عزت الله انتظامی؛ فهرست بهترین های کارنامه

بهترین فیلم های عزت الله انتظامی بر اساس سال تولید مرتب شده‌اند

علی نصیریان؛ فهرست بهترین فیلم و سریال ها

فیلم راه آبی ابریشم | ۱۳۹۰ |  محمد بزرگ‌نیا

• نام کاراکتر: برده فروش

راه آبی ابریشم از جمله فیلم‌های پرهزینه و خوش ساخت سینما است. فیلمی که عزت الله انتظامی درآن ایفاگر نقشی کوتاه بود. اما مگر اندازه نقش درتاثیرگذاری بازی انتظامی موثر بود؟ او بسیار بیشتر ازحضور کوتاهش در فیلم درخشید و این فیلم هم یکی از یادگاری‌های حضور بی‌مانند او درسینما است.

فیلم زادبوم | ۱۳۸۷ |  ابوالحسن داوودی

• نام کاراکتر: سرهنگ امیری

زادبوم از آخرین نقش آفرینی‌های عزت الله انتظامی در سینما بود. فیلمی که سال ۱۳۸۷ ساخته شد و مهر توقیف اجازه نداد به وقتش دیده شود و پس از چند سال اجازه پخش پیدا کرد. درباره حرفه‌ای بودن عزت‌الله انتظامی بارها شنیده و خوانده‌ایم. اما توصیف داوودی درباره همکاری با انتظامی در این فیلم خواندنی است: «ایشان همان وسواس و دقتی که همواره در زندگی شخصی و حرفه‌ای داشته‌اند در «زادبوم» هم داشت. آقای انتظامی در تمام لحظات مثل یک دانشجوی مشتاق بازیگری بود. یعنی حسی که داشت، ارتباطی که با منِ کارگردان برقرار می‌کرد و نگرانی‌هایش برای اینکه آیا نقشش درست انجام شده و برداشت‌ها درست است، ورای این بود که ما فکر کنیم با یک استاد طرفیم؛ او حس و حال یک بازیگر اول را داشت که انگار اولین نقش زندگی‌اش را بازی می‌کند. این برای من بسیار مهم بود چون احساس می‌کردم با کسی طرفم که حتی در سن بالای هشتاد سالگی اهمیت بازیگری برایش علی‌السویه نشده و همچنان نسبت به آن اشتیاق دارد و برای نتیجه‌اش نگران است و سعی می‌کند تا جایی که می‌تواند کیفیت کار خود را بالا ببرد. »

فیلم شب | ۱۳۸۶ |  رسول صدرعاملی

رسول صدرعاملی این فیلم را به نویسندگی کامبوزیا پرتوی و براساس طرحی از اصغر فرهادی مقابل دوربین برد. حضور عزت الله انتظامی، خسرو شکیبایی و امین حیایی از سه نسل مختلف در کنار هم یکی از نکات حائز اهمیت این اثر سینمایی است.

فیلم مینای شهر خاموش | ۱۳۸۵ |  امیر شهاب رضویان

• نام کاراکتر: قنواتی

مینای شهر خاموش یکی از فیلم‌های مورد علاقه منتقدان سینمایی است و البته فیلم مهم کارنامه امیرشهاب رضویان. بسیاری از سینمایی نویسان به دلیل مضمونش، این فیلم را اثری ملی توصیف می‌کنند. با این همه باید معترف بود عزت الله انتظامی در این فیلم یکی از درخشان‌ترین حضورهای سینمایی‌اش را تجربه کرد. مینای شهر خاموش آخرین بازی انتظامی در یک فیلم جدی در نقش اصلی آن است.

