تاتسویا ناکادای، بازیگر افسانه‌ای ژاپن در ۹۲سالگی درگذشت

تاتسویا ناکادای، بازیگر ژاپنی فیلم‌های «ران»، «یوجیمبو» و «هاراکیری»، در ۹۲ سالگی درگذشت.

بهترین فیلم های آکیرا کوروساوا؛ شکسپیر سینما

مرگ یکی از ستارگان عصر طلایی سینمای ژاپن که با کوروساوا همکاری داشت و نقش اصلی سه‌گانه‌ «شرایط انسانی» ساخته کوبایاشی را ایفا کرد؛ علت مرگ ذات‌الریه اعلام شد. تاتسویا ناکادای، بازیگر برجسته‌ تئاتر و سینمای ژاپن که بازی‌های ماندگارش نماد دوران طلایی سینمای این کشور به شمار می‌رفت، در ۹۲ سالگی درگذشت. ناکادای که در طول بیش از هفت دهه فعالیت هنری خود در بیش از ۱۰۰ فیلم ایفای نقش کرده بود، در سطح جهانی بیش از همه برای بازی در فیلم «ران»  ساخته‌ آکیرا کوروساوا در سال ۱۹۸۵ شناخته می‌شود؛ اثری حماسی که در دوران «سنگوکو» یا «دوره‌ ایالات درگیر» ژاپن می‌گذرد و الهام‌گرفته از نمایشنامه‌ «شاه لیر» اثر ویلیام شکسپیر است. در این فیلم، ناکادای نقش ارباب جنگ، هیدتورا ایچیمونجی را ایفا می‌کرد؛ شخصیتی که برای کوروساوا تنها نامزدی جایزه‌ اسکار بهترین کارگردانی را به ارمغان آورد. به گزارش خبرگزاری کیودو، ناکادای روز شنبه بر اثر ذات‌الریه در بیمارستانی در توکیو درگذشت.

از صحنه تا پرده‌ نقره‌ای

ناکادای همواره ترجیح می‌داد بازیگر تئاتر باقی بماند و هیچ‌گاه خود را به‌صورت قراردادی به یک استودیو فیلم‌سازی خاص متعهد نکرد تا بتواند با کارگردانان گوناگون همکاری کند. با این حال، او به‌ویژه با نقش‌های شمشیرزنی چانبارا و فیلم‌هایی با مضامین سامورایی شناخته می‌شود. او در درام تاریخی «هاراکیری» (Harakiri) محصول ۱۹۶۲ ظاهر شد؛ فیلمی که نقطه‌ اوج همکاری طولانی و هنرمندانه‌ او با کارگردان بزرگ ماساگی کوبایاشی بود. این همکاری همچنین شامل نقش‌آفرینی‌های برجسته‌ای در فیلم‌های «شورش سامورایی» و «کُوایدان» می‌شد. ناکادای همچنین در فیلم «کاکه‌موشا» ساخته‌ کوروساوا در سال ۱۹۸۰ بازی کرد – داستان دزدی که برای ایفای نقش جایگزین یک فرمانده‌ در حال مرگ استخدام می‌شود. این فیلم همان سال نخل طلای جشنواره‌ کن را به دست آورد.

همکاری‌های درخشان با کوبایاشی و کوروساوا

ناکادای بخش زیادی از شهرت و موفقیت خود را مدیون ماساکی کوبایاشی بود که او را در نقش اصلی سه‌گانه‌ «شرایط انسانی» (۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱) برگزید؛ اثری حماسی و ضدجنگ که در آن ناکادای نقش یک سوسیالیست صلح‌طلب را بازی می‌کند که در دوران حکومت نظامی ژاپن در جنگ جهانی دوم تلاش می‌کند انسانیت خود را حفظ کند. او در فیلم‌های دیگر کوروساوا نیز خوش درخشید؛ از جمله در تریلر جنایی مشهور «بهشت و دوزخ» محصول ۱۹۶۳، در نقش بازرس توکورا که پرونده‌ی ربوده شدن فرزند یک تاجر ثروتمند (با بازی توشیرو میفونه ) را پیگیری می‌کند. ناکادای پیش‌تر نیز در فیلم سامورایی «یوجیمبو» محصول ۱۹۶۱، نقش هانبه‌ای را در برابر میفونه که نقش سامورایی سرگردان سانجورو را ایفا می‌کرد، بازی کرده بود. این فیلم یکی از شاهکارهای کوروساوا و از تأثیرگذارترین آثار تاریخ سینما به شمار می‌آید. یک سال بعد، کوروساوا این دو بازیگر را در دنباله‌ی فیلم، یعنی «سانجورو»  دوباره گرد هم آورد. فیلم با نبردی شمشیرزنی به‌یادماندنی به پایان می‌رسد؛ جایی که سانجورو با یک ضربه‌ی سریع بدن هانبه‌ای را می‌شکافد و فورانی از خون به هوا می‌جهد – صحنه‌ای که با خشونت بی‌سابقه‌اش تماشاگران را شوکه کرد. کوروساوا بعدها شایعات مربوط به «اشتباه فنی در وسایل صحنه» را رد کرد، اما چه عمدی و چه تصادفی، آن صحنه تأثیری ماندگار بر سینمای اکشن و حتی بازی‌های ویدئویی گذاشت.

از کارگری تا نماد فرهنگ ژاپن

ناکادای در سال ۱۹۳۲ در خانواده‌ای کارگر در استان چیبا، در شرق توکیو به دنیا آمد. او پس از آنکه به دلیل هزینه‌های سنگین دانشگاه از تحصیل آکادمیک منصرف شد، در اوایل دهه ۱۹۵۰ به مدرسه‌ بازیگری رفت. یکی از نخستین نقش‌های سینمایی‌اش، که گفته می‌شود در پی یک دیدار اتفاقی با کوبایاشی هنگام کار در یک فروشگاه در توکیو به او پیشنهاد شد، نقشی کوتاه و بدون نام در فیلم ضدجنگ «اتاق‌های دیوار ضخیم»ساخته‌ کوبایاشی در سال ۱۹۵۳ بود؛ همکاری‌ای که سه دهه ادامه یافت. در سال‌های پایانی عمر، ناکادای که سابقه‌ درخشانی در صحنه‌ تئاتر داشت و در نمایش‌هایی چون «مرگ فروشنده»، «دون کیشوت»، «هملت» و «مکبث»  ایفای نقش کرده بود، همراه با همسرش، بازیگر نامدار یاسوکو میازاکی، به تربیت نسل جوان بازیگران پرداخت. این دو در سال ۱۹۷۵ مدرسه بازیگری مومِی‌جُوکو را در توکیو بنیان گذاشتند. ناکادای در سال ۲۰۱۵ از سوی امپراتور ژاپن به دریافت نشان فرهنگ  – عالی‌ترین افتخار ملی در حوزه‌ی هنر و علوم – نائل شد. روزنامه‌ یومیوری شیمبون گزارش داد که او تا همین سال ۲۰۲۵ نیز همچنان بر صحنه‌ تئاتر به اجرای زنده ادامه می‌داد. تاتسویا ناکادای، نماد فروتنی، سخت‌کوشی و شکوه سینمای ژاپن، درگذشت، اما آثارش همچنان در حافظه‌ دوستداران هنر هفتم زنده خواهد ماند.