ربات اهلی در جهان وحشی

شکی در این نیست که نمایش لوگوی مفهومی و جذاب کمپانی DreamWorks (یعنی همان پسربچه‌ای که روی ماه در حال ماهیگیری است) به خودی خود برای علاقه‌مندان سینما به ویژه هنر پویانمایی جذاب و رضایت‌بخش است. هرچند که بخش مهمی از خاطرات نسل‌های گوناگون با تولیدات کمپانی والت‌دیزنی رقم خورده و بسیاری از علاقه‌مندان، تصور دنیای انیمیشن‌سازی بدون والت دیزنی را غیرممکن میدانند، اما نمی‌توان آثار جذاب و تماشایی دریم ورکس (همچون شرک، ماداگاسکار،پاندای کونگ‌فو‌ کار، بچه‌رئیس و ... ) و همین طور تلاش بنیانگذاران آن از سال 1994 را نادیده گرفت. ذکر این نکات به عنوان مقدمه از این حیث حائز اهمیت است که با توجه به شکست‌های تجاری متعددی که این کمپانی (به ویژه در سالهای 2000 و 2011 ) در زمینه تولید محصولات سینمایی خود متحمل شد با آخرین اثر اکران شده خود، یعنی ربات‌وحشی، بازگشتی موفق برای تصاحب گیشه داشت و با هزینه ساخت 78 میلیون دلاری به فروش 322 میلیون دلاری رسید و بدین شکل موفقیتی دیگر را برای دریم ورکس انیمیشن و یونیورسال پیکچرز به همراه داشت.

ربات وحشی؛ نقد و معرفی انیمیشنی که باید ببینید

از این رو ربات‌وحشی به عنوان یک اثر اقتباسی موفق از مجموعه کتاب‌هایی به همین نام (به نویسندگی پیتر براون)، کارگردانی کریس سندرز (کارگردان فیلم چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم) و تهیه‌کنندگی جف هرمان، توانست با نخستین نمایش جهانی خود در فستیوال تورنتو 2024 موردپسند مخاطبان و منتقدان قرار گیرد و به عنوان آخرین فیلمی که به طول کامل توسط کمپانی دریم ورکس و در محوطه دانشگاه گلندیل ساخته می‌شود خاطره‌ای فراموش‌نشدنی برای دنیای انیمیشن‌سازی بسازد. (بعد از این اثر، دریم ورکس از تولید فیلم در داخل استودیو خود کنار می‌رود و با تکیه بر پارتنرها و شرکای تجاری، ساخت محصولات را ادامه خواهد داد.)

کارگردان به جای نمایش یک پایان کلیشه‌ای و غیرحقیقی برای ربات‌وحشی، در تکمیل پازل درست و حقیقی خود از زندگی بی‌رحم و خشن روزمره و روتین برمی‌آید و صرفا به جای به تصویرکشیدن پایانی شادکننده، مخاطب را با حقیقی انکارناپذیر و البته دلگرم‌کننده مواجه کند

ربات وحشی را می‌توان یکی از احساسی‌ترین و در عین حال متفاوت‌ترین آثار کمپانی دریم ورکس دانست. سرپرستی و نگهداری یک ربات از یک غاز یتیم، علاوه بر این در ذات از المان های آثار کمدی و طنز پیروی خواهد کرد و می‌تواند روایت طنازانه‌ای را به همراه داشته باشد اما در قلب و بطن خود پتانسیل شکل‌گیری پایانی تراژیک را دارد. در واقع تقابل دو جهان ذهنی متفاوت و دو رویکرد عجیب به زندگی، مستعد ایجاد یک پایان ناخوشایند و وقوع ترس، ترحم، خشم و به تعبیری کاتارسیس در تماشاگر است. همین شیوه داستان‌گویی در کتابهای ربات‌وحشی نیز مورد توجه پیتر براون قرار گرفته و از این رو کار کریس سندرز با تجربه در جایگاه نویسنده (که در نگارش فیلمنامه آثاری همچون علاءالدین، دیو و ‌دلبر، شیرشاه و مولان نقش داشته) در مواجهه با چنین متنی نباید کار سخت و دشواری باشد. از این رو سندرز در جایگاه کارگردان، ضمن تسلط بر کتاب مذکور، روش خلاقانه‌ای را برای به تصویرکشیدن رویارویی رازوم 7134 (ربات) و برایت بیل (غاز) به کار می‌برد. او با الهام از پویانمایی‌های کلاسیک دیزنی و آثار غول برجسته این هنر یعنی میازاکی، مشغول به تصویرکشیدن داستان بقا با نمایش احساسات مادرانه بکر و جذاب این آدم آهنی تنها می‌کند که در مقابل خطرات زیاد طبیعی محیط زیست و غیرطیبعی همنوعان خود قصد ماندن، جنگیدن و زیستن را برای خود و غاز یتیم تحت سرپرستی خود دارد. همین طی مسیر قهرمانانه راز از مبدا رباتی برنامه‌ریزی شده و بی احساس، به مقصد مادری نگران و مهربان، به فداکاری و رشادتی منجر شده که علاوه بر سرگرم‌کردن مخاطب کودک فیلم، برای مخاطب بزرگسال خود نیز آموزنده و در عین حال تماشایی است. لذا با تکیه بر همین رویکرد است که کارگردان به جای نمایش یک پایان کلیشه‌ای و غیرحقیقی برای ربات‌وحشی، در تکمیل پازل درست و حقیقی خود از زندگی بی‌رحم و خشن روزمره و روتین برمی‌آید و صرفا به جای به تصویرکشیدن پایانی شادکننده، مخاطب را با حقیقی انکارناپذیر و البته دلگرم‌کننده مواجه کند. از سویی دیگر و با نگاهی علمی به ربات‌وحشی، علاوه بر تکیه بر فضای فانتزی و کودکانه این اثر، می‌توان به وضوح به ردپایی از آثار علمی – تخیلی سینما نیز رسید که موید و موکد مفاهیم روز دانش هوش‌مصنوعی و پیشرفت بشر در بکارگیری از این علم در طراحی فناوری‌های نوین دارد. در مجموع می‌توان ربات‌وحشی را یکی از انیمیشن‌های موفق و مهم یک دهه اخیر سینما دانست و چشم انتظار محصولات بعدی کمپانی دریم ورکس و کریس سندرز ماند. انتظاری که بعد از انتشار اخبار موفقیت‌های متعدد فیلم، این کمپانی و کارگردان خود را وادار به آغاز کار بر روی پروژه جدید یعنی ربات وحشی 2 یا ربات وحشی فرار می‌کند کرده است.