بهترین دوبله های منوچهر والی زاده

بهترین دوبله های منوچهر اسماعیلی؛ بهترین دوبلور تاریخ ایران

در جریان سفرهای شهری، رادیو همیشه روشن است. موقع پخش تبلیغات میان‌برنامه‌ای در کانال‌های مختلف، شنیدن صدای آشنا و قدیمی منوچهر والی زاده غنیمت است. حتی با وجود کهولت سن و نشستن گرد خستگی روی آن صدای گرانبها، هنوز هم بشاشیت و شوخ‌طبعی در آن جاری بود. والی‌زاده مانند اکثر ستارگان نسل طلایی و بی‌تکرار دوبله ایران متولد دهه 1310 بود و کارش را با تئاتر شروع کرد. همان‌هایی که با صداهای منحصربه‌فرد و توانایی‌های غبطه‌برانگیزشان به صنعت/هنر دوبله اعتبار و اهمیتی در حد سینما بخشیدند و باعث شدند دوبله در فرهنگ عامه ایران هم صاحب جایگاه شود. بعید است در کشوری دیگر، عموم مردم اسم و تصویر دوبلورها را به یاد داشته باشند و دوبله به بخشی از نوستالژی جمعی تبدیل شده باشد. القصه منوچهر والی‌زاده هم از همان نسل یگانه بود که به خاطر حضور گاه‌وبیگاهش در صفحه تلویزیون، چهره آشنایی هم برای مردم داشت. در حیطه دوبله خیلی اهل تیپ‌سازی نبود، اما صدای شیطان و باطراوتش جان می‌داد برای دوبله شخصیت‌های شوخ، باهوش و متلک‌گو، گستاخ (به معنای مثبت کلمه) و حواس‌جمع.

هشت فیلم به‌یادماندنی با دوبله چنگیز جلیلوند

سریال لوک خوش‌شانس | لوک

یک کابوی خوش‌تیپ، طناز و البته منزوی که یک‌تنه باید در برابر شرارت‌های برادران «دالتون» بایستد. هیچ‌کس بهتر از والی‌زاده مناسب صداپیشگی این نقش نبود و استاد چقدر خوب از پس دوبله شخصیت «لوک» برآمد. هنر مهم منوچهر والی زاده در دوبله شخصیت لوک این بود که هیچ‌گاه به ورطه اغراق نیفتاد و روح اصلی کاراکتر را حفظ کرد. لوک هم مانند اسبش «جالی» شخصیت برون‌گرایی نیست، داد و بی‌داد نمی‌کند و همیشه در کوران حوادث هم خونسرد و عاقل است. به همین دلیل والی‌زاده عمدا لحن یکنواخت و آرامی برای دوبله او انتخاب کرده که خوشبختانه قرابتی با دوبله‌های تیپیکال کابوی‌ها در سینمای ایران ندارد. والی‌زاده می‌داند که دیالوگ‌های لوک به اندازه کافی بامزه است و برای مضحک‌تر کردن ماجرا، نیازی به اضافه کردن لحن لاتی یا تکیه‌کلام‌هایی که مثلا در دوبله فیلم‌های «جان وین» دیده بودیم نیست.

سری داستان اسباب‌بازی | وودی

یک‌بار دیگر یک کابوی لاغراندام که این بار سردسته گروهی متنوع از اسباب‌بازی‌هاست! وودی «داستان اسباب‌بازی» مانند لوک توانا و کاریزماتیک است، اما نه به آن عاقلی. عقلش گاهی می‌شنگد و اهل خل‌وچل بازی است. پس منوچهر والی زاده هم از اجرای مینی‌مال و ساده دست برمی‌دارد و کمی اغراق و نمک بیشتری به کاراکتر اضافه می‌کند. جالب این‌جاست که والی‌زاده دوبلور تقریبا ثابت «تام هنکس» در ایران بود و در مجموعه داستان اسباب‌بازی هم جای شخصیتی صحبت کرده که صداپیشه اصلی‌اش تام هنکس است! فرنچایز داستان اسباب‌بازی یکی از موفق‌ترین آثار انیمیشنی تاریخ بود که متاسفانه حالا هر دو دوبلور اصلی آن یعنی حسین عرفانی (باز) و والی‌زاده را از دست داده‌ایم. این دو رفیق قدیمی نازنین در لوک خوش‌شانس هم زوج معرکه لوک/جالی را دوبله کرده بودند.

