخ سینما گرفتند. تیت که بی‌اندازه زیبا بود، هنوز 26 ساله نشده بود که بدنش توسط خانواده منسون مثله شد و مرگش تاثیری عمیق روی روان همسرش «رومن پولانسکی» گذاشت. زندگی کوتاه او فرازونشیب زیادی داشت و خیلی‌ها تیت را یک بلوند کم‌هوش می‌دانستند، اما به شهادت نزدیکانش انسانی باهوش، مهربان و مراقبت بود. به مناسبت سالروز قتل شارون تیت، هفت حقیقت درباره زندگی او جمع‌آوری کرده‌ایم که احتمالا پیش‌تر جایی نخوانده‌اید.

در مورد بعضی از فیلمسازان ممکن است چنین به‌نظر برسد که با افرادی روبه‌رو هستیم که افکاری که در سر دارند و نحوه بیان آن افکار در آثارشان ذاتا مناقشه‌برانگیز است (حتی اگر خود آن‌ها از جنجال گریزان باشند). زنده‌یاد علی حاتمی یکی از این فیلمسازان بود. در مروری بر نقدهای نوشته‌شده بر آثار او، با اظهارنظرهای تندی روبه‌رو می‌شویم که ممکن است مایه تعجب ما شود. با در نظر گرفتن تحسین‌هایی که در دهه‌های اخیر نثار سینمای حاتمی شده است، تصور این‌که زمانی عمده نقدهای نوشته‌شده بر برخی از آثار او منفی بوده‌اند سخت است. اما این اتفاق بارها برای حاتمی رخ داد. مادر، یکی از فیلم‌های او بود که در زمان اکران با نظرات کاملا متفاوتی روبه‌رو شد (و شاید بتوان گفت سهم نظرات منفی بیش از نظرات مثبت بود). اما به‌نظر می‌رسد گذر زمان تغییراتی را در نظر عمومی منتقدان نسبت به فیلم ایجاد کرده است.