همه چیز درباره فیلم موقعیت مهدی

فهرست دیدنی ترین فیلم های دفاع مقدس؛ از جنگی تا اجتماعی

خلاصه داستان موقعیت مهدی (باکری)

داستان فیلم موقعیت مهدی، زندگی شهید مهدی باکری فرمانده لشگر عاشورا از ترک مدیریت شهرداری تا شهادت در قامت فرمانده لشگر عاشورا در عملیات بدر در زمستان ۱۳۶۳ را روایت می‌کند.  

بازیگران و عوامل فیلم موقعیت مهدی

بازیگران: هادی حجازی‌فر، ژیلا شاهی، وحید حجازی‌فر، معصومه ربانی‌نیا، وحید آقاپور و روح‌الله زمانی بازیگران موقعیت مهدی به کارگردانی هادی حجازی‌فر هستند.

مدیر فیلمبرداری: وحید ابراهیمی ، تدوین: حسین جمشیدی گوهری، طراح صحنه: امیر زاغری، طراح لباس: بهزاد آقابیگی، طراح گریم: شهرام خلج، صدابردار: مسیح حدپور سراج، موسیقی: مسعود سخاوت دوست، صداگذار: مهران ملکوتی، جلوه های میدانی: ایمان کرمیان، جلوه های بصری: محمد برادران، عکاس: هادی نیک‌رفتار

گفت‌وگو با هادی حجازی فر درباره فیلم موقعیت‌مهدی

جایزه ها و افتخارات فیلم موقعیت مهدی

حبیب‌الله والی‌نژاد | سیمرغ بلورین بهترین فیلم | چهلمین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۰ هادی حجازی‌فر | سیمرغ بلورین کارگردان فیلم اول | چهلمین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۰ مسعود سخاوت‌دوست | سیمرغ بلورین موسیقی متن | چهلمین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۰ مسیح حدپور سراج | سیمرغ بلورین صدابرداری | چهلمین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۰ ایمان کرمیان | سیمرغ بلورین جلوه‌های ویژه میدانی | چهلمین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۰ وحید ابراهیمی | جایزه بهترین فیلمبرداری | بیست و دومین جشن حافظ - ۱۴۰۲  

نظرات منتقدان درباره فیلم موقعیت مهدی هادی حجازی‌فر

این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه و فوری منتقدان و نویسندگان سینمایی درباره نسخه جشنواره‌ای فیلم است؛ در ضمن، انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست

سید آریا قریشی

تماشای فیلم موقعیت مهدی نشان می‌دهد که چرا «دسته دختران» فیلم بدی است! آن‌جا فیلمساز با ادعای روایتی تازه از دوران جنگ وارد شده بود، در شخصیت‌پردازی ناتوان بود و درکش از تأثیرگذاری عاطفی بر تماشاگر، استفاده از انفجارهای متوالی بود (آن‌قدر افراطی که تاثیر موقعیت‌های ملتهب و بالقوه تاثیرگذار از بین می‌رفت). اما حجازی‌فر هم می‌داند که تصویرسازی فرآیندی بسیار پیچیده‌تر از ترکاندن بمب و تکان‌دادن مداوم دوربین است و هم می‌داند که باید در میان صحنه‌های هولناک نبرد فرصت تنفس به تماشاگر بدهد. استراتژی اجرایی حجازی‌فر در مواردی یادآور کار محمدحسین مهدویان در کارهای اولیه‌اش (فیلم «ایستاده در غبار» و به‌خصوص مجموعه «آخرین روزهای زمستان») است اما وقتی این استراتژی متناسب با مسیر حرکت روایت و جنس شخصیت‌پردازی است، نمی‌تواند ایراد اثر محسوب شود. ضمن این که در «موقعیت مهدی» خبری از مستندنمایی‌ها و تکان‌های دوربین کارهای اولیه مهدویان (که البته در آن آثار تمهیدات درستی بودند) نیست و این نشان می‌دهد که حجازی‌فر به‌دنبال تقلید از الگوی بصری کارهای اول مهدویان نبوده است. در مجموع، «موقعیت مهدی» یکی از بهترین فیلم‌های اول چند سال اخیر سینمای ایران است و نشان می‌دهد که حجازی‌فر نه‌تنها در بازیگری و فیلمنامه‌نویسی (آن‌طور که در «آتابای» نشان داده بود) بلکه در کارگردانی هم توانایی‌های قابل‌توجه و قابل تحسینی دارد. 3 برگزیده از فیلم موقعیت مهدی

• تعادل در نمایش ابعاد مختلف شخصیت اصلی
• توانایی تحسین‌برانگیز حجازی‌فر در فضاسازی
• بازی ژیلا شاهی

