برادران لیلا؛ معرفی و نقد اولیه به فیلم

در روزهای پایانی فروردین 1401 بود که خبر رسید فیلم برادران لیلا Leila's Brothers یکی از فیلم‌های بخش اصلی مسابقه جشنواره کن است و قرار است در کنار فیلمسازان مطرح دیگر، نام سعید روستایی هم بدرخشد. حضور این فیلم در بخش اصلی جشنواره کن 2022 از این رو حائز اهمیت است که بعد از سال‌ها فیلمسازی غیر از اصغر فرهادی در یکی از جشنواره‌های مطرح سینمای جهان حضور پیدا کرد ...و حالا در روزهای پایانی اسفند 1401 انتشار نسخه غیرقانونی فیلم برادران لیلا بار دیگر فیلم سعید روستایی را سر زبان‌ها انداخت. چه سرنوشتی در انتظار این فیلم خواهد بود؟

خلاصه داستان فیلم برادران لیلا

رسانه‌های فرانسوی در آستانه برگزاری این جشنواره از خلاصه داستان فیلم روستایی رونمایی کردند؛ داستان فیلم درباره زنی است به نام لیلا (ترانه علیدوستی) که در سن چهل سالگی، تمام زندگی خود را صرف مراقبت از والدین و ۴ برادرش کرده است. خانواده‌ای که در شرایط تحریم ایران دائما در حال بحث و زیر فشار قرض‌های متعدد است. در حالی که برادران او به سختی تلاش می‌کنند که خرج زندگی خود را دربیاورند، در این شرایط لیلا نقشه‌ای می‌چیند...

• زمان نسخه جشنواره‌ای فیلم برادران لیلا: ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه (رکورددار طولانی‌ترین فیلم جشنواره کن ۲۰۲۲)
• زمان نسخه منتشر شده فیلم برادران لیلا: ۲ ساعت و ۳۳ دقیقه

 

بازیگران و عوامل فیلم برادران لیلا

اما فهرست بازیگران اصلی فیلم برادران لیلا از این قرار است؛ ترانه علیدوستی (لیلا)، سعید پورصمیمی (اسماعیل/پدر)، فرهاد اصلانی (پرویز)، پیمان معادی (منوچهر)، نوید محمدزاده (علیرضا)، محمدعلی محمدی (فرهاد)، نیره فراهانی (مادر) و مهدی حسینی‌نیا (بایرام) بازیگران اصلی فیلم سعید روستایی هستند. نویسنده و کارگردان: سعید روستایی / تهیه‌کننده: جواد نوروزبیگی / مدیر فیلمبرداری: هومن بهمنش / تدوین: بهرام دهقانی / گریم: ایمان امیدواری / موسیقی: رامین کوشا / عکاس: امیرحسین شجاعی

نقد و بررسی منتقدان در جشنواره کن درباره فیلم برادران لیلا

پیتر دبروژ | ورایتی

درام رمان‌گونه سعید روستایی که اولین فیلم انتخابی از او برای رونمایی در جشنواره کن است، داستانی نزدیک به ۳ ساعت را درباره خانواده‌ای فقیر روایت می‌کند و در این میان، ترانه علیدوستی در یک ترکیب بازیگران مردانه، صحنه را از آن خود کرده است… برخی تماشاگران غربی روستایی را با تصویر دیگری از یک خانواده آشفته در فیلم «ابد و یک روز» (۲۰۱۶) به جا می‌آورند ولی او برای من با تریلر پلیسی فوق‌العاده‌اش «متری شش‌ونیم» (۲۰۱۹؛ نزدیک‌ترین فیلم ایرانی به «ارتباط فرانسوی» که هنوز در ایالات متحده اکران نشده) در کانون توجه قرار گرفت. سعید روستایی که متولد ۱۹۸۹ است، نماینده نسل جدیدی از فیلمسازان مؤلف سینمای ایران است؛ و آن قدر زیرک است که انتقادهای اجتماعی‌اش را در عمق بافت داستان‌های امروزی جاسازی کند تا موجبات ناراحتی مسئولان کشورش را فراهم نکند، دست‌کم تا این لحظه!

