انتقام سخت

سریال زخم‌کاری به گواه آمار ارائه‌شده، بازدید‌ها، تعداد دانلود و همچنین اظهارنظرهای مجازی جزو سه سریال برتر نمایش خانگی در سال‌های بعد از کرونا و رواج چشمگیر سریال‌بینی در میان مخاطبان ایرانی است. سریالی که فصل اول آن سال 1400 پخش شد و در آن زمان جزو رکوردداران فروش و نمایش اینترنتی شد و بعد از پخش سیزن دوم آن در شهریور 1402، فصل سوم آن نیز در هفته آخر خردادماه 1403 از فیلیمو در حال پخش است و در کنار «شهرزاد»، جزو نخستین سریال‌های نمایش خانگی است که به تولید فصل سوم رسیده‌اند. اما دلیل این همه استقبال و جلب مخاطب چیست؟

همه چیز درباره زخم کاری ۳؛ انتقام

برنده و چهره اول در موفقیت زخم کاری، شخص محمد حسین مهدویان است. کسی که در اواخر دهه 90 همراه سعید روستایی با ساخت فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» پدیده سینمای ایران شدند و بعد از «ماجرای نیمروز»، «لاتاری» و «درخت گردو» نام خود را به عنوان یکی ار فیلمسازان توانمند سینمای ایران تثبیت کرد. ویژگی نخست مهدویان هوش و استعداد او است که از قصه‌ها، ایده‌ها و سبکی که برای خود در سینمای ایران دست و پا کرده قابل دریافت است. سبک مستند داستانی در سینمای بلند و عنوان پرمخاطب‌ترین و پردنباله‌ترین سریال نمایش خانگی به واسطه این هوش و سلیقه ناب این فیلمساز جوان میسر شده است. شاخصه دوم مهدویان، آشنایی او با ادبیات، تاریخ و سینما است. بهره‌گیری از ادبیات در مجموعه آثار وی، باعث غنای کارهای سینمایی او شده است. عنوان شکسپیر در تیتراژ زخم کاری اگرچه با انتقادهایی از سوی مخالفان مهدویان روبرو شد اما باعث جلب توجه توامان و هم‌چنین جذب مخاطب عام سینما و تلویزیون شد. باید اذعان داشت مخاطب اصلی مهدویان و کارهایش نه منتقدان سینما بلکه تماشاگران عادی سینما هستند. او با آشنایی که از درام و فضاسازی سینمایی دارد توانسته همواره آثار پرمخاطبی بسازد که باوجود انتقاد برخی منتقدان، عامه مردم با آن ارتباط برقرار کردند. نمونه این رویکرد در فیلم سینمایی «لاتاری» و سریال «زخم کاری» فصل دوم قابل مشاهده است که با وجود انتقادات از سوی برخی کارشناسان، اقبال قابل توجهی در میان تماشاگران عام سینما پیدا کرد. از این رو می‌توان مدعی شد مهدویان نبض عمومی جامعه را بدست آورده و برای آنها فیلم می‌سازد. در سریال زخم‌کاری نیز چند عامل مهم باعث جذب مخاطب و جلب توجه آن‌ها شده که جملگی با تمهدیات و انتخاب‌های مهدویان صورت گرفته است. حضور جواد عزتی به عنوان محبو‌ب‌ترین یا یکی از محبوب‌ترین هنرپیشه‌های حال حاضر ایران که موفقیت‌های قابل توجهی در کمدی و غیرکمدی دارد، از جمله این انتخاب‌های مهم مهدویان است. این انتخاب و بازی‌گرفتن آنقدر تیزهوشانه صورت گرفته که برای مخاطبان عادی سینما، جواد عزتی با شمایل مالک سریال «زخم کاری» تداعی می‌شود و با وجود توانایی غیرقابل انکار این بازیگر، حضور او در سریال مهدویان نقطه عطف کارنامه بازیگری او به شمار می‌رود. دومین ویژگی مهم زخم‌کاری که باعث پرمخاطب‌شدن سریال شده، فضاسازی سینمایی مهدویان است؛ فضاسازی که از ریتم، فیلمنامه و اتمسفر سکانس‌ها، موسیقی و کاراکترها می‌آید و مخاطب را به درون اتمسفری مافیایی، هیجان‌انگیز و معمایی پرتاپ می‌کند که سرنوشت شخصیت‌ها و کنش آنها به دغدغه لحظه‌ای‌اش تبدیل می‌شود. این نوع فضاسازی در «مرد بازنده» نیز نمود قابل توجهی داشت تا مشخص شود در دوران جدید فیلم و سریال‌سازی مهدویان تا چه اندازه فضا، ریتم و حال و هوای درام مد نظر این فیلمساز نوجو و باهوش قرار گرفته است. مضمون سیزن سوم «زخم‌کاری» که در عنوان آن نیز مطرح شده یعنی انتقام، یکی از سینمایی‌ترین و جذاب‌ترین تم‌های سینمایی است که بخش بی‌شمار و جذابی از آثار سینمایی و ادبیات کلاسیک را شکل داده است. حضور کم فروغ مالک در فصل دوم که با انتقاد برخی مخاطبان روبرو شده بود با مواجهه یکباره پررنگ او در اولین لحظات فصل جدید سریال و انگیزه قوی‌اش برای انتقام، موتور محرک مهم و قدرتمندی است که مخاطب دوستدار مهدویان، عزتی و سینما را تشنه تماشا و همراهی آن می‌کند. شخصیت‌ها در سریال زخم‌کاری، تشخص پیدا می‌کنند و علاوه بر باورپذیری باعث همراهی تماشاگر می‌شوند: مالک، سمیرا، طلوعی، سیما، کیمیا از جمله کاراکترهای سریال در فصل سوم هستند که معمای زندگی و روابط آن‌ها یکی از تعلیق‌های مهم سریال برای تماشاگر است. اینکه سرنوشت مالک چه خواهد شد؟ انتقام سخت او چگونه پیش خواهد رفت؟ نقش زنانی چون سمیرا و سیما در این درام چه خواهد بود؟ همه و همه از جمله سوالات مشخصی است که تماشاگران در طول فصل سوم اثر به دنبال یافتن جوابش هستند. حضور زنان اغواگر و جذاب و نقش پول در قامت رمز‌ارزهای نروژی‌ها فضای فیلم‌های کلاسیک و نوآر را برای مخاطب تداعی می‌کند. از سویی فضای مافیایی و معمایی زخم‌کاری و کاریزمای قهرمان‌ها و ضدقهرمان‌های قصه برای تماشاگر یادآور خاطرات بهترین آثار سینمایی جهان است. از این رو می‌توان ادعا کرد مهدویان در زخم کاری با بهره‌گیری از جذابیت‌های ذاتی خود سینما و استفاده از ادبیات داستانی و نه چیز دیگر به جادوی مخاطب و همراه‌کنندگی آن پرداخته است. نقش حبیب خزاعی‌فر و موسیقی گوش‌‌نواز و موثرش را در این موفقیت نمی‌‌توان نادیده گرفت.