رضا صائمی

«موقعیت مهدی» گرچه فیلمی بیوگرافی درباره شخصیت مهدی باکری است اما تاکیدش بر موقعیت اوست تا فردیتش. فضا و فضاسازی در «موقعیت مهدی» عنصر قدرتمندی است و فارغ از پرداختن به فضای جنگ و آدمهای جنگ، تصویر دقیق و جزیی نگرانه‌ای از سبک و سیاق زندگی در دهه ۶۰ هم ارائه می‌دهد. به نظر می‌رسد که حجازی فر هم در مقام کارگردان هم به عنوان بازیگر نقش مهدی باکری نخواسته به تصویری اسطوره‌ای از او دست بزند و اتفاقا همین ویژگی بر محبوبت نقش می‌افزاید و شمایل قهرمانی او را تقویت می‌کند. فیلم ساختاری اپیزودیک دارد و در موقعیت‌های مختلف میان صحنه جنگ و زندگی به بازنمایی شخصیت شهید باکری می‌پردازد. فیلم از ازدواج او شروع می‌شود و با شهادت او به پایان می‌رسد. اما همین ساختار اپیزودیک به تکمیل یک پازل منجر نمی‌شود و به نوعی پراکندگی وعدم انسجام در روایت دامن می‌زند. همین مساله موجب می‌شود که مخاطب حس کند با فقدان داستان مواجه است یا دست کم فیلم خط داستانی مستقیم و روشنی ندارد. هادی جحازی فر بر خلاف نقش‌های مشابه‌اش در فیلم‌های دفاع مقدسی در اینجا بازی درونگرایانه و کنترل شده‌ای دارد و بازی چشمی و در سکوتش بیشتر است. او در مقام کارگردان و نویسنده سعی کرده تا از حضور پررنگ قهرمان قصه در طول داستان بپرهیزد و حتی در چند تا از اپیزودها حضور کوتاهی دارد. با اینکه فیلم به زبان ترکی و با زیرنویس است اما تمرکز مخاطب را از بین نمی‌برد و با قصه و شخصیت‌هایش همراه می‌شود. در واقع فیلم مصداقی از این شعر است که همدلی از همزبانی بهتر است. «موقعیت مهدی» گرچه فیلمی بیوگرافی درباره شخصیت مهدی باکری است اما تاکیدش بر موقعیت اوست تا فردیتش. 3 برگزیده از فیلم موقعیت مهدی

• روایت مینمال از جنگ
• ساختار اپیزودیک قصه
• بازی درونی و کنترل شده هادی حجازی فر

نقد شفاهی سیداحسان عمادی بر فیلم موقعیت مهدی

علی نعیمی

موقعیت مهدی یک تلاش نافرجام از هادی حجازی‌فر است برای نشان دادن بخشی از زندگی برادران باکری که دو نفر از آن‌ها در جریان دفاع مقدس به شهادت رسیدند. فیلم از 5 پرده تشکیل شده است که کمترین پیوستگی را برای شکل گیری یک درام قدرتمند دارا است و از این بابت هیچ‌گونه آشنایی و درک جدیدی به غیر از آن چیزی که تا امروز درباره شهیدان باکری می‌دانیم به مخاطب اضافه نمی‌کند. فیلمساز حتی در بیان خطوط قرمز و گفتن از اختلافات سیاسی آن دوران واهمه دارد و شجاعت و جسارت بیان مستقیم آنچه که باعث شد شهیدان باکری مظلومانه به شهادت برسند را ندارد. فیلم حتی ساختار منسجمی هم ندارد. حجازی‌فر احتمالا تحت تاثیر آثار مهدویان و حضورش در ایستاده در غبار گاهی لحن دراماتیک فیلم را با لحن مستند‌گونه آن ترکیب می‌کند و زاویه دوربین شخصیت مستقل و ایستایی ندارد و از همین رو مخاطب در برخی مقاطع سردرگم می‌شود. اپیزود ممد و خسرو با بازی روح‌الله زمانی هم هیچ کارکرد دراماتیکی در روند داستان ندارد و اساسا معلوم نیست جای این قصه در فضای داستانی زندگی شهیدان باکری چه می‌کند. به نظر می‌رسد حجازی‌فر هنوز برای رسیدن به پختگی در کارگردانی یک اثر فاصله معناداری با مخاطب دارد که شاید در آثار بعدی‌اش بتواند آن را ترمیم کند. 3 برگزیده از فیلم موقعیت مهدی

• بازی خوب روح‌الله زمانی
• سکانس پایانی فیلم و صحنه شهادت مهدی باکری
• سکانس حضور حمید باکری در سپاه و نوشتن توبه نامه

