بهترین جوکر تاریخ سینما کیست؟

 فهرست بهترین جوکر تاریخ سینما با فیلم‌های جدیدی که این کاراکتر در آن حضور داشته باشد، به‌روز می‌شود

جرد لتو در فیلم جوخه‌ انتحار

۶. جوکرِ جرد لتو، با سروصدای زیادی از راه رسید. این اولین نقش او بعد از بردن جایزه اسکار در مراسم سه سال قبل و اولین حضور سینمایی شخصیت جوکر بعد از بازی نمادین هیث لجر بود. این جوکر جدید، با ظاهری اغراق‌آمیز و درحالی‌که پوشیده از خالکوبی و جراحت بود از راه رسید. تا زمان پخش فیلم، مقاله‌های زیادی درمورد رفتارهای ناخوشایند لتو منتشر شد که بر اساس آن‌ها، او به‌قدری در نقش خود فرو رفته بود که هم‌بازیان خود را آزار می‌داد و برای آن‌ها هدایای عجیب و ناخوشایندی مانند خوک مرده و موش زنده می‌فرستاد.

درنهایت، تمام این جنجال‌ها پیرامون شخصیتی بود که برای پیشرفت داستان فیلم، اهمیت چندانی نداشت. جوکر «جوخه انتحار»، حتی شخصیت شرور اصلی داستان هم نیست بلکه فقط شخصیتی آزاردهنده است که هر بیست دقیقه یک‌بار در صحنه‌ای مجزا خودی نشان می‌دهد. نتیجه کار، شخصیتی از آب در آمد که کم‌تر «حس جوکر بودن» را انتقال می‌دهد و بیش‌تر شبیه یک مجرم خرده‌پا ظاهر می‌شود که بیش‌ازحد طرفدار جوکر است. اهمیتی ندارد که خنده او چقدر عجیب‌وغریب یا رعب‌انگیز باشد یا چند چاقو را به‌صورت دایره‌وار روی زمین بچیند، بیننده نمی‌تواند شخصیت شروری را جدی بگیرد که نام خود را روی شکمش خالکوبی می‌کند.

واکین فینیکس در فیلم جوکر

هشدار: این قسمت، جزییاتی از فیلم «جوکر» را افشا می کند.

۵. این که واکین فینیکس در این لیست رتبه خوبی ندارد، تقصیر خودش نیست. در حالی که به لتو مواد اولیه بدی داده بودند و خود او هم بدترش کرد، فینیکس برعکس این کار را انجام داد. شما هرچقدر هم که تلاش کنید، نمی‌توانید از آرتور فلک او چشم بردارید. فینیکس حتی هنگامی‌که به‌وضوح در حال گریه کردن است، تاب می‌خورد، شکلک درمی‌آورد، بی‌قراری می‌کند و خنده‌های ترسناک، غیرارادی و عصبی‌اش را به رخ می‌کشد.

مسئله این است که او این کارها را در جهت پرداخت شخصیتی می‌کند که شباهت چندانی به کاراکتر جوکر ندارد؛ نه از وسواس شدید نسبت به بتمن خبری هست، نه از نفرت عمیقش نسبت به بعضی چیزها؛ او حتی هدفی ندارد که برای اثبات آن به انجام جرم و جنایت رو بیاورد. البته که این جوکر جدید ترسناک است و از ما خواسته می‌شود که با او همدردی کنیم؛ ما تماشاگران هم با او ارتباط برقرار می‌کنیم، اما فقط از سر دلسوزی. شاید بدترین قسمت ماجرا این باشد که فینیکس، جوکری را بازی می‌کند که وقتی برای خنداندن تلاش می‌کند بسیار ناموفق است.

زک گالیفیناکیس در فیلم لگو بتمن

۴. به‌ندرت پیش آمده است که جوکری داشته باشیم که تا این حد دوست‌داشتنی و قابل‌ترحم باشد؛ آن هم نه به دلایل پیچیده. در فیلمی که بزرگ‌ترین دشمن بتمن، شک او به توانایی‌های خودش است، جوکر گالیفیناکیس باز هم دسیسه‌ای می‌چیند که شاید جاه‌طلبانه‌ترین سناریو در بین تمام هم‌قطاران سینمایی او باشد. کدام جوکر دیگری می‌تواند ادعا کند که کینگ کونگ، جادوگر بدجنس، دایناسورهای پارک ژوراسیک و حتی سائرون را زیر پرچم خود آورده است؟

با وجود این که بیش‌تر این موارد به خاطر فیلم‌نامه عالی «فیلم لگو بتمن» هستند و کالبد جوکر گالیفیناکیس به قیدوبندهای دنیای لگو محدود شده است، اما بازیگر هم این شخصیت را از آن خود کرده است؛ با این انگیزه که «می‌خواهم بتمن بفهمد رابطه ما چقدر مهم است». گالیفیناکیس می‌توانست به‌راحتی یک نقش کلیشه‌ای را بازی کند اما او همه‌چیز را در سطحی بالا نگه می‌دارد و یک جوکر گستاخ، چند شخصیتی و مهم‌تر از همه، خنده‌دار را ارائه می‌دهد که راهی سفری می‌شود برای درک این موضوع که حتی بدون توجه بتمن هم می‌تواند برای خود شخصیتی برجسته باشد.