فیلم ستاره می‌شود | ۱۳۸۴ |  فریدون جیرانی

• نام کاراکتر: رفیع گلکار

فریدون جیرانی در «ستاره می‌شود» نقش اصلی‌اش را به عزت الله انتظامی سپرد. رفیع گلکار بازیگر قدیمی تئاتر است که دوران پیری را با دختر جوانش پونه زندگی می‌کند. پونه رؤیای ستاره شدن در سینما دارد و ماجراهای این پدر و دختر مضمون اصلی فیلم جیرانی است. انتظامی در این فیلم هم خوش درخشید. در بیست و چهارمین جشنواره فیلم فجر نامزد دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد شد و در دوازدهمین دوره جشن خانه سینما موفق به کسب دریافت تندیس این رویداد هنری شد.

فیلم حکم | ۱۳۸۴ | مسعود کیمیایی

• نام کاراکتر: رضا

همکاری انتظامی و مسعود کیمایی در حکم زیبا و چشم نواز است. عزت‌الله انتظامی در این فیلم به خوبی از پس ایفای نقش سخت و چند لایه کیمیایی برآمده است و از فیلم‌های درخشان کارنامه او است.

فیلم دیوانه‌ای از قفس پرید | ۱۳۸۱ |  احمدرضا معتمدی

• نام کارکتر: مستوفی

دیوانه از قفس پرید یکی از آثار درخشان کارنامه احمد‌رضا معتمدی است و البته اثری قابل تامل در کارنامه کاری بازیگرانش. حضور عزت الله انتظامی، پرویز پرستویی، نیکی کریمی و علی نصیریان به عنوان بازیگران اصلی، یکی از برگ‌های برنده این فیلم سینمایی است. دیوانه‌ای از قفس پرید به عنوان بهترین فیلم جشنواره بیست و یکم فیلم فجر معرفی شد.

فیلم گاو خونی | ۱۳۸۱ |  بهروز افخمی

تجربه همکاری مجدد عزت الله انتظامی و بهروزافخمی، نظر مساعد بسیاری از منتقدان را به خود جلب کرد و سیمرغ بلورین نقش دوم مرد در بخش مسابقه بین‌الملل جشنواره فیلم فجر را برای انتظامی به همراه داشت. گرفتن این سیمرغ اتفاقی نبود. چرا که او در این فیلم یکی از نقش‌های منفی کارنامه بازیگریش را ایفا کرد که با حداقل دیالوگ تنها با نگاه و فرم صورتش احساس عجیبی را در مخاطب ایجاد می‌کند.

فیلم خانه‌ای روی آب | ۱۳۸۰ |  بهمن فرمان‌آرا

• نام کاراکتر: پدر دکتر سپیدبخت

این فیلمی است که انتظامی برای حضور درخشانش سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل کرد را دریافت کرد. بازی او در کنار رضا کیانیان چیزی نیست که بتوان به راحتی فراموش کرد. فیلمی که درکارنامه سازنده و بازیگرانش اتفاق درخشانی است.

فیلم روز واقعه | ۱۳۷۳ |  شهرام اسدی

• نام کاراکتر: پدر راحله

روز واقعه فیلمی نیست که بتوان به سادگی از آن گذشت. فیلمنامه باشکوه بهرام بیضایی و کارگردانی شهرام اسدی که نقظه عطفی در کارنامه او است این فیلم را به یکی از آثار تاثیرگذار مذهبی بدل کرد. عنوان بهترین فیلم سیزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر به نام این اثر ثبت شد و نقش‌آفرینی عزت الله انتظامی از شاخص‌ترین بازی‌های کارنامه او است.

فیلم روز واقعه؛ نمایش حقیقتی پاره پاره بر خاک

شهرام اسدی در گفت‌و‌گویی به ویژگی‌های بازیگری انتظامی اشاره کرد و گفت: «از نقطه نظر کیفی، شاخصه مهم بازیگری آقای انتظامی، غریزی بودن او بود. نقش را زندگی می‌کرد، با فیلمنامه‌ای که در اختیارش بود ابتدا روزها و روزها بر سر کلمه به کلمه‌اش با خود کلنجار می‌رفت و سپس رو در روی کارگردان می‌نشست و حالا با تسلطی هم سطح نویسنده و کارگردان با نقش مواجه می‌شد و همه تحلیل‌ها را از همه جوانب به دقت بررسی می‌کرد و در واقع بر بنیاد باوری که خود در تنهایی به دست آورده بود، ساختار نقش را می‌ساخت و از نقطه نظر حرفه‌ای و اجرائی همانند هم نسلان خود، هنرمندی بود به شدت دقیق، وقت‌شناس با بالاترین درجه مسئولیت‌پذیری بدون کمترین توجه به حاشیه‌ها و موانع بازدارنده.»

