# چهره

تنها تعداد کمی از بازیگران زن به اندازه نیکول کیدمن انتخاب‌های متنوع و جسورانه‌ای در انتخاب نقش دارند. وقار، جسارت و اشتیاق او آمیزه‌ای شگفت‌انگیز از ویژگی بازیگران هالیوود کلاسیک با درک مدرن را به ارمغان می‌آورد. کیدمن از یک سو 25 سال گذشته را صرف انتخاب‌های بسیار شجاعانه و همکاری‌های جذاب با بهترین فیلمسازان و از سوی دیگر با حضور در فیلم‌های تقریباً فاجعه‌باری (مانند استرالیا، افسونگر) گذرانده است. توانایی‌های او بر پرده سینما همیشه جادویی است و به سختی می‌توان چشم از او برداشت.

لئوناردو دی کاپریو برنده جایزه اسکار که یکی از بزرگترین بازیگران نسل خود محسوب می‌شود، همچنان موقعیت خود را در هالیوود و سینمای امروزی حفظ کرده است. او با قریب به ۳۰ سال حضور در سینما، برخی از به یاد ماندنی‌ترین شخصیت‌ها و نقش‌آفرینی‌ها را ارائه کرده و بیش از 6.5 میلیارد دلار درآمد در باکس آفیس برای تهیه‌کنندگان به ارمغان آورده تا در زمره 10 بازیگر برتر پردرآمد تاریخ قرار بگیرد. 18 بازی برتر دی کاپریو را بر مبنای کیفیت نقش‌آفرینی‌اش فهرست کرده‌ایم.

پروانه معصومی کارنامه پر فراز و نشیبی داشت؛ حضور او در سینما با بازی در فیلم‌های بهرام بیضایی در پیش از انقلاب آغاز شد و یکی از بازیگران با کیفیت سینمای پیش از انقلاب بود که در آثار موج نو سینما حضور داشت. با پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت معصومی در سینما ادامه پیدا کرد و در دهه 60 حضور فعالی در فیلم‌های ایرانی داشت و با کارگردان‌های مطرحی همچون ناصر تقوایی و بهرام بیضایی و رسول صدرعاملی همکاری کرد. معصومی در دهه 80 و 90 بیشتر در تلویزیون حضور داشت و سریال‌های مناسبتی بسیاری را بازی کرد. با این حال کارنامه متنوع این بازیگر قدیمی سینما همواره قابل ارجاع است. در این مطلب نگاهی به برترین فیلم‌های پروانه معصومی انداختیم که صبح روز 6 آذر در سن 78 سالگی بدرود حیات گفت.

بیتا فرهی یکی از بازماندگان نسل بازیگری سینمای ایران که ماندگارترین آثار سینما حاصل حضور و ذوق هنری آن‌ها بود در سن 65 سالگی درگذشت. از ویژگی‌های بازیگری فرهی باید به صلابت در صدا و چهره مصمم او اشاره کرد که نشانی از یک بازیگر تمام عیار می‌داد. فرهی کارنامه محدود اما پرافتخاری دارد و با کارگردان‌های بزرگی چون داریوش مهرجویی، بهمن فرمان‌آرا و مسعود کیمیایی همکاری کرده است که نقش‌های ماندگاری را نیز در حافظه تاریخی سینمای ایران ثبت کرده است. از «مهشید» در فیلم «هامون» تا «مجدی خانوم» در فیلم «اعتراض» همگی نشان می‌دهد فرهی بخشی از بهترین نقش‌های زن سینما را بازی کرده است. در ادامه نگاهی‌ می‌اندازیم به ماندگارترین فیلم‌های این بازیگر فقید سینمای ایران.

آدم‌ها با چیزهای مختلف به یاد می‌آیند؛ با عکس‌ها، با فیلم‌ها با حرف‌ها با خاطره‌هایشان. موسیقی‌دان‌ها اما با آواهایشان به یاد می‌آیند. با خاطراتی که برای گوش‌های ما ساخته‌اند. گوش‌های ما راهی دارند به جان ما. به آن لایه پنهانی که می‌شنویم و چیزی در قلبمان تکان می‌خورد. ما را می‌برد به جاهایی که در لحظه دلمان می‌خواهد برویم، به جاهایی که برایمان پر از تصویر است. این کار موسیقی است. موسیقی برای ما از آسمان نمی‌افتد، کاری که موزیسین می‌کند این است که آن را برای ما از آسمان به زمین می‌آورد. این کاری است که همه موزیسین‌ها برایش تلاش می‌کنند. جانشان را می‌گذارند وسط، عمرشان را صرفش می‌کنند اما فقط برخی‌هایشان هستند که به ابرها دست پیدا می‌کنند و از لابلای آن‌ها، صداهایی که دلشان می‌خواهد را پیدا می‌کنند و برای ما می‌آورند پایین. بابک بیات یکی از آن‌ها بود، یکی از آن‌هایی که موهایش را در همین راه سفید کرد اما دستش به ابرها خورد. آن هم بارها و بارها. او برای ما ابرها را کاویده بود و انبوهی آواهایی آورده بود که تا همین امروز به جانمان گره خورده است. مرد سپیدمویی که نجیبانه موسیقی می‌نوشت. با فیلم‌ها زندگی می‌کرد و توانایی آن را داشت که به کنه چیزها دست پیدا کند و ویژگی‌هایی را از دل آن‌ها بیرون بکشد که کار فهم سینما را راحت‌تر کند.

