مک گافین چیست و چه کاربردی در فیلم دارد؟

مک گافین چیست؟

مک گافین وسیله‌ای است در فیلم‌ها یا کتاب‌ها که شخصیت‌ها را به حرکت درآورده و داستان را پیش می‌برد. مک گافین یک شیء، ایده، شخص یا هدفی است که شخصیت‌ها یا در پی آن هستند و یا از آن به عنوان انگیزه برای اعمال‌شان استفاده می‌کنند. در سینما مک گافین معمولا در اولین قدم آشکار می‌شود.

ایستر اگ چیست؟

چه کسی MacGuffin را کشف کرد؟

ابداع این اصطلاح به «آنگس مک‌فیل» فیلمنامه‌نویس هالیوودی نسبت داده شده، هرچند همان‌طور که گفتیم این «هیچکاک» بود که بر استفاده از این پدیده بسیار مسلط بود و در عین حال آن را در سینما رواج داد.  

کاربردهای مک گافین در سینما چیست؟

مک گافین می‌تواند محرک مخفی شخصیت‌ها باشد، اما مخاطب لزوما نیازی به اهمیت دادن به آن ندارد. در فیلم «شمال از شمال غربی»، جاسوسان مدیر تبلیغاتی را تعقیب می‌کنند که معتقدند اسناد مخفی دولتی را در اختیار دارد. اما هرگز برای مدیر تبلیغات (با بازی کری گرانت) یا برای مخاطب آشکار نمی‌شود که آن اسناد محرمانه چه بوده که تا این اندازه شخصیت را به دردسر انداخته است. به طور کلی از این پدیده به دو شکل استفاده می‌شود:

1. به عنوان یک کاتالیزور برای حرکت قصه: مک‌گافین چیزی است که شخصیت‌ها را، چه آدم‌های خوب و چه آدم‌های بد، وارد عمل می‌کند. کسی باید دنبال چیزی باشد و باید شانس زیادی برای رسیدن به آن داشته باشد.
2. به عنوان آشکارکننده ویژگی‌های شخصیت‌ها: این مک‌گافین است که شخصیت‌ها را به سمت عمل کردن سوق می‌دهد و در جریان این اعمال، لایه‌های مختلف شخصیتی کاراکتر به مرور برای مخاطب آشکار می‌شود.

مشهورترین مک گافین های تاریخ سینما

برای شناخت بهتر این پدیده و ملموس شدن آن، راهی بهتر از درک مک گافین MacGuffin در قالب مثال‌های سینمایی مشهور نیست. پس با هم شماری از مک گافین‌های مشهور تاریخ سینما را مرور می‌کنیم:

شاهین مالت | جان هیوستن

شاید معروف ترین نمونه مک گافین، مجسمه شاهین در رمان پلیسی شاهین مالت اثر «دشیل همت» در سال 1929 باشد. یک کارآگاه خصوصی در جست‌وجوی مجسمه‌ای است که از طلا و جواهرات گران‌بها و با مینای سیاه پوشیده شده است. اقتباس سینمایی «جان هیوستن» از این رمان، یکی از اولین و بهترین فیلم‌های نوآر تاریخ سینماست.

هملت | ویلیام شکسپیر

در قصه مشهور «هملت» اثر شکسپیر که بارها منبع اقتباس فیلم‌های سینمایی بوده، روح پدر هملت به شاهزاده می گوید که او توسط برادرش «کلودیوس» به قتل رسیده است. این برخورد مک گافین و انگیزه اعمال «هملت» در نمایشنامه است.

پالپ فیکشن | کوئنتین تارانتینو

در اپیزود ابتدایی فیلم پالپ فیکشن دو آدم‌کش برای پیدا کردن یک چمدان که هیچ‌گاه نمی‌فهمیم داخل آن چیست، راهی منزل چند خرده‌تبهکار کم‌سن می‌شوند و ورود آن‌ها به این خانه، سرنوشت هردوی آن‌ها را در طول فیلم تغییر می‌دهد. «تارانتینو» هیچ‌گاه داخل آن کیف سامسونت را به ما نشان نمی‌دهد، فقط می‌دانیم چیزی که داخلش هست، بسیار پرنور و رویایی است!

لبوفسکی بزرگ | برادران کوئن

در لبوفسکی بزرگ شاهکار هوشمندانه و مفرح برادران «کوئن»، قالی ایرانی مک گافین و محرک شخصی «دود» (لبوفسکی) برای اعاده حیثیت و رقم خوردن ده‌ها حادثه عجیب است.

نجات سرباز رایان | استیون اسپیلبرگ

در فیلم نجات سرباز رایان مک گافین نه یک شی‌ء، که شخصی است به نام «سرجوخه رایان» که ۳ برادر دیگرش در جنگ کشته شده‌اند و حالا او باید زنده و سالم توسط هم‌رزمانش پیدا شده و میدان جنگ را ترک کند تا نسل خانواده‌اش منقرض نشود.

کازابلانکا | مایکل کورتیز

هدفی که «ریک» را با معشوق سابقش متحد کرد و آن‌ها را در سمت اشتباه جنایتکاران، مبارزان آزادی، پناهندگان و نازی‌ها قرار داد، مجموعه‌ای از اسناد بود که امکان سفر آزادانه از سرزمین‌های اشغال‌شده توسط نازی‌ها به مناطق بی‌طرف را فراهم می‌کرد. بله، این «نامه‌های ترانزیت» بود که به‌طور غیرمستقیم برخی از بهترین دیالوگ‌های هالیوود و یکی از بهترین صحنه‌های تاریخ آن را به دوستداران سینما هدیه کرد.