فیلم پدرخوانده 2 | ویتو کورلئونه

دو فیلم اول پدرخوانده از مهم‌ترین شاهکارهای تاریخ سینما بودند و بدیهی بود که استودیوی تولیدکننده فیلم، برای اکران آن در سراسر دنیا سنگ تمام بگذارد. آن‌ها در ایران هم نظارتی دقیق بر فرایند دوبله داشتند و حتی اجازه ندادند زنده‌یاد «چنگیز جلیلوند» دوبلور ثابت مارلون براندو، نقش اصلی را حرف بزند؛ چرا که می‌دانستند براندوی این فیلم شبیه هیچ براندوی دیگری نیست. این نظارت و البته مدیریت دوبلاژ بی‌نقص فیلم باعث شد تا دوبله پدرخوانده هم به موازات خود فیلم، تبدیل به یک اثر هنری مجزا شود. (فیلم یک بار برای سینما و بار دیگر برای ویدیو دوبله شده است.) منوچهر والی زاده در دوبله قسمت اول حضور ندارد، اما در قسمت دوم جای ویتو کورلئونه جوان با بازی رابرت دنیرو حرف می‌زند؛ در نقشی که نخستین اسکار عمر دنیرو را برایش به همراه داشت. اجرای منوچهر والی‌زاده عالی است. مثل همیشه به سمت اغراق نمی‌رود و از لحنی محکم و مصمم برای شکل دادن به شخصیت رئیس آینده مافیا استفاده می‌کند: شخصیتی بی‌رحم، مدیر و مدبر و البته بسیار خانواده‌دوست و مقید به اصالت‌ها و رسوم خانوادگی که شاه‌بیت پای‌بندی‌اش به خانواده را در این دیالوگ می‌بینیم: جنکو: ويتو! نظرت در مورد فرشته کوچولوی من چيه؟ قشنگ نيست؟ ويتو: برای تو، اون قشنگه. برای من، فقط زن و بچه خودم قشنگن.

سری ماتریکس و جان ویک | نیو و جان ویک

برای صداپیشگی یک شخصیت موقر، خوش‌تیپ، باهوش و درون‌گرا که وقتی پای اصولی در میان باشد حاضر است به جنگ یک لشکر برود، چه کسی بهتر از منوچهر والی‌زاده؟ والی‌زاده در دو اثر مهم و محبوب کیانو ریوز جای او حرف زد. جنس صدای والی‌زاده شاید با صدای ریوز تناسبی نداشته باشد، اما به شدت روی شخصیت ریوز می‌نشیند و دلیلش هم همان هنر همیشگی مرحوم است: حفظ تعادل در لحن و پرهیز از اغراق، حتی موقع عصبانیت یا فریاد زدن. صدای پاک منوچهر والی زاده الحق که برازنده سلبریتی خوش‌اخلاق و خوش‌نامی چون ریوز است و به شهادت تمام همکارانش، خود والی‌زاده هم انسانی خوش‌اخلاق، خوش‌نام و خوش‌مشرب بود.

فیلم فارست گامپ | فارست گامپ

تمام فیلم‌های مهم تام هنکس مانند «مسیر سبز»، «نجات سرباز رایان»، «سالی»، «کاپیتان فلیپس» و البته «فارست گامپ» را منوچهر والی زاده دوبله کرده. ویژگی‌های اصلی هنکس چیست؟ آرامش، وقار و دیسپلین و شوخ‌طبعی. هرجا پای این ویژگی‌ها در میان بود، والی‌زاده انتخاب اول بود. او در مجموعه آثار تام هنکس و به خصوص همین فارست گامپ، باز هم بدون این‌که اسیر تیپ‌سازی یا اغراق شود صحبت کرد. ظرافت کار والی‌زاده در دوبله فارست گامپ این است که توانسته خنگی/نبوغ توامان موجود در وجود شخصیت فارست را به بهترین شکل از آب دربیاورد.