سبک سعید روستایی - که با دیالوگ‌های هم‌پوشان و موقعیت‌های اجتماعی خفقان‌آور و زاویه دیدی متغیر مایه‌دار شده است - تفاوتی تمام‌عیار با فیلم‌های ایرانی سرراست و متمرکزی دارد که تا امروز در عرصه جهانی عرضه و دیده شده‌اند

سبک روستایی - که با دیالوگ‌های هم‌پوشان و موقعیت‌های اجتماعی خفقان‌آور و زاویه دیدی متغیر مایه‌دار شده است - تفاوتی تمام‌عیار با فیلم‌های ایرانی سرراست و متمرکزی دارد که تا امروز در عرصه جهانی عرضه و دیده شده‌اند؛ خواه قصه‌های حکایت‌گونه مجید مجیدی بوده‌اند یا درام‌های محبوب اصغر فرهادی که سادگی و بی‌آلایشی نسبی‌شان، آن‌ها را به خوراک‌های بین‌المللی مناسبی بدل کرده است. فیلمی مثل «برادران لیلا» در قیاس با این فیلم‌ها می‌تواند خیلی ظالمانه به نظر برسد، به‌خصوص که بدون فراهم‌سازی بستر لازم، فشارهای جامعه ایران را به تماشاگر منتقل می‌کند. در «برادران لیلا» هر کسی چیزی را پنهان کرده است؛ و نه لزوماً به شکلی فریب‌آمیز و بیش‌تر از این بابت که شرایط را برای خودشان کمی راحت‌تر کنند. در یکی از صحنه‌های ابتدایی فیلم، تولد فرزند جدیدی جشن گرفته می‌شود. به پدربزرگ می‌گویند او پسر است ولی وی باورش نمی‌شود چون این ششمین نوه او است و هر ۵ دفعه قبلی پسرانش به او دروغ گفتند و وانمود کردند که بچه پسر است که چنین نبوده است. جشن در خانه پدربزرگ برپا شده و یکی از پسران از آشپزخانه پدر غذا می‌دزد تا برای خانواده‌اش ببرد… اگر چنین داستانی به نظر شما کمی احساساتی و آبکی به نظر می‌رسد، با اطمینان می‌توان گفت که سبک روستایی باعث شده روی پرده اصلاً چنین احساسی شکل نگیرد. کارگردان این صحنه‌ها را با انرژی و تحرکی مستندگونه خلق کرده است و به‌عمد از مجازهای ملودرام اجتناب می‌کند، حتی زمانی که به نظر می‌آید استفاده از آن‌ها ممکن بود روایت را جذاب‌تر و درگیرکننده‌تر کند… در پایان روستایی ما را با این سوال تنها می‌گذارد: وقتی اعضای خودخواه و منفعت‌طلب یک خانواده از یکدیگر حمایت نمی‌کنند، چه‌طور می‌توان انتظار داشت که یک جامعه عملکرد درستی داشته باشد؟

جردن مینتزر | هالیوود ریپورتر

یکی از بهترین فیلم‌های جنایی-تبهکاری که در سال‌های اخیر ساخته شده، درام پلیسی و حماسی سعید روستایی نویسنده و کارگردان با عنوان «متری شش‌ونیم» است؛ فیلمی که داستانش در تهران امروز روی می‌دهد و مملو از فساد و معتادان و پلیس‌هایی است که مبارزه می‌کنند تا شهر از کنترل‌شان خارج نشود. «متری شش‌ونیم» از آن نوع تریلرهای از نظر اخلاقی پیچیده و مملو از اکشنی است که دیگر در هالیوود ساخته نمی‌شود یا اگر هم ساخته شود برای تلویزیون است و مثلاً «میکروفن مخفی» (The Wire) نام دارد. «متری شش‌ونیم» هرگز در ایالات متحده اکران نشد که این امر به اندازه محیطی - که خیلی خوب و دیدنی در فیلم تصویر شده - مجرمانه است.

گرچه آثار فرهادی جست‌وجوگرتر و دلالت‌گرترند اما سعید روستایی به‌شدت جسورانه عمل می‌کند و مثلاً صحنه‌هایی را در فیلمش دارد که صدها هنرور را به نمایش می‌گذارد و از نظر مقیاس، بزرگی آثار سسیل بی. دمیل را به یاد می‌آورند

