سینمای سیاسی و زور قصه‌ها...

سال‌هاست که یافتن چارچوب و قاعده‌ای برای دسته‌بندی و صحبت از ژانر سیاسی در سینمای ایران، به یک چالش تبدیل شده و غالبا تنها فیلم‌های مصداق این دسته‌بندی فرض می‌شوند که اشاره‌ای مستقیم به یک شخصیت و یا واقعه سیاسی در تاریخ معاصر داشته باشند. این در حالی است که «سیاست» واژه‌ای عمیق است که حرکت به سمت «سینمای سیاسی» را هم نباید متوقف به صدور اجازه و یا فراهم آمدن شرایط برای روایت مصادیق واقعی و بیرونی کرد. فیلمسازان جوانی که سوادی پرداختن به مضامین سیاسی را در عرصه فیلمسازی در سر دارند، طی سال‌های اخیر اتفاقات ویژه‌ای را در مدیوم سینمای کوتاه رقم زده‌اند که می‌توان با بسط تجربه‌ آن‌ها به سینمای بلند، به احیای سینمای سیاسی در ایران هم امید بست.

مرور جشنواره فیلم کوتاه تهران

«مریضخانه مرکزی» یکی از همین آثار بود که ۲ سال پیش در جشنواره تهران رونمایی شد و در کانون توجه هم قرار گرفت و حالا در دوره چهل‌ودوم فیلم‌کوتاه «تایپیست» به خوبی این جریان پویا را نمایندگی می‌کند. هادی نوری که سه سال پیش از این با فیلم ملودرام و عاشقانه «تکه‌ای از تو» در جشنواره فیلم‌کوتاه تهران حضور داشت، در تازه‌ترین تجربه فیلمسازی‌اش حالا فیلم «تایپیست» را به این رویداد ارسال کرده است که می‌توان آن را یکی از هوشمندانه‌ترین فیلم‌های سیاسی حاضر در این دوره از جشنواره دانست. فیلم داستانی بسیار ساده دارد؛ دختر عریضه‌نویسی که در سکوت و تنهایی خود روزگار سپری می‌کند و بخش عمده‌ای از ساعت کاری‌اش به گوش سپردن و تایپ درددل‌های مردم کوچه و خیابان می‌گذرد. او همین شنیده‌های روزمره را آرام‌آرام همچون قطعاتی از یک پازل در کنار هم می‌نشاند و «قصه» می‌سازد. نوری، از همین موقعیت داستانی ساده، روایت تلخ و تکان‌دهنده از «زور قصه‌ها» را به تصویر می‌کشد؛ قصه‌هایی که از جان مردم کوچه و خیابان برمی‌خیزد و گویی آتش به جان ارباب قدرت می‌اندازد. فیلم‌کوتاه «تایپیست» ورای این ایده درخشان و موقعیت داستانی درگیرکننده، از نظر ساختار و فضاسازی هم از آثار موفق جشنواره چهل‌ودوم است. فیلمی که به‌خوبی فضای تاریخی خود را برای مخاطب باورپذیر کرده و در جزییاتی مانند طراحی صحنه و لباس و یا گریم بازیگران، وسواسی به قاعده یک فیلم سینمایی در تک‌تک پلان‌های آن مشهود است. هادی نوری با این فیلم کوتاه گام بلندی در مسیر فیلمسازی خود برداشته و در زمینه بهره‌گیری از ظرفیت بازیگران هم خوش درخشیده است. به‌خصوص فاطمه مسعودی‌فر که همین چند سال پیش و با ایفای نقش سارای گرجی در سریال «جیران» به شهرت رسید، نقش‌آفرینی غافلگیرکننده‌ای در نقش اصلی این فیلم کوتاه دارد.