6 فیلم برتر برناردو برتولوچی که باید دید

اگر تابه‌حال فیلمی از این فیلمساز خبره ندیده‌اید، این مطلب بهترین راهنماست برای ورود به دنیای فیلم های برناردو برتولوچی. فیلم‌ها بر اساس سال ساخت مرتب شده‌اند.

فرشته مرگ | 1962 | The Grim Reaper

نخستین اثر بلند کارگردانی شده توسط برتولوچی، براساس داستان کوتاهی که توسط استادش پازولینی نوشته شده بود ساخته شد. در حین اکران فیلم منتقدان آن را نشانه ظهور یک استعداد ناب جدید در دنیای سینما قلمداد کردند. اگرچه برتولوچی تماشای فیلم «راشومون» شاهکار «آکیرا کوروساوا» را قبل از ساخت فیلمش انکار کرده بود، اما فیلم شباهت‌های غیرقابل انکاری با راشومون دارد و از همان سبک دیالکتیک آن پیروی می‌کند. فرشته مرگ شاید به اندازه آثار بعدی کارگردانش توسعه‌یافته و پخته نباشد، اما فیلم پیشرویی است که بینش هنری برتولوچی را به جهان معرفی می‌کند.

دنباله‌رو | 1970 | The Conformist

برتولوچی شاهکارش را در سال 70 و براساس رمانی به همین نام نوشته «آلبرتو موراویا» ساخت. فیلم تلاقی جالبی است از زیبایی‌شناسی هنری دوران فاشیسم و سرخوردگی ناشی از پست‌مدرنیسم. سبک بصری و شیوه کارگردانی برتولوچی آن‌قدر قوی بود که «فرانسیس فورد کاپولای» جوان را تحت‌تاثیر قرار دارد و در قسمت دوم «پدرخوانده» آشکارا نشانه‌های علاقه کاپولا به سبک برتولوچی در دنباله‌رو قابل رویت است. برتولوچی یک‌بار در مصاحبه‌ای با نشریه «فیلم کامنت» گفته بود: «نسبت من با اصطلاح \"ادبی\" مشابه نسبت شما با این اصطلاح نیست. برای من واژه \"ادبی\" بیشتر نزدیک به واژه \"بصری\" است. من به آن‌چه که شما آن را ادبی می‌نامید می‌گویم \"تئاتری\" یا \"فیلم تئاتری\". سینما به شعر و ادبیات نزدیک‌تر است تا به تئاتر. من با شما موافقم که سینما اغلب یعنی مصور کردن یک قصه. اما در عین حال این بزرگ‌ترین خطری است که موقع ساختن یک فیلم از روی یک داستان با آن مواجه هستید.»

آخرین تانگو در پاریس | 1972 | Last Tango In Paris

این فیلم جنجالی، رابطه پنهانی بین یک بیوه‌مرد میانسال آمریکایی با یک دختر جوان فرانسوی را به تصویر می‌کشد. فیلم با وجود این‌که به خاطر مضمون جنجالی‌اش و حضور «مارلون براندو» به هفتمین فیلم پرفروش سال تبدیل شد، نمایش جهانی فراگیری نداشت و به خاطر خشونت صریح جنسی‌اش در بسیاری از کشورها به نمایش درنیامد. برتولوچی گفته بود: «اگر هنگام فیلمبرداری آخرین تانگو در پاریس به نکته ایدئولوژیکی اشاره می‌شد، احساس می‌کردم دارم یک فیلم سیاسی می‌سازم. یک زن، یک مرد و تفاوت سنی بین آن‌ها. زن بسیار جوان است و مرد تقریبا 50 ساله؛ یک تنش سیاسانه بین یک آمریکایی که به پاریس آمده و دختری که هیچ چیزی از آن مرد و به طور کلی چیز زیادی از هیچ چیز نمی‌داند! فیلم را می‌توان دارای اشارات سیاسی دانست. اساسا اعتقاد دارم همه چیز سیاسی است.»

آخرین امپراتور | 1987 | The Last Emperor

یک فیلم معرکه زندگی‌نامه‌ای که داستان زندگی «پویی» آخرین امپراتور کشور چین را روایت می‌کند: داستان فرجام نهادهای اشرافی و سرنگونی سلطنت در یک انقلاب شوم کمونیستی. برتولوچی در فیلم یکی از پرآشوب‌ترین برهه‌های تاریخ چین را روایت می‌کند. فیلم تحسین‌شده‌ترین فیلم برتولوچی بود و برنده 9 جایزه اسکار (از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردان) شد!

بهترین‌ فیلم‌های بیوگرافی تاریخ سینما

برتولوچی که علاقه زیادی به فیلمش داشت، درباره آن گفته بود: «من مجذوب استحاله انسانی هستم. این ایده که یک انسان می‌تواند متحول شود واقعا جذاب است. و پویی واقعا دچار دگردیسی و از یک امپراتور اژدهاصفت به یک انسان تغییر حالت داد. در داستان او مایه‌های زیادی از کنفسیوسیسم وجود دارد. مثل این ایده که انسان با ذات خوب متولد می‌شود. مفهوم رستگاری یک مرد در حال سقوط نیز کنفسیوسی است.»

رویاپردازان | 2003 | The Dreamers

این درام رمانتیک و پرطرفدار برتولوچی که براساس داستان «بی‌گناهان مقدس» اثر «گیلبرت آدیر» ساخته شده، پایان‌نامه‌ای درباره جنسیت و سیاست است. با پس‌زمینه شورش‌های دانشجویی پاریس در سال‌های بحرانی 1968، فیلم درباره رابطه عجیب یک جوان آمریکایی با یک خواهر و برادر در این شهر است. «اوا گرین» بازیگر زن فیلم درباره برتولوچی می‌گفت: «من همیشه او را بودای کوچک صدا می‌زدم. چیزی بسیار عقلانی در او وجود داشت، با چشمانی بسیار شیطان و در عین حال مهربان! خیلی از او آموختم. برتولوچی نسبت به مسائل غیرمنتظره و بداهه‌پردازی بسیار منعطف و پذیرا بود. مثلا موقع فیلمبرداری صحنه‌ای در آشپزخانه موهای من واقعا آتش گرفت! همبازی‌ام مایکل پیت سریع بازی‌اش را متوقف کرد و روی موهای من پرید. اما برتولوچی به کارگردانی ادامه داد و تصویر آتش گرفتن من به شکلی گذرا واقعا در فیلم هست!»

من و تو | 2012 | Me And You

این درام زیبا، پایان درخشان کارنامه پربار برتولوچی بود. البته برناردو در ماه‌های پایانی زندگی‌اش هم مشغول کار روی یک فیلم بود، اما متاسفانه آن فیلم با مرگ غم‌انگیزش نیمه‌تمام ماند. «من و تو» درباره یک پسر جوان و انزوای بنیادین اوست.

چهره‌ها از نمای فیلیموشات

برتولوچی درباره فیلم می‌گفت: «من برای کشف‌ چیزهای جدید سرشار از هیجان بودم. چون در آن مقطع فکر می‌کردم عشق به سینما یعنی تماشای فیلم جدید، نه ساختن فیلم جدید. اما برای لحظه‌ای حس کردم ساختن فیلم جدید شدنی است و خیلی خوشحال شدم. بنابراین با خودم گفتم شاید باید فیلم دیگری بسازی! از سوی دیگر من در تمام عمرم مشغول فیلمسازی بوده‌ام و این لذت‌بخش‌ترین و عادی‌ترین کاری است که بلدم در زندگی انجام دهم.»