حقیقت؟ نه ممنون، دور هم هستیم...

مثل بسیاری دیگر از اقدامات ضرب‌الاجلی مثلا فرهنگی ولی در واقع سیاسی و حاکمیتی کشور. این جمله را که می‌توان در توضیح کوتاه بخش عمده‌ای از فعالیت‌های مرتبط با ساختار فرهنگی کشور به کار برد به نظرم مناسب‌ترین توصیف برای بخش‌های مختلف جشنواره‌ای است که همین چند روز پیش به کار خود پایان داد. درباره جشنواره سینما‌حقیقت حرف می‌زنیم که دوره نوزدهم خود را در ترکیبی از کج سلیقگی‌ها و رودربایستی‌ها، مداراها و مراعات‌های مهمتر از اصالت سینمای مستند به حافظه تاریخی سینمای کشور سپرد.

*

اختصاص بخش ویژه یا جایزه‌ای ویژه که مرتبط با تحولات خاص و رویدادهای ویژه و حتی نکوداشت افراد خاص است در جشنواره‌های دنیا همواره مرسوم بوده‌است. شاید با همین پیش‌فرض سالهاست که همه ما علاقه‌مندان مستند با بخش جایزه آوینی جشنواره سینما‌حقیقت آشناییم. امسال اما غوغایی بود از صف عریض و طویل تندیس‌ها و تقدیرها برای سینمای هیچ، سینمای بی‌بهره از حقیقت و بدون کشف... امسال جشنواره سینما‌حقیقت بجز بخش مسابقه ملی و مسابقه بین‌الملل، به سیاق سالهای گذشته بخش شهید آوینی را هم در زیر مجموعه خود دیده‌بود. تا اینجای کار  همه چیز عادی پیش می‌رود اما وقتی می‌بینی بخش جنگ 12 روزه هم در جشنواره تعریف شده (ولو در دقیقه نود ) سطح توقع از جشنواره تغییر می‌کند. می‌دانید راجع به چه چیزی صحبت می‌کنیم؟ راجع به رونمایی مستندهای درخشان و سراسر حقیقت‌گو بر پایه مکشوفات درباره یکی از ناجوانمردانه‌ترین جنگ‌های معاصر جهان. جنگی که ابعاد مختلف آن سالهای سال به روایت‌های تاریخی و تولیدات مستند، اعتبار خواهد بخشید. خب نتیجه؟ متاسفانه هیچ. چرا؟ چون یکی از ممتازترین فیلم‌های این بخش فیلمی است درباره اینکه اجازه ساخت مستند به مستندسازها داده نشده‌است، درباره ممنوعیت و عدم فاصله‌گذاری ثبت مستند با فعالیت‌های اطلاعاتی قانونی یا غیر قانونی.

*

سینما‌حقیقت هنوز برای بسیاری از ما خاطره‌انگیز و دوست‌داشتنی است اما نباید فراموش کرد که مدیران این جشنواره تا یک روز قبل از آغاز رسمی دوره اخیرش برای انتخاب هیات داوران مشغول مذاکره‌ بودند. نباید فراموش کرد که مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به گواه مدیرانش از تابستان تا کنون هیچ طرحی را شایسته حمایت ندانسته‌اند اما انبوهی از فیلم‌های خاص سیاسی و سفارشی را در دل خود جای داده‌اند. سینما‌حقیقت و متولی‌اش یعنی مرکز گسترش، گویی در تلاشند طیف‌های پر سر‌و‌صدا را به روش‌های مختلف کنار هم کنترل کنند تا مبادا خدشه‌ای بر اریکه مدیریتی‌شان وارد شود و همه راضی باشند بی‌توجه به اینکه این وسط فقط ذات سینما و موجودیت حقیقت به مسلخ می‌رود.