کمال پورکاوه

موقعیت مهدی یکی از تلف شده‌ترین آثار به نمایش در آمده جشنواره چهلم فجر است. فیلمی که مثلا قرار است روایتی جامع از زندگی یکی از مشهورترین شهدای تاریخ ما باشد با از این شاخه به آن شاخه پریدن‌های فیلمساز و وارد کردن شخصیت‌های فرعی که هیچ نقشی در درام اصلی ما بازی نمی‌کنند، کشدار و کسالتبار از آب درآمده است. فیلمساز ما ناتوان از به تصویر کشیدن عشق، با اتکا به دیالوگهای نیم بند می‌خواهد به تماشاگر القا کند که کاراکتر اصلی‌اش یکی از خانواده‌دوست‌ترین و عاشق‌ترین رزمنده‌های دوران دفاع مقدس بوده است (که البته بوده است). هادی حجازی فر با تلف کردن سوژه نابی که در دست داشته، روایت خاص و تاثیرگذاری از رشادت‌ها و هوشمندی یکی از مهمترین فرماندهان جنگ به ما نمی‌دهد و مدام ما را با شخصیتهای فرعی و ناشناسی روبرو میکند که نه حضورشان ما راتحت تاثیر قرار می‌دهد و نه شهادتشان (نگاه کنید به اپیزود طولانی خسرو و محمد که مشخص نیست تماشاگر وقتی به شخصیت‌های ترسیم شده توسط فیلمساز نزدیک نمی‌شود و هیچ حسی هم نسبت به آن‌ها پیدا نمی‌کند، چرا باید از شهادت آن‌ها گریان شود؟) ماجرای حمید باکری (برادر مهدی باکری) و توبه نامه امضا کردنش و نحوه شهادتش که خود دستمایه یک درام هیجان‌انگیز به شمار می‌رود، با نگاه گذرا و توریستی فیلمساز هدر رفته به نظر می‌رسد. موقعیت مهدی نه می‌تواند تصویر دقیق و روشنی از شخصیت و کاراکتر یکی از قهرمانهای مهم جنگ به ما بدهد و نه می‌تواند داستان پر کشش و جذابی از روزهای سخت آن روزها را برای ما تعریف کند. 3 برگزیده از فیلم موقعیت مهدی

• اجرای ماهرانه سکانس پایانی در زیر آب
• فیلمبرداری و نورپردازی چشمگیر
• طراحی صحنه قابل توجه

نقد شفاهی احسان ناظم بکایی بر فیلم موقعیت مهدی

حرف‌های سازندگان در چهلمین جشنواره فیلم فجر

هادی حجازی‌فر | کارگردان

• نزدیک به دوسال است که درگیر این کار هستیم. دوازده‌بار کار متوقف شد اما بچه‌ها پای کار ماندند. در ابتدا این فیلم به من در جایگاه بازیگر پیشنهاد شد. من پیشنهادی دادم که خودم کار را بسازم و از ما پذیرفتند و قرار شد که هم خودم فیلم را بسازم و هم در آن بازی کنم.
• از اول هم بنای ما ساخت نسخه‌ای سینمایی بود. خیلی از سکانس‌هایی که شاهد بودید تنها برای نسخه سینمایی کار است و در سریال به شیوه‌ای دیگر فیلمبرداری شده است. باید بگویم که سریال هیچ ارتباطی به کار سینمایی ندارد. از ابتدا تصمیم گرفتیم که تنها در حد اقلام تبلیغاتی مانند تیزر و پوستر کار را تبلیغی کنیم. چون اسم مهدی باکری در این فیلم بود، تصمیم ما طرح‌ریزی محدودیت‌ها در بخش تبلیغات بود. اما در سال‌های آینده اگر با فیلم دیگری حضور پیدا کنم حتما برایش تبلیغ خواهم کرد.

همه چیز درباره جشنواره فجر ۱۴۰۰

• در کارگردانی برای خود رویاهایی دارم که تلاش می‌کنم به آن‌ها دست پیدا کنم. میان ژانر آثار تفاوتی برایم‌ وجود ندارد. این فیلم را با قلبم ساختم اما باید بگویم که بسیاری از وقت‌ها زندگی برای ما تصمیم می‌گیرد و این ما نیستیم که انتخاب می‌کنیم. از ابتدا می‌دانستیم که این اثر فیلمی تلخ است و برای همین تصممیم گرفتیم رگه‌هایی از طنز را در اجرا و فیلمنامه که البته بیرون هم نزند در کار وارد کنیم.
• لشکر 31 عاشورا، لشکر ترک‌ها است که تنها دو نفر از آن‌ها فارس زبان بودند و باورپذیر نبود که آن‌ها با هم فارسی حرف بزنند. البته در سریال با ورود تعدادی شخصیت‌های غیر ترک زبان به لحاظ زبانی در فیلم به توازن می‌رسیم.
• ما در این فیلم دست به انتخاب زدیم تا مجموعه‌ای از موقعیت‌ها را داشته باشیم که در مجموع آن‌ها با زندگی مهدی باکری و سرنوشت او مواجه شدیم. در این کار فرماندهی او خیلی به قصه نمی‌خورد و درنتیجه به نفع قصه حذف شد.

حبیب والی‌نژاد، تهیه‌کننده:

• نهادهای مختلفی مثل بنیاد فارابی، روایت فتح و بنیاد مستضعفان پیشنهاد مشارکت در ساخت این فیلم را داشتند. البته باید بگویم بنیاد مستضعفان از ابتدای کار بسیار به ما کمک کرد.

گفت‌وگو با تهیه کننده فیلم

پوستر فیلم موقعیت‌مهدی