آمریکا به جعفر پناهی ویزا نداد
جعفر پناهی، فیلمساز سرشناس و برنده نخل طلای جشنواره کن ۲۰۲۵ برای فیلم «یک تصادف ساده»، نتوانست در جشنواره فیلم نیویورک حضور پیدا کند؛ نه بهخاطر محدودیتهای داخلی ایران، بلکه بهدلیل سیاستهای انحصارگرایانه و رفتار متناقض دولت ایالات متحده با هنرمندان ایرانی.
به گزارش منابع خبری بینالمللی از جمله ورایتی و ایندیوایر، پناهی برای حضور در نمایش فیلمش و گفتوگوی زنده با مارتین اسکورسیزی به نیویورک دعوت شده بود. اما صدور ویزای او بهدلیل تعطیلی دولت فدرال آمریکا در موعد مقرر انجام نشد و به همین دلیل، هم نمایش رسمی فیلم بدون حضور کارگردان برگزار شد و هم نشست ویژه میان پناهی و اسکورسیزی لغو گردید.
این اتفاق بار دیگر نشان داد که تناقض میان شعار «آزادی بیان» و واقعیت سیاستهای فرهنگی و مهاجرتی آمریکا تا چه اندازه عمیق است. کشوری که سالها منتقدان و هنرمندان را به «آزادی خلاقیت» دعوت میکند، در عمل در برابر فیلمسازی مستقل و شناختهشده از ایران مانع ایجاد میکند.
پناهی که طی دو دهه اخیر با ممنوعیت کار، بازداشت، بازجویی و فشارهای سیاسی در ایران مواجه بوده، اینبار قربانی نظام بوروکراتیک و تصمیمهای سیاسی واشنگتن شد. در حالی که در سالهای گذشته بارها هنرمندان غربی از او بهعنوان «نماد مقاومت فرهنگی» یاد کردهاند، اکنون دولت آمریکا نشان داد که حتی برای هنرمندان منتقد ایرانی نیز، تبعیض و بیاعتمادی را بر گفتوگو و تعامل ترجیح میدهد.
فیلم «یک تصادف ساده» نخستین اثر بلند پناهی پس از آزادیاش از زندان در سال ۲۰۲۳ است؛ فیلمی که بهطور مخفیانه ساخته شد و برگرفته از تجربههای شخصی او در زندان است. منتقدان این فیلم را یکی از تلخترین و جسورانهترین آثار سال دانستهاند. داستان دربارهی مردی آذریزبان است که پس از شنیدن صدای پای مصنوعی شکنجهگر سابقش، تصمیم میگیرد او را برباید و گذشتهی تلخ خود را با خشمی فروخورده تسویه کند.
این فیلم در جشنواره کن با استقبال خیرهکنندهای روبهرو شد و جایزه نخل طلا را از آن خود کرد. در هفتههای گذشته نیز فرانسه آن را بهعنوان نماینده رسمی خود برای جوایز اسکار معرفی کرده است.
با این حال، پناهی نتوانست شاهد اکران آمریکایی اثرش باشد. اقدامی که نهتنها توهین به او، بلکه بیاحترامی به سینمای ایران و مخاطبان جهانیاش است. در شرایطی که آمریکا همواره خود را مدافع آزادی هنری معرفی میکند، رفتار اخیرش یادآور چهره واقعی سیاستورزی فرهنگی این کشور است: آزادی، تا جایی که تابع منافع واشنگتن باشد.
فیلم «یک تصادف ساده» از ۱۵ اکتبر توسط شرکت Neon در سینماهای نیویورک و لسآنجلس اکران خواهد شد و سپس در سراسر ایالات متحده به نمایش درمیآید. اما غیبت کارگردان در بزرگترین جشنواره پاییزی آمریکا، یادآور این حقیقت تلخ است که برای هنرمند ایرانی، مرز سانسور و سیاست در شرق و غرب چندان تفاوتی ندارد.
دیدگاهها
ارسال دیدگاه