حالا سومین فیلم بلند روستایی که همان‌قدر حماسی و البته صمیمانه و آشنا به نظر می‌رسد درامی است درباره خانواده‌ای از طبقه کارگر؛ فیلمی که خوش‌بختانه به یکی از نویدبخش‌ترین استعدادهای جدید سینما فرصت می‌دهد تا پس از رونمایی از فیلمش در جشنواره کن، بیش‌تر در کانون توجه قرار بگیرد. «برادران لیلا» به فیلمی می‌ماند که از یک رمان حجیم سده نوزدهم به قلم امیل زولا یا چارلز دیکنز در قالب یک داستان سه‌ساعته سینمایی خلاصه شده است؛ فیلمی که ماجراهای ۵ برادر و خواهر را دنبال می‌کند که تقلا می‌کنند تا در ایرانی مملو از خودخواهی و بی‌رحمی غرق نشوند؛ جامعه‌ای که در شیادی، اختلاف طبقاتی و رقابت‌های خانوادگی غوطه‌ور است و اقتصادش در آستانه فاجعه قرار دارد. فیلم برادران لیلا مملو از بازی‌های فوق‌العاده از ترکیب بازیگرانی است که اغلب‌شان در «متری شش‌ونیم» هم بازی کرده‌اند. این‌ها همه نشان می‌دهد که روستایی ۳۲ساله آن‌قدر فیلمساز توانمندی است که آشکارا می‌توان روی او حساب باز کرد. این‌جاست که فیلم‌های اصغر فرهادی به یاد می‌آیند (هر دو کارگردان بارها با پیمان معادی همکاری کرده‌اند که یکی از بهترین بازیگران سینمای ایران به شمار می‌رود)؛ گرچه آثار فرهادی جست‌وجوگرتر و دلالت‌گرترند اما سعید روستایی به‌شدت جسورانه عمل می‌کند و مثلاً صحنه‌هایی را در فیلمش دارد که صدها هنرور را به نمایش می‌گذارد و از نظر مقیاس، بزرگی آثار سسیل بی. دمیل را به یاد می‌آورند.

نقد سید احسان عمادی بر فیلم برادران لیلا

پیتر بردشا | گاردین

(امتیاز ۴ از ۵ ستاره) فیلم‌ساز ایرانی سعید روستایی یک درام خانوادگی شخصیت‌محورِ بزرگ و جذاب به سبک ایتالیایی-آمریکایی با بازی‌های قوی، یک جشن عروسی عظیم و نشان‌هایی یادآور «روکو و برادرانش» (لوکینو ویسکونتی) و «پدرخوانده» (فرانسیس فورد کوپولا) را خلق کرده است؛ و حتی مایه‌هایی از آرتور میلر هم در داستان وجود دارد. ترانه علیدوستی که (برای ما) با بازی‌هایش در آثار اصغر فرهادی شناخته می‌شود، در نقش لیلا بازی متفاوتی دارد… خشم شدت‌گیرنده لیلا نسبت به میانمایگی تحقیرآمیز پدر و برادرانش -و فرسودگی ناشی از تلاش برای نجات آن‌ها از دست خودشان- انرژی احساسی است که به فیلم قدرت بخشیده است و بستر لازم برای رسیدن به فصل اوجی جشن عروسی را فراهم می‌کند. علیدوستی بازی فوق‌العاده ارایه داده است که یکی از بازی‌های درجه‌یک ترکیب بازیگران عالی فیلم به شمار می‌رود.

گزیده حرف‌های عوامل فیلم در جشنواره کن 2022

فیلم برادران لیلا در ساعت ۵ و ۳۰ دقیقه چهارم خرداد ۱۴۰۱ در جشنواره کن به نمایش درآمد و در ساعت ۲۰ و ۲۰ دقیقه با چشم‌های اشکبار مخاطبان با تشویق ۷ دقیقه‌ای حاضران در سالن مواجه شد. نشست خبری فیلم سینمایی برادران لیلا در محل کاخ جشنواره کن با حضور سعید روستایی کارگردان، پیمان معادی، ترانه علیدوستی، سعید پورصمیمی و نوید محمدزاده برگزار شد. اینجا گزیده‌ای از حرف‌های عوامل را خیلی کوتاه می‌خوانید:

