مرور جشنواره فیلم کوتاه تهران

فهرست بهترین فیلم های ضد جنگ

تولد زیر سایه فجر

در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سینما شرایط نامتعادلی پیدا کرده بود و برخی حتی بابت امکان ادامه حیات آن نگرانی‌هایی داشتند، ۴ سال از انقلاب گذشته بود که گروهی بالاخره دست به کار شدند و برای ایجاد مرکز ثقلی در مسیر ادامه حیات هنر هفتم، جشنواره‌ای سینمایی را سامان دادند؛ جشنواره‌ای که در سال ۶۱ متولد و با نام «فجر» تبدیل به جدی‌ترین پشتوانه سینمای ایران شد. ویترین اصلی این رویداد به تولیدات بلند سینمایی اختصاص داشت اما همان زمان، تجربه‌های متفاوت سینماگران نوپایی که سودای ورود به این میدان را داشتند هم نادیده نماند و با عنوان «تجربی» بخشی به آن اختصاص پیدا کرد. اینگونه بود که از همان دوره ابتدایی جشنواره فجر «بخش فیلم‌های ۸ و ۱۶ میلی‌متری» هم در چارچوب برگزاری آن متولد شد و همین بخش نطفه اولیه جریان «سینمای جوان» را در دل خود جای داد. در این بخش فیلم‌هایی که تایم کوتاه‌تری داشتند و یا به‌صورت آماتوری به تولید رسیده بودند مورد داوری قرار می‌گرفتند اما هر چه «فجر» به پیش رفت، سینماگران جوان هویتی مستقل‌تر پیدا کردند و آنقدر بزرگ شدند که باید رویدادی مستقل از «فجر» می‌داشتند؛ این نقطه آغاز «جشنواره فیلم کوتاه» بود.

فارغ از این ویژگی‌ها مهر تأیید آکادمی اسکار، جشنواره «تهران» را تبدیل به رویدادی واقعا «بین‌المللی» در مختصات سینمای ایران کرده است که سینماگران بسیاری از اقصی نقاط جهان از هند و انگلیس تا آمریکا و فرانسه، علاقه‌مند به حضور در آن هستند

گام‌هایی برای استقلال

از دوره سوم جشنواره فیلم فجر بود که بخش مربوط به فیلم‌های تجری به سمت استقلال گرایش پیدا کرد و به‌رغم برگزاری همزمان با جشنواره فجر، فعالان این حوزه به جای تهران، در شیراز گردهم آمدند تا «فیلم‌های تجربي» اندکی از سایه سنگین فیلم‌های داستانی بلند خارج شوند. یک سال بعدتر و در دوره چهارم این استقلال صورت جدی‌تری گرفت و با یک سال وقفه جشنواره‌ای با عنوان «سینمای جوان» در فروردین‌ماه سال ۶۵ برگزار شد. در ادامه همین روند برگزاری مستقل، موزه هنرهای معاصر و کانون پرورش فکری میزبان فعالان سینمای تجربی شدند. این رویداد مستقل تا ۱۹ دوره با عنوان «جشنواره سینمای جوان» به حیات خود ادامه داد و عنوان رسمی «جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران» به‌صورت رسمی از دوره بیستم به آن اطلاق شد. در سال ۸۲ برای اولین‌بار این رویداد با این نام برگزار شد.

چهار دهه ستاره‌سازی

حالا جشنواره «تهران» به یکی از مهمترین رویدادهای بین‌المللی در تقویم سالانه سینمای ایران تبدیل شده و بیراه نیست اگر مدعی شویم در برخی محافل بین‌المللی اعتباری بیش از فجر برای آن قائل هستند. جشنواره‌ای که دوره چهل‌ودوم آن این روزها در پردیس ایران‌مال در حال برگزاری است، طی ادوار مختلف، ستاره‌های بسیاری را به سینمای ایران معرفی کرده است؛ از رضا میرکریمی و اصغر فرهادی گرفته تا شهرام مکری و آیدا پناهنده و نیما جاویدی.

فیلم های کوتاه ایرانی در فیلیمو را ببینید

فهرست سینماگران مطرحی که اولین گام‌های خود در فیلمسازی را در ویترین جشنواره تهران به نمایش گذاشته‌اند بسیار بلند و بالاست و نکته مهم اینکه کشف استعداد از دل این رویداد همچنان هم ادامه دارد. کمااینکه فیلمسازان جوانی همچون برادران ارک، سعید روستایی، محمد کارت، آرمان خوانساریان و امید شمس هم با درخشش در جشنواره تهران، راه‌شان برای ورود به سینمای بلند هموار شد و حالا هر یک وزنه‌ای معتبر برای سینمای ایران به‌شمار می‌روند. فارغ از این ویژگی‌ها مهر تأیید آکادمی اسکار، جشنواره «تهران» را تبدیل به رویدادی واقعا «بین‌المللی» در مختصات سینمای ایران کرده است که سینماگران بسیاری از اقصی نقاط جهان از هند و انگلیس تا آمریکا و فرانسه، علاقه‌مند به حضور در آن هستند و رکوردشکنی‌های ویژه‌ای هم تا به امروز در زمینه تقاضای حضور، به نام خود ثبت کرده‌اند. به دلیل همین‌هاست که برگزاری «چهل‌ودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران» که از امروز و به میزبانی پردیس ایران‌مال آغاز شده است، اصلا اتفاق کم‌اهمیتی برای سینمادوستان نیست و بسیاری از فیلم‌بازها چشم انتظارند تا رونمایی از استعدادهای تازه‌ای را در همین نقطه آغاز ورود به سینما، در ویترین این رویداد به تماشا بنشینند.