جایگاه سوم بهترین جوکر تاریخ سینما به‌صورت مشترک به سزار رومرو و جک نیکلسون تعلق دارد

سزار رومرو در فیلم بتمن | ۱۹۶۶

۳. بزرگ‌ترین میراث بازی سزار رومرو در نقش جوکر این است که او از تراشیدن سبیل خود اجتناب کرد و آرایش سفید را روی سبیلش انجام داد. همین کار شاید باعث شود که اجرای او بدون احساس و تلاش به نظر برسد، اما به‌هیچ‌وجه این‌طور نیست. جوکر رومرو همان دشمن خونی افسانه‌ای بتمن نیست که مو به تن آدم سیخ می‌کند و اکنون به آن عادت کرده‌ایم؛ او نه آشوب ایجاد می‌کند نه دست به کشتار می‌زند. او فقط می‌خواهد بتمن را منفجر کند.

جوکر رومرو فقط دلقک شروری است که عضوی از اجتماع شخصیت‌های شرور محسوب می‌شود. تماشای او لذت‌بخش است و فقط به این دلیل در لیست بهترین جوکرهای تاریخ سینما رتبه‌ بهتری ندارد که فیلم، او را کم‌اهمیت‌تر از باقی شخصیت‌های شرور جلوه می‌دهد. پنگوئن، ریدلر و زن گربه‌ای شخصیت‌های شرور اصلی این داستان هستند، در حالی که جوکر فقط آن‌ها را همراهی می‌کند. «بتمن» محصول ۱۹۶۶ یکی از معدود داستان‌های است که در آن، این کاراکتر تمرکز داستان را به سمت خود نمی‌برد.

جک نیکلسون در فیلم بتمن | ۱۹۸۹

۳. جوکرِ جک نیکلسون با موانع زیادی مواجه بود؛ بازیگر در دهه پنجم زندگی خود بود و هیکلش چندان روی فرم نبود و فیلم‌نامه هم در داستان اصلی تغییر زیادی ایجاد می‌کرد: جوکر به قاتل والدین بروس وین تبدیل می‌شد و همین موضوع بتمن را وارد فاز جدی‌تری از انتقام می‌کرد. این فیلم، دچار گناه کبیره «دادن نام» به جوکر می‌شود و در کمال تعجب، این کار جواب می‌دهد.

کارنامه حرفه‌ای نیکلسون، سرشار از شخصیت‌های کاریزماتیکی است که هاله‌ای خطرناک داشتند و به نظر می‌رسید هر لحظه ممکن است به سیم آخر بزنند و زمین و زمان را به هم بریزند. شاید مهم‌ترین ویژگی جوکر نیکلسون، لبخند به‌یادماندنی او باشد. بنابراین درست است که این جوکر یک جنایتکار پیر است که به آهنگ‌های پرینس علاقه دارد، اما عناصر حیاتی این شخصیت را به خوبی به نمایش می‌گذارد: او خنده‌دار و ترسناک است.

او نه نقشه بزرگی دارد و نه انگیزه‌ای واقعی. تمام مسائل برایش در حد جوک هستند (و بعضی از جوک‌هایش هم واقعا خنده‌دار هستند). اگر پای سرگرم شدنش در میان باشد، هر کاری که دلش بخواهد انجام می‌دهد و هرکسی را که بخواهد می‌کشد. جک نیکلسون این شخصیت را به خوبی درک و با تمام وجود آن را بازی می‌کند و به این ترتیب، یکی از بهترین جوکرهای تاریخ سینما را به نمایش می گذارد. چه در حال کشتار در موزه‌ای پر از آدم باشد، چه در حال شام خوردن با ویکی ویل یا در حال باختن به بتمن در مبارزه، تمام این‌ها برای او فقط یک جوک هستند.

هیث لجر در فیلم شوالیه‌ تاریکی

۲. جوکر هیث لجر حتی پیش از این که فیلم «شوالیه تاریکی» در سینماها پخش شود، شهرتی افسانه‌ای پیدا کرده بود؛ آن هم نه به خاطر کمپین عظیم تبلیغاتی این فیلم، بلکه بیش‌تر به خاطر مرگ لجر در سن ۲۸ سالگی. اما اجرای او، حتی بدون در نظر گرفتن تراژدی‌اش، به‌یادماندنی است.

برداشت کریستوفر نولان از این شخصیت، سرمنشاء کلاسیک او را (که همان غوطه‌ور شدن در مواد شیمیایی بود) کنار گذاشت و چهره سفید جوکر را فقط نتیجه یک آرایش غلیظ و عجولانه نشان داد. زخم‌های گوشه لب او، یادآور لبخند هستند و درحالی‌که چندین بار توضیح می‌دهد که چطور این زخم‌ها ایجاد شده‌اند، ما نمی‌توانیم هیچ‌کدام از این توضیح‌ها را باور کنیم. جوکر لجر بدون نیاز به دگردیسی، مردی را به نمایش می‌گذارد که خود را کاملا تغییر داده است تا وجودش را وقف تبدیل‌شدن به یک «مامور آشوب» خودخوانده کند. تمام تیک‌ها، تمام نشان دادن‌های زبان، تمام گرفتگی‌ها در لهجه تودماغی عجیب نیویورکی، در ظاهر افزونه‌ای به این منظور هستند. او کسی است که هرگز نمی‌توانید واقعا بشناسید یا درک کنید.