• خبرنگاری درباره زمان طولانی فیلم پرسید، روستایی پاسخ داد: نسخه اولیه فیلم بیش از 3 ساعت بود و سعی کردیم در تدوین‌ها آن را کوتاه کنیم. امیدوارم بتوانم فیلم را در زمان مناسب در سینماهای ایران اکران کنم.
• سعید روستایی درباره طبقه متوسط در ایران هم گفت: در ۱۵ سال اخیر طبقه متوسط به خاطر شرایط اقتصادی ضعیف‌تر و باریک‌تر شده. ما حتی داریم می‌بینیم که خانه‌ها هر روز کوچک‌تر و نوع غذا خوردن هم عوض می‌شود. همه این‌ها در سرنوشت آدم‌ها تاثیر می‌گذارد.
• نوید محمدزاده درباره ماجرای فرش قرمز گفت: به نظرم واکنش‌ها بیشتر مثبت بود و واجب است که به عشق احترام بگذاریم.
• خبرنگاری درباره موضع‌گیری‌های ترانه علیدوستی پرسید و او پاسخ داد: من هم یک شهروند ایران هستم و در مقابل اتفاقات باید واکنش نشان بدهم. البته که این مواضع کامل و کافی نیست.
• علیدوستی همچنین درباره سرمایه آثاری چون شهرزاد و برادران لیلا گفت: ما خیلی درباره سرمایه‌گذاران نمی‌دانیم و البته باید بعد از ماجرای سریال شهرزاد دقت بیشتری کنیم. ما با تهیه‌کننده قرارداد امضا کردیم و دست من نیست که بخواهم بدونم سرمایه‌گذار چه کسی است. من این کار را توجیه نمی‌کنم اما باید از این به بعد دقت بیشتری کنیم.
• خبرنگاری درباره تهیه‌کنندگی روستایی در فیلم برادران لیلا پرسید و روستایی در پاسخ گفت: من و پیمان معادی قرار بود سر فیلم متری شش و نیم تهیه‌کنندگی کار را انجام دهیم. اما پروسه تایید مجوز طول کشید. اما شرایط برای تهیه‌کنندگی این فیلم ایجاد شد. گرفتن مجوزها در ایران شرایط ویژه خودش را دارد.
• پیمان معادی بازیگر فیلم نیز درباره ابعاد تاثیرات تورم در ایران گفت: مسائل معیشتی در ایران باعث شده است بسیاری از افراد طبقه رفاه خود را تغییر دهند. الان وقتی یک یخچال خراب می‌شود هزینه تعمیر آن بسیار بالا است. وقتی مردم به خاطر تورم درگیر معیشت هستند دیگر نمی‌توانند به مسائل مهم‌تر فکر کنند و این شرایط را سخت می‌کند.

جشنواره کن ۲۰۲۲؛ آخرین خبرها و حاشیه‌ها

حاشیه‌های ساخت فیلم جدید سعید روستایی

• این دومین همکاری هومن بهمنش و سعید روستایی بعد از فیلم متری شش و نیم است.
• ترانه علیدوستی اولین تجربه همکاری با روستایی را دارد و پیش از این علیدوستی با فیلم فروشنده در جشنواره کن حاضر شده بود.
• نوید محمدزاده و پیمان معادی ۲ بازیگر ثابت سه فیلم روستایی تا امروز بودند.
• در اخبار اولیه که از فیلم منتشر شد نام محمدرضا گلزار به عنوان یکی از بازیگران فیلم مطرح شد اما در ترکیب نهایی بازیگران حضور ندارد.
• پس از پذیرش فیلم در جشنواره کن سعید روستایی در یک پست اینستاگرامی اعلام کرد فیلم را به زودی و پس از پایان جشنواره کن در ایران اکران می‌کند. روستایی همچنین اعلام کرد حاضر نیست حتی یک فریم از فیلمش سانسور شود.
• وزیر ارشاد مدتی پس از جشنواره کن گفت: فیلم برادران لیلا بدون دریافت مجوز اکران به جشنواره کن رفت و عوامل آن به دلیل عدم رعایت قانون مشمول ضوابط تنبیهی می‌شوند. وقتی سازمان سینمایی به دست اندرکاران فیلم اعلام می‌کند که باید مجوز اخذ شود ولی آنها بدون اعتنا به این مساله، این کار را انجام می‌دهند، به طور طبیعی باید قانون اجرا شود.
• در ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ و همزمان با پخش این فیلم در یکی از وی‌او‌دی‌های فرانسوی زبان، نسخه با کیفیت ولی غیرقانونی فیلم برادران لیلا در ابعاد وسیع منتشر شد. این فایل، زیرنویس و باند دوبله فرانسوی دارد.

 

پوستر و عکس های صحنه و پشت صحنه فیلم برادران لیلا

عکس های پشت صحنه برادران لیلا

پوستر اصلی و پوستر شخصیت های فیلم سعید روستایی

عکس های فرش قرمز فیلم برادران لیلا در جشنواره کن 2022

عکس های فتوکال فیلم در جشنواره کن ۲۰۲۲