نیکلاس کیج از خانواده‌ای اهل سینما می‌آید. فرانسیس فورد کاپولا عموی اوست، تالیا شایر عمه او در راکی و پدرخوانده ایفای نقش کرده است. نیکلاس که نمی‌خواست زیر سایه نام کاپولا بماند، در همان ابتدای کار بازیگری نام هنری کیج را برای خود انتخاب کرد. نامی که از کاراکتر محبوبش از کمیک بوک های مارول، لوک کیج الهام گرفت. او با نقش‌ جزئی در فیلم کمدی اوقات خوش در «ریجمونت‌های» در سن ۱۸ سالگی بازیگری را شروع کرد و در سومین حضور سینمایی خود پذیرفت که در «ماهی مهاجم» مقابل دوربین عموی خود، فرانسیس فورد کاپولا برود. در کارنامه نیکلاس کیج در این سال‌ها فیلم‌های متنوعی از ژانرهای مختلف به چشم می‌خورد و انبوهی نقش‌های نه‌چندان درخور. برای همین به زحمت و با موچین این فهرست ۱۵ تایی از بهترین فیلم‌هایش را سوا کرده‌ایم.

باران کوثری از نسل بازیگرانی است که در ابتدای دهه 80 پا به این عرصه گذاشتند. حضور او در کنار گلشیفته فراهانی و ترانه علیدوستی و پگاه آهنگرانی نسلی از بازیگران دغدغه‌مند و کنش‌گر را به سینمای ایران معرفی کرد که فارغ از حضور در سینما و تئاتر و تلویزیون حضور فعالی در عرصه‌های دیگر اجتماعی داشتند. کوثری اگرچه ابتدا به واسطه مادر و پدرش (رخشان بنی‌اعتماد و جهانگیر کوثری) راه هموارتری برای حضور در سینما را پیدا کرد اما پس از آن با انتخاب‌های درست و نقش‌های متفاوت ثابت کرد حضور او چندان ربطی به پارتی بازی ندارد و توانایی آن را دارد که از زیر سایه نام مادر و پدرش بیرون بیاید. مروری داریم بر مهم‌ترین فیلم‌های کارنامه‌ کاری‌اش در سینما و تلویزیون و در انتهای مطلب هم دهه به دهه فروش فیلم‌هایش را بررسی کرده‌ایم.

بی‌اغراق یکی از محبوب‌ترین ستاره‌های عصر هالیوود است. پسر خوب و کم‌حاشیه‌ای که به طور مرتب با کارگردانان بزرگی مثل «استیون سودربرگ»، «ریدلی اسکات» و «پل گرین گرس» همکاری کرده و بازی‌هایش همیشه استاندارد بوده است. ماجرای رسیدن او به شهرت هم عجیب است. احتمالا می‌دانید که او و رفیق قدیمی‌اش «بن افلک» با نوشتن فیلمنامه «ویل هانتینگ خوب» دنبال راهی برای ورود به حرفه‌ای‌های هالیوود بودند و سرانجام از طریق ساخته شدن همین فیلم دوست‌داشتنی به رویای کودکی‌شان رسیدند و اسکار بهترین فیلمنامه را هم گرفتند تا یک‌شبه ره صد ساله طی کنند. کارنامه حرفه‌ای مت دیمون قابل تحسین است. اکثر فیلم‌هایی که او بازی کرده هم نظر منتقدان را جلب کرده‌اند و هم در گیشه موفق بوده‌اند. فیلم‌های او مجموعا رقمی بیش از ۳ میلیارد دلار در جهان فروش کرده تا ثابت شود که این جوان خوش‌رو، بازیگر محبوبی است. ۱6 فیلم و ۲ سری فیلم از بهترین فیلم های مت دیمون را به شما معرفی می‌‌کنیم.

ناصر تقوایی یکی از چند کارگردان باقیمانده از نسل موج نوی سینمای ایران است که فعالیت‌هایش را در عرصه فیلمسازی از اواخر دهه 40 آغاز کرد. وجه مشترک تمامی کارگردانان مطرح موج نو در دهه 50 سانسور و توقیف آثارشان در پیش از انقلاب است که بعد از انقلاب هم به خاطر برخی تنگ‌نظری‌ها یا منجر به سانسور و توقیف مدت‌دار آثار شده و یا همچون تقوایی تصمیم به کار نکردن گرفته شده است که این دوری از سینما به 22 سال رسیده است. ساخته‌های سینمایی و تک‌سریال ناصر تقوایی اگرچه به تعداد انگشتان دو دست هم نمی‌رسد اما تاثیر او بر سینمای ایران و حتی در زمینه ساخت فیلم‌های مستند و سریال‌سازی غیرقابل انکار است. اینجا مروری داریم بر کارنامه سینمایی ناصر تقوایی که تک‌تک کارهایش جزو بهترین هاست.

متیو مک‌کانهی یکی از عجیب‌ترین کارنامه‌های بازیگری را به لحاظ فراز و فرود در میان بازیگران مطرحی دارد که این سال‌ها مشغول به کار بوده‌اند. او در دهه 1990 به لطف همکاری با کارگردانان بزرگی مثل ریچارد لینکلیتر، جوئل شوماخر، رابرت زِمِکیس، جان سِیلس و استیون اسپیلبرگ به شهرت رسید و در کانون توجه عمومی قرار گرفت؛ و به بازیگر نادری بدل شد که می‌تواند در نقش‌های کمدی، دراماتیک و اکشن به یک اندازه خوب بدرخشد. با وجود این، کیفیت کارش در اوایل سده 21 و زمانی نزول کرد که در مجموعه‌ای از کمدی‌های رمانتیک فاجعه‌بار ظاهر شد که توانایی‌های بازیگری او را به نمایش نمی‌گذاشتند. در دهه دوم هزاره سوم، کارنامه بازیگری مک‌کانهی احیا شد و او دوباره در پروژه‌های جالب توجهی بازی کرد و حتی برای ایفای نقش دیدنی‌اش در «باشگاه مشتریان دالاس» برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد نقش اصلی شد.