نقد و معرفی فیلم رقص باد

همه چیز درباره چهل و چهارمین جشنواره فجر ۱۴۰۴

خلاصه داستان فیلم رقص باد

فیلم رقص باد روایتی است درباره جنگ ۱۲ روزه و تجاوز رژیم صهیونسیتی به ایران. فیلم درباره مردی شصت و اندی ساله به نام یونس است که با یک لنج به جزیره‌ای در جنوب ایران می‌رسد. روزهای حمله اسرائیل به ایران او به هتلی ساحلی می‌رود که توسط زنی هم سن و سال خودش به نام انسی و دختر او به نام مرجان اداره می‌شود. همین بازگشت قصه عاشقانه‌ای ببا قدمتی ۳۷ ساله را وارد مسیر تازه‌ای می‌کند... این فیلم تازه‌ترین نقش‌آفرینی سینمایی علیرضا شجاع‌نوری بعد از هفت سال دوری از این عرصه است. او آخرین بار در مقام بازیگر در سال ۱۳۹۷ در فیلم «سونامی» حضور داشت. فیلم رقص باد در شهر بوشهر جلوی دوربین رفت.

بازیگران و عوامل فیلم

سیدجواد حسینی به‌عنوان کارگردان و ابوالفضل صفری به عنوان تهیه‌کننده فیلم رقص باد را با فیلمنامه‌ای از حسین مهکام ساخته‌اند. علیرضا شجاع نوری، سودابه بیضایی، ماهور الوند، امیر محمدی و رضا ثامری کاراکترهای اصلی فیلم رقص باد هستند. دیگر عوامل فیلم عبارتند از؛ مشاور کارگردان: بیژن میرباقری، مدیر فیلمبرداری: آرمین یوسف زاد، آهنگساز: ستار اورکی، طراح گریم: شهرام خلج، طراح صحنه: حامد بدخشانفر، صداگذار: رامین ابوالصدق، تدوین: پریسا ناهید پور، صدابردار: مهران بهروزنیا، جلوه‌های ویژه کامپیوتری: امیر عضدی، طراح لباس: شهزاد نصر، مدیر روابط عمومی: علی زادمهر، مجری طرح: استودیو اقلیم.

کوتاه درباره کارگردان؛ جواد حسینی

جواد حسینی پیش‌ از این به‌عنوان دستیار و برنامه‌ریز و در برخی پروژه‌ها به‌عنوان کارگردان دوم حضور داشت که ازآن‌جمله می‌توان به سریال‌های «چک برگشتی»، «مادرانه»، «عاشقانه» و این اواخر سریال «الگوریتم» اشاره کرد.  

نقد و بررسی فیلم رقص باد

این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه ولی دست‌اولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست

محمد تقی‌زاده

فیلم «رقص باد» به کارگردانی سید جواد حسینی، نویسندگی حسین مهکام و تهیه‌کنندگی ابوالفضل صفری، نمونه‌ای بارز از تقلای نافرجام برای خلق یک اثر هنری عمیق است. این فیلم که به‌عنوان یک درام عاشقانه غیرمتعارف با ارجاعاتی به جنگ عرضه شده، در تلفیق این دو عنصر به طور کامل شکست می‌خورد. ارجاعات به جنگ و تبعات آن به‌صورتی کاملاً تصنعی و الصاقی به قصه اصلی اضافه شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که به‌راحتی قابل حذف بوده و هیچ ارتباط ارگانیکی با هسته مرکزی داستان ندارند. این دوگانگی، هویت فیلم را مخدوش کرده و آن را به اثرِ بدون تمرکزی تبدیل می‌کند.

مشکل عمده دیگر، ریتم کند و کشنده و روایتِ به‌شدت سرد و قطره‌چکانی فیلم است. اطلاعات با لکنتی آزاردهنده ارائه می‌شوند و دنبال کردن قصه را به تجربه‌ای طاقت‌فرسا برای مخاطب تبدیل می‌کنند. فیلمساز قصد داشته حال‌وهوایی شاعرانه در سبک فیلمسازانی چون «تئو آنجلوپلوس» خلق کند، اما فاقد عمق فلسفی و زیبایی‌شناسی لازم است. این کندی، به‌جای انتقال معنا، تنها بر بی‌روحی فضا می‌افزاید.

تنها نقطه نورانی غیرقابل‌انکار فیلم، بازی علیرضا شجاع‌نوری است. شمایل خاص و حضور قدرتمند او، تنها جذابیت و کشش فیلم را تشکیل می‌دهد و نفس تازه‌ای به کادر می‌دمد. با این حال، حتی این عملکرد درخشان نیز نمی‌تواند ضعف‌های بنیادین فیلمنامه، کارگردانی ناهمگون و شخصیت‌پردازی سطحی دیگران (به‌ویژه شخصیت زن) را جبران کند.