بهترین فیلم های هیث لجر که باعث جاودانگی او شد

لجر هم درست مانند نیکلسون، تعادل این شخصیت بین خنده‌دار، جالب و ترسناک بودن را درک می‌کند. وقتی که در پاسخ خلافکارانی که از او می‌پرسند که فکر می‌کند می‌تواند از آن‌ها دزدی کند و بعد راهش را بکشد و برود، سریع پاسخ مثبت می‌دهد، یکی از خنده‌دارترین صحنه‌های فیلم را رقم می‌زند؛ اما مدتی بعد، وقتی با صدای جدی می‌گوید «به من نگاه کنید!» مو به تن آدم سیخ می‌شود. هر لحظه از هر صحنه‌ای که در آن حاضر است، یک انرژی غیرقابل‌پیش‌بینی دارد که باعث می‌شود چشم برداشتن از او غیرممکن شود.

مارک همیل در فیلم بتمن: نقاب شبح

۱. در دورانی که به نظر می‌رسید بزرگان هالیوودی مانند جک نیکلسون، نشانی ماندگار روی این شخصیت گذاشته‌اند، بازیگری که بیش‌تر به خاطر بازی در نقش لوک اسکای‌واکر ناجی کهکشان شناخته می‌شد، با برادران وارنر همکاری کرد تا در نقش یک میلیاردر فاسد در مجموعه انیمیشنی «بتمن» صداپیشگی کند. وقتی کار او تمام شد، توانست بروس تیم و پال دینی را قانع کند که او را برای صداپیشگی در نقش یک شخصیت شرور بازگردانند؛ هر شخصیت شروری که بشود.

در همین حین، برنامه‌سازان در استخدام صداپیشه‌ای برای جوکر که قرار بود در چندین قسمت فصل اول حضور پیدا کند، به مشکل خورده بودند. تصویرگر کهنه‌کار شخصیت‌های شرور، تیم کری، شخص مناسبی به نظر می‌رسید اما تست او با مشکل مواجه شد. می‌توانستند کاری کنند که ترسناک و تاریک باشد، اما نمی‌توانستند کاری کنند که خنده‌دار و مضحک هم به نظر برسد.

از همین رو، ما به مارک همیل به‌عنوان جوکر مدیون هستیم، چرا که اجرای او به‌قدری خوب بود که هر وقت کسی به‌جز او در محصولات انیمیشنی برادران وارنر به‌جای جوکر صداپیشگی می‌کند برای همه جای سوال پیش می‌آید که مگر مارک در دسترس نبود؟ این مسئله با توجه به تعداد دفعاتی که او به‌عنوان دلقک جرم و جنایت به برنامه‌های کارتونی، فیلم‌های انیمیشنی روی دی‌وی‌دی و بازی‌های ویدئویی برگشت، منطقی است. درخشان‌ترین حضور همیل در «بتمن: نقاب شبح» رقم خورد که یکی از بهترین جوکرهای تاریخ سینما را خلق کرد.

همیل صدای جوکر فقط یک فیلم نیست، بلکه صدای جوکر یک نسل است؛ اجرایی که تنها با امکانات انیمیشن ممکن بود. هرچند، با توجه به داستان‌های پشت‌صحنه، حتی این موضوع هم تا حدودی مدیون همیل است. صداپیشگان «بتمن: نقاب شبح» برخلاف همکاران خود در انیمیشن‌های دیگر، به‌جای این که به‌صورت جداگانه صدای خود را ضبط کنند، همگی در یک اتاقک بودند و به سبک رادیویی صدایشان را ضبط می‌کردند. درحالی‌که دیگران با میکروفن و متن خود راحت می‌نشستند، همیل ایستاده کار می‌کرد تا بهتر بتواند ژست بگیرد و هیجان به خرج دهد.

از بازی مشابه رومرو و گالیفیناکیس در بعضی از قسمت‌های مجموعه‌ انیمیشنی جوکر، مانند «میلیون‌ها دلار جوکر» گرفته تا هاله‌ تاریک نیکلسون و لجر در مجموعه‌ای مانند «بتمن ماورایی: بازگشت جوکر» و «بتمن: تیمارستان آرکهام» و القاء وحشتی که آلن مور و برایان بولند در «جوک کشنده» به تصویر کشیده بودند می‌توان فهمید که مارک همیل تا چه اندازه در نفوذ به عمق این کاراکتر موفق بوده است.

همیل بهتر از هر بازیگر دیگری می‌تواند ترسناک، مضحک و تاریک باشد و به‌ همین دلیل، می‌توان او را نفر اول لیست بهترین جوکر تاریخ سینما دانست.

منبع: Polygon