فیلم روسری آبی | ۱۳۷۳ |  رخشان بنی‌اعتماد

• نام کاراکتر: رسول رحمانی

همچنان روسری آبی از فیلم‌های مطرح سینمای ما است که موضوع جذاب و بازی‌های بی‌نظیرش ازخاطرمان نمی‌رود. رسول رحمانی مالک یک مزرعه گوجه‌فرنگی است و کارخانه‌ای هم در کنار آن دارد. او که چند سال پیش همسرش را از دست داده ‌است، تنها زندگی می‌کند. «نوبر کردانی» زنی است که سرپرستی خانواده‌اش را به عهده دارد و ناچار است کار کند. او به همراه چند زن دیگر برای کار در مزرعه انتخاب می‌شود و زندگی‌اش به مرور تغییر می‌کند. روسری آبی از فیلم‌های شاخص کارنامه انتظامی است.

فیلم روز فرشته | ۱۳۷۲ |  بهروز افخمی

روز فرشته یکی از فیلم‌های ماندگار کارنامه انتظامی است. او در گفت‌و‌گویی درباره حضورش در این اثر سینمایی تاکید کرد: «این فیلم بسیار مورد استقبال مردم قرار گرفت و حتی چند روحانی بعد از دیدن فیلم به من گفتند که چقدر در این نقش مُردن را آسان نشان داده بودی و این فیلم در جشنواره کن هم نمایش داده شد.»

فیلم بانو | ۱۳۷۰ | داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: پدر زن کرمعلی

وقتی از مهرجویی و اثرگذاری اجتماعی‌اش حرف می‌زنیم به این معنا است که وقتی نظریات او را درباره چرایی ساخت آثارش مطالعه می‌کنیم، امکان ندارد که پس ایده‌ها وتفکراتش، معنایی عمیق نهفته نباشد. بانو هم با چنین ذهنیتی مقابل دوربین رفت. بانو به گفته بسیاری از منتقدان، فیلمی استعاری و در نقد طبقه محروم است.

فیلم بانو؛ بزنگاه سقوط

چینش مثال زدنی بازیگران فیلم یکی از نقاط قوت آن است و عزت‌الله انتظامی یکی از شاه نقش‌هایش را در این فیلم ایفا کرده است. نوع گویش و لهجه انتظامی در این فیلم شمایل متفاوتی به او بخشیده. بانو هم مثل دیگر آثار مهرجویی در زمان اکران دچار کج فهمی‌هایی شد و مدتی توقیف ماند و پس از دوره‌ای به اکران رسید و همچنان یکی از بهترین فیلم‌های کارنامه مهرجویی است.

فیلم خانه خلوت | ۱۳۷۰ |  مهدی صباغ‌زاده

• نام کاراکتر: جلال سعیدی

این فیلم را می‌توان یکی از آثار موفق کارنامه عزت الله انتظامی توصیف کرد. او ایفاگر نقش جلال سعیدی است که درگذشته پاورقی نویس مطبوعات بوده ‌است، حاضر نیست خود را با شیوه‌ جدید نوشتاری آن‌ها تطبیق دهد و دچار مشکل می‌شود. اصرارهای همسرش و نویسنده جوانی که پیش از این شاگردش بوده نیز راه به جایی نمی‌برد و او دست از نوشتن برای مطبوعات می‌کشد. انتظامی برای این فیلم برنده لوح تقدیر بهترین بازیگر نقش اول مرد از دهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شد.