در نهایت، «رقص باد» فیلمی است که در میانه راه اهدافش گم شده است. نه یک عاشقانه تأثیرگذار است، نه یک اثر ضدجنگ قوی و نه یک فیلم شاعرانه تجربی موفق. این اثر بیشتر به‌عنوان نمونه‌ای از شکاف عمیق بین نیت و اجرا در سینمای ایران قابل بررسی است و حضور آن در جشنواره‌ها بیش از هر چیز، پرسش‌برانگیز به نظر می‌رسد.

۳ نکته از فیلم:

• بازی شجاع نوری
• ارجاع بیجا به جنگ ۱۲ روزه
• کند کشدار و سطحی

احسان طهماسبی

رقص باد فیلمی است با ایده‌ای جذاب که هم از منظر تاریخی و هم از بعد عاطفی، ظرفیت قابل توجهی برای تبدیل شدن به تجربه‌ای اثرگذار دارد. فیلم با پلی که میان خاطره و فقدان می‌زند و با کمک بازی علیرضا شجاع نوری، حس شاعرانه و تأمل‌برانگیزی برای مخاطب ایجاد می‌کند. رقص باد اصرار زیادی برای بهره‌گیری از تصاویر کارت پستالی نداشته و برخلاف برخی فیلمها، استفاده بیش از حد به قصد توریستی از لوکشین را در اولویت قرار نمی‌دهد، اما تاکید بیش از حد بر فضاسازی‌ها و استفاده از سکانس‌های پراکنده در تدوین نهایی، عاملی برای از دست رفتن ارتباط با تماشاگر در برخی لحظات فیلم شده است. رقص باد بر مبنای الگوهای از پیش تعیین شده در این شیوه فیلمسازی، شتابی برای داستان‌گویی برای مخاطب ندارد و تلاش میکند قصه لاغر و موقعیت‌های کوچک خود را در طول زمان فیلم، آرام آرام برای مخاطب بازگو کند. از همین رو است که می‌توان با قطعیت دانست که فیلم در فروش گیشه اکران موفقی نخواهد داشت و مخاطب جدی‌تر سینما، تماشاگر اصلی این فیلم خواهد بود. در واقع درک اتمسفر غالب در فیلم، در لوکشینی به ظاهر آرام که از دل جنگ دوازده روزه بیرون آمده است، طمانینه و آرامش بیشتری از مخاطب عمومی سینما طلب خواهد کرد. ۳ نکته از فیلم:

• بوشهر زیبا و دوست داشتنی
• شجاع نوری بعد از غیبتی هفت ساله در سینما، به قد و قامت این فیلم نشسته است.
• یکی از گزینه‌های قابل قبول برای اکران در گروه سینمایی هنروتجربه

سید مهرزاد موسوی

فیلم رقص باد اینقدر کند و کشدار است که جابه‌جا از مخاطبش و فهم سینمایی‌اش عقب می‌افتد. فیلم زودتر از آن که گره داستان را باز کند و رازهایش را برملا کند برای بیننده لو می‌رود. با این همه داستان تا دقایق آخر در قصه‌گویی‌اش خساست به خرج می‌دهد و پیش نمی‌رود. از آن گذشته، فیلم با همه کندی و عمق ساختاری و ادعایی‌اش، متریال لازم را برای ضربه پایانی ندارد. نمی‌تواند آنطور که مقدمه‌چینی کرده، مخاطب را شوکه کند و همه این‌ها برای همان خساست در قصه‌گویی، لاغر بودن خط داستانی و کمبود پیرنگ‌ها و ازدیاد ابهام‌هاست. چون پس از گره‌گشایی باید توان پاسخ به سوال‌های قبلی را داشته باشد ولی آشکارا ندارد! فیلم رقص باد شبیه فیلم‌های هنر و تجربه سال‌های گذشته است که باید برای دیدنش صبر زیادی داشت و دل به دل آن داد. اگرچه بازی شجاع‌نوری و ظرافت‌های ریز فیلم، ارزشمند است ولی در مجموع آنچه باید، نشده. کارگردان فیلم‌اولی است و می‌شود به انتخاب فیلمنامه‌های آینده‌اش امیدوار بود. ۳ نکته از فیلم:

• پدری که با جنگ رفت، با جنگ آمد و فیلم از این جمله جلوتر نمی‌رود
• کوتاه بودن متن به اندازه کم بودن خط داستانی فیلم است!
• دقت به ساعت در نماهای مختلف فیلم

 

پوستر و عکس های فیلم رقص باد

پوستر و لوگو فیلم رقص باد را محمد موحدنیا طراحی کرده است.