# چهره

جان فورد اسطوره‌ای، یکی از بزرگ‌ترین کارگردانان تاریخ سینماست. او که به واسطه برادر بزرگ‌ترش موفق به ورود به دنیای هالیوود شده بود، در طول دوران حرفه‌ای خود 140 فیلم ساخت که خیلی از آن‌ها امروز از بین رفته‌اند، به خصوص آثار صامت او. این قصه‌گوی ماهر که فیلم‌هایش به کارگردانی بی‌نقص و فیلمنامه‌های ماهرانه معروف است، بدون «استوری بورد» کار می‌کرد و فقط یک بار فیلمنامه را می‌نوشت و اصطلاحا اهل بازنویسی فیلمنامه نبود! استاد قصه‌گویی سینما روش منحصری در ساخت فیلم داشت! او برای این‌که تدوینگرها نتوانند سلیقه‌شان را بر ساختار فیلم اعمال کنند، تنها صحنه‌های مورد نیازش را فیلمبرداری می‌کرد و اهل رج زدن هم نبود تا تدوینگر نتواند در داستان‌سرایی او خللی ایجاد کند.

تاریخ سینما عموماً با ستاره‌هایش مهربان است. کافی است یک حضور به‌یادماندنی در کارنامه داشته باشید تا سینمادوستان هرگز شما را فراموش نکنند. زمان می‌گذرد و سلیقه‌ها تغییر می‌کند اما ارزش یک خاطره‌سازی سینمایی هیچ‌گاه از بین نمی‌رود. بهروز وثوقی نه یک خاطره، بلکه خاطرات فراوانی برای تمام علاقه‌مندان ایرانی سینما ساخته است. شاید او تنها ستاره مرد سینمای قبل از انقلاب بود که به یک اندازه توانست نظر مثبت عامه تماشاگران و مخاطبان تخصصی را جلب کند.

استنلی کوبریک احتمالاً باحساب‌وکتاب‌ترین فیلمساز تاریخ سینما است؛ مردی که می‌خواست همه چیز دقیقاً آن طور که می‌خواست باشد و برای همین به برداشت‌های پرشمار و تکرار طاقت‌فرسای نماهای آثارش مشهور بود تا این‌که همه چیز در تک‌تک قاب‌های آثار او دقیقاً همان طوری ثبت شود که می‌خواست. پس عجیب نیست که بارها از او به عنوان یکی از بزرگ‌ترین فیلمسازان تاریخ سینما یاد شده است. فیلم‌های استنلی کوبریک در گستره وسیعی از ژانرهای سینمایی قرار می‌گیرند و به خاطر واقع‌گرایی (رئالیسم)، طنز سیاه، فیلمبرداری منحصربه‌فرد، طراحی صحنه‌های تمام‌عیار و وسیع، استفاده تداعی‌گر از موسیقی و ویژگی‌های پرشمار دیگری شناخته می‌شوند. از استنلی کوبریک بسیار می‌توان یاد گرفت اما فعلاً این ده توصیه را داشته باشید که از ویدیویی با عنوان «ده توصیه استنلی کوبریک در خصوص فیلمنامه‌نویسی و کارگردانی» استخراج شده است.

کمتر کسی در تاریخ هر هنر-صنعت آن‌قدر مشهور شده که بتوان آن صنعت را با سبک آن هنرمند-صنعت‌گر مترادف دانست. از این منظر «استنلی کوبریک» را می‌توان عصاره سینما دانست. او برای فیلمسازی همه چیز داشت: تسلط بر تکنیک و فنون، نگاهی عمیق و انسانی، ذات تجربه‌گرا. کوبریک وسواسی و گزیده‌کار، در طول 40 سال فعالیت هنری‌اش تنها 14 فیلم ساخت، ولی تقریبا تمام ژانرهای مهم سینمایی را تجربه کرد و دست کم نیمی از کارنامه هنری او را می‌توان در رده «شاهکار»های تاریخ سینما قلمداد کرد. به مناسبت گذشت 23 سال از مرگ استنلی کوبریک، می‌خواهیم هفت فیلم برتر او را که دیدنش بر تماشاگر سینمایی واجب است به شما معرفی کنیم.

پانته‌آ بهرام در سال 1348 به دنیا آمد. او برای اولین بار بازیگری در سینما را در یک پلان به عنوان سیاهی لشگر در فیلم «هامون» آغاز کرد. سپس ۷ سال بعد در سال 1375 در نقش کوتاهی در فیلم «زشت و زیبا» ساخته احمدرضا معتمدی ظاهر شد اما از فیلم «عینک دودی» محمدحسین لطیفی (1378) بود که نقش‌آفرینی در فیلم سینمایی را تجربه کرد. بهرام یک سال پس از «عینک دودی» در سریال «مسافر» ساخته سیروس مقدم نقش یک معتاد (منیژه گریه رو) را ایفا کرد و با این سریال بود که بیشتر دیده شد و به شهرت رسید. سیزدهم اسفندماه سالروز تولد پانته‌آ بهرام است. به همین مناسبت مروری آماری داشتیم بر تعداد مخاطبان آثار سینمایی اکران شده او در سینماهای ایران.

دهم اسفندماه سالروز تولد فریدون جیرانی، محقق، منتقد، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و مجری سینمای ایران است. او که عاشق و شیفته سینماست، او طی ۳۰ سال، ابتدا با روزنامه‌نگاری، سپس فیلمنامه‌نویسی و بعدها با کارگردانی و در انتها با مجری‌گری در زمینه سینما فعالیت کرد. نکته جالب توجه آثار جیرانی حضور شخصیتی با فامیلی «مشرقی» است. در همه آثارش یک «مشرقی» وجود دارد که اتفاقا نقش محوری فیلم را هم بر عهده دارد. گویا «مشرقی» فامیلی ناظم دوران دبستان جیرانی است که آقای کارگردان ارادت خاصی به او دارد. ناظمی با شخصیت خشن اما با رگه‌های از مهربانی. در ادامه مروری آماری خواهیم داشت بر تعداد مخاطبان آثار اکران شده فریدون جیرانی در سینمای ایران.

82 سال از زمانی که آکادمی اسکار بالاخره یک رنگین‌پوست را برای اهدای این جایزه شایسته دانست گذشته. تغییراتی که جامعه آمریکا و کل جهان در این مدت به‌لحاظ فرهنگی سپری کرده خارق‌العاده است. دنیا از حالت تبعیض نژادی علیه سیاهپوست‌ها، حالا رسیده به مرحله «تبعیض مثبت». قرار است جیمز باند و هری پاتر سیاهپوست داشته باشیم. پای ابرقهرمانان سیاهپوست به دنیای مارول باز شده و هرسال تعداد زیادی رنگین‌پوست (ولو بدون شایستگی فنی-هنری لازم) کاندیدای دریافت جایزه اسکار می‌شوند.

بدون اغراق یکی از مشهورترین، پرزرق‌وبرق‌ترین و البته مستعدترین ستارگان تاریخ سینما بود. شمایل تخس و شیطنت‌آمیز الیزابت تیلور با آن چشم‌های رنگی و آن جواهرات مشهور؛ به عنوان یک دخترِ همیشه‌جوان در ذهن دوستداران سینما مانده و از آن آدم‌هایی است که نمی‌توان او را قلبا «پیر» دانست حتی با تصویر بالای همین متن! به بهانه تولد این اسطوره درگذشته هالیوود می‌خواهیم 8 عنوان از بهترین فیلم‌های او را به شما معرفی کنیم.

سعید آقاخانی یکی از بازیگران مجموعه تلویزیونی «ساعت خوش» بود که همچون مهران مدیری و رضا عطاران در حال حاضر یکی از موفق‌ترین بازیگران و کارگردانان سینما و تلویزیون ایران است. چهارم اسفندماه تولد اوست و به همین مناسبت مروری داشتیم بر تعداد مخاطبان آثار سینمایی اکران شده سعید آقاخانی در سینماهای ایران.

گزاف نیست اگه «لورل» و «هاردی» را مشهورترین زوج سینمایی تاریخ قلمداد کنیم. کمدین‌هایی که پایه‌گذار یکی از موثرترین فرمول‌های سینمایی کمدی تاریخ بودند: دو رفیق با ویژگی‌های شخصیتی بسیار متفاوت. یکی چاق و احساساتی و زودجوش، دیگری خونسرد و صبور. این فرمول بعدها به کرات در سینما مورد تقلید قرار گرفت. «چیچو و فرانکو»، «ابوت و کاستلو» و «باد اسپنسر و ترنس هیل» نمونه‌های خارجی مشهور آن بودند و در سینمای ایران هم می‌توان به زوج‌های «فردین-ظهوری» یا «بیک‌ایمانوری-میری» اشاره کرد که با تکیه به همین فرمول فرد جدی- فردی لوده توانستند سال‌ها مردم جهان را سرگرم کنند. برگردیم سر چاق‌ولاغر دوست‌داشتنی. امروز سالروز درگذشت «استن لورل» است. کمدین مشهور انگلیسی که همراه با یار دیرینه‌اش چندین نسل را خنداند و سرانجام 57 سال پیش در سن 74 سالگی از دنیا رفت. به مناسبت سالمرگ او قصد داریم بخش‌های مهم زندگی‌اش را مرور کنیم.