فیلم ناصرالدین شاه آکتور سینما | ۱۳۷۰ |  محسن مخملباف

• نام کاراکتر: ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه و مش حسین

بی‌تردید نام این فیلم تا همیشه به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران باقی خواهد ماند. ناصر الدین شاه اکتور سینما در بستری کمدی، تاریخ سینمای ایران را روایت می‌کند. میرزا ابراهیم‌خان عکاس‌باشی که در سفر به فرنگ به سر می‌برد در آرزوی ازدواج با معشوق‌اش (آتیه) پس از بازگشت است. او درسفر، شیفته سینماتوگراف می‌شود. رنجوری مظفرالدین شاه او را نگران آینده سینماتوگراف می‌کند و از شاه کسب تکلیف می‌کند. شاه به فراشباشی سفارش می‌کند تا میرزا ابراهیم خان را نزد پسرش (ولیعهد) بفرستد ولی فراشباشی اشتباهاً او را نزد پدر شاه (ناصرالدین شاه) می‌فرستد! شاه قاجار که مخالف سینما است و خودش فیلم‌ها را سانسور می‌کند عاشق یکی از هنرپیشه‌های یک فیلم قدیمی (گلنار در فیلم «دختر لر») می‌شود و برای آن که به معشوق برسد حکومت را رها می‌کند و به دنبال سینما می‌رود. این فیلم موافقان و مخالفان زیادی داشته و دارد، اما نمی‌توان از بازی مثال زدنی انتظامی دراین فیلم به راحتی گذشت.

فیلم هامون | ۱۳۶۸ | داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: دبیری

ناگفته پیداست که این فیلم چه جایگاه رفیع و دست نیافتنی در تاریخ سینمای ایران دارد و سال‌ها است هامون بازان سینما با نگاهی متعصب از این فیلم تمام قد دفاع می‌کنند. هرچند که این فیلم در تمام این سال‌ها منتقدان سرسختی هم داشته و دارد. با این حال نمی‌توان ازتاثیر و جایگاه هامون به راحتی گذشت.

فیلم هامون؛ الماس تراش‌خورده

مهرجویی دراین فیلم نیز با نگاه وسواس گونه‌اش به اقتباس، اثر درخور دیگری تولید کرد که چینش مثال زدنی بازیگرانش یکی از برگ‌های برنده فیلم است. عزت‌الله انتظامی بار دیگر در نقشی بسیار متفاوت ظاهر شد و بازی‌اش دراین فیلم دیدنی است.

فیلم اجاره نشین‌ها | ۱۳۶۵ |  داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: عباس آقا

عباس آقا سوپرگوشت بی‌شک یکی از محبوب‌ترین شخصیت‌های سینمایی تاریخ سینمای ما است. عزت الله انتظامی با مهارت و ظرافتی بی‌نظیر، نقش مردی را ایفا کرد که مدیریت ساختمانی را عهده‌دار است که مالکش درگذشته و بدون وارث مانده و قصد دارد با همکاری یک مشاور املاک محلی ملک را تصاحب کند. این فیلم یکی از متفاوت‌ترین فیلم‌های کارنامه مهرجویی است و البته از آن به عنوان یکی از سیاسی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران هم یاد می‌شود.

فیلم اجاره نشین ها؛ سازشکاری به‌جای وفاق ملی!

جالب اینجاست که هرگاه صحبت از بهترین فیلم کمدی سینمای ایران به میان می‌آید، بسیاری در مورد این فیلم اتفاق نظر دارند. حال که مهرجویی هرگز ادعا نکرده که قصدش از ساخت این فیلم، تولید فیلمی کمدی بوده و صرفا موقعیت‌های جاری در فیلم چنین حسی را ایجاد می‌کند. شاید مطرح‌ترین نقل قول در زمان اکران اجاره‌نشین‌ها رویکرد محسن مخملباف نسبت به همکارش، داریