نقد و اطلاعات فیلم حاشیه

اطلاعات و معرفی جشنواره فیلم فجر 44

خلاصه داستان فیلم حاشیه

در خلاصه داستان رسمی فیلم حاشیه آمده: «افتادیم زیر پونز شهر به این درندشتی...» و در واقع روایتی از تجربه زیست حاشیه‌نشینی است. اما در برخی سایت‌های سینمایی نوشته‌اند: «محسن طلبه جوانی است که به دلیل حادثه‌ای مجبور به پرداخت دیه و خسارت می‌شود و همین مساله باعث می‌شود که آن‌ها مجبور شوند به حاشیه تهران بروند و آنجا خانه بگیرند. در محله جدید دختر کوچک محسن ناپدید می‌شود و او به همراه یکی از اهالی حاشیه به نام مهدی که او هم فرزندش گم شده است به دنبال بچه‌هایشان می‌گردند...» اگر این خلاصه داستان درست نبود یا فیلم را لو میداد، پس از نمایش در جشنواره آن را اصلاح می‌کنیم!

بازیگران و عوامل فیلم

هادی کاظمی، مهران احمدی، سجاد بابایی، ونوس کانلی، میترا رفیع، جواد قامتی، محمود نظرعلیان، محمد موحدنیا، حسین شهبازی، آندیا عبدالرضایی و... بازیگران فیلم حاشیه هستند. تهیه‌کنندگی فیلم را یوسف منصوری و کارگردانی را محمد علیزاده‌فرد به عهده دارند. دیگر عوامل این فیلم عبارتند از؛ مشاور کارگردان: کمال تبریزی، نویسندگان: بنیامین هفت‌لنگ، محمد علیزاده‌فرد، بازیگردان: هادی مقدم‌دوست، مدیر فیلمبرداری: سیدمحمدرضا سجادیان، تدوین: اسماعیل علیزاده، طراح صحنه: سعید هنرمند، موسیقی: فرید سعادتمند، طراح لباس: نازنین خزاعی، طراح چهره‌پردازی: احسان روناسی، جلوه‌های ویژه میدانی: حمید رسولیان، جلوه‌های ویژه بصری: حسن ایزدی، صدابرداری: سیدوحید رضویان، صداگذاری: امین شریفی، مدیر تولید: وحید مرادی، مدیر برنامه‌ریزی: امید همتی‌فراز، منشی صحنه: عاطفه هادی‌نژاد و عکاس: مسعود اشتری.

کوتاه درباره کارگردان فیلم؛ محمد علیزاده فرد

علیزاده‌فرد کارگردان حاشیه که پیش از این، سیمرغ چهل و دومین جشنواره فیلم فجر را برای فیلم کوتاه داستانی «شریف» دریافت کرده است، ساخت فیلم‌های «تراس»، «چای جوشیده»، «تروا» و... را در کارنامه کاری خود دارد. همچنین یوسف منصوری تهیه‌کننده «حاشیه» نیز پیش از این با فیلم سینمایی «عطرآلود» ساخته هادی مقدم‌دوست در جشنواره فیلم فجر حضور داشته و تهیه‌کنندگی برنامه‌های سینمایی «هفت»، «ساعت سینما»، دبیری دو دوره جشنواره فیلم‌ ۱۰۰، عضویت در هیات انتخاب جشنواره فیلم‌کوتاه تهران و... نیز از دیگر سوابق اوست.  

نقد و بررسی فیلم حاشیه

این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه ولی دست‌اولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست

احسان طهماسبی

نخستین فیلم بلند محمد علیزاده‌فرد تلاشی قابل قبولی برای ورود به یکی از معضلات اجتماعی دهه‌های اخیر، یعنی حاشیه‌نشینی است؛ فیلم در تلاش است با خلق دیدگاهی آسیب شناسانه، پلی میان نگاهی اخلاق‌مدار و روایت معمایی ایجاد کرده و از اتمسفر ایجاد شده برای بازنمایی واقعیت بهره ببرد. بدون شک، فیلمساز در حاشیه دغدغه‌ای فراتر از سرگرمی داشته و به دنبال درگیرکردن مخاطب با مسئله‌ای انسانی بوده است. فیلم در مجموع از ریتم مناسبی برخوردار است و داستان نیز کشش کافی برای پیگیری مخاطب را داشته و توانسته با بحران، تماشاگر را با خود همراه می‌کند. نباید این نکته را فراموش کرد که فیلم حاصل تلاش فیلمساز فیلم اولی بوده و با وجود محدویت‌های احتمالی توانسته تا حدودی در پرداخت به مسئله حاشیه‌نشینی نزدیک شود. اما ناگفته پیداست که ورود به لایه های عمیق‌تر این معضل اجتماعی، نیاز به نگاهی نافذتر و آسیب‌شناسانه‌تری دارد. از دیگر سو، فیلم در یک سوم پایانی، دچار افت روایی شده و برداشت از برخی کاشت‌های خود را از دست داده و در برخی سکانس‌ها نیز درگیر کلیشه بود است. حاشیه در اصل به اثری متوسط و دغدغه‌مند تبدیل شده است که با پرداخت بهتر و بهره‌گیری از تجربه بالاتر و جسارت بیشتر می‌تواند به اثری بهتر بدل شود. ۳ نکته از فیلم:

• فیلمساز در نشست خبری به این نکته اشاره کرد که فیلمش را در دوره‌ای سیاه‌نمایی می‌دانستند! به واقع این واژه چرا از دهه هفتاد به بعد بر دهان مدیران این سینما افتاد؟!؟
• هرچند هادی کاظمی در این فیلم بازی قابل قبولی داشته اما به دلایلی، برای این نقش چندان انتخاب مناسبی نبوده است.
• یک شهر و این همه حاشیه!

سیدمهرزاد موسوی

فیلمی که دو نهاد حاکمیتی تهیه کرده باشند، چیزی بهتر از این نمی‌شود... این دو ارگان کلیه فرامین و دستورات فرهنگی را هم پیش چشم سازنده گذاشته‌اند تا یکی یکی آنها را در فیلمنامه‌اش بگنجاند و تیک بزند. راستش را بخواهید فیلم حاشیه، فیلم شل، دیرساخته و وارفته‌ای است. چون از همان ابتدا قرار نیست جسور باشد؛ پس نه پلیس‌اش جدی گرفته می‌شود (جون قرار نیست اهمال کند و اگر نکند فیلم پیش نمی‌رود!)، نه فضای حاشیه‌اش واقعی درمی‌آید (همه باید در عین لات‌منشی، مهربان هم باشند)، نه دزدی‌اش عمق پیدا می‌کند (باید شگفتی داشته باشد ولی به جای دیگری طعنه نزند) و نه آخوندش دلنشین از آب درمی‌آید (فکر کنید اگر شخصیت اول، به‌جای روحانی، هر لباس و مسلک دیگری داشت، توفیری در سیر داستان ایجاد می‌کرد؟ نه! ولی باید باشد که حضور و اثرگذاری روحانیت در اجتماع تیک بخورد!). نتیجه این اجزا به فیلمی بدل شده که از همان ۱۵ دقیقه اول، داستانش با کلیشه‌ها در هم می‌پیچد و تا انتها هم نمی‌تواند از زیر آن شانه خالی کند. نمی‌شود همه منویات فرهنگی را به هر ضرب و زور در فیلم جا داد و انتظار فیلمی داشت که ضد کلیشه هم باشد، تاثرگذار هم باشد. تاکید باسمه‌ای روی مشکلات اجتماعی (بچه‌فروشی، کودکان کار، مهاجرت و...) با زور کمانچه و موسیقی پرحجم، پذیرفتنی نمی‌شود. اما قرار اول را فراموش نکرده‌ام؛ کارگردان فیلم‌اولی را نباید مثل بقیه قضاوت کرد. حاشیه اگرچه در فیلمنامه ایرادات بزرگی دارد ولی در مرحله ساخت از فیلم جلو می‌افتد و توانسته این بار کج را به منزل برساند. اما انتخاب‌های بعدی فیلمساز مهم است که در این فضای شعارزده و کلیشه می‌ماند یا نه. ۳ نکته از فیلم:

• سکانس دستگیری عوامل اصلی، انتخاب ویژه من است؛ فقط جای دیالوگ «بازی دیگه تموم شد» خالی بود!
• سکانس برگزیده دیگر، مواجهه با کودک‌رباها در کارخانه متروکه است. یک میز با مشوربات الکلی و مزه، وسط خرابه‌ها
• مثال‌های بسیاری از این کمدی ناخواسته‌ها در حاشیه یافت می‌شود... حیف که داستان لو می‌رود

 

پوستر و عکس های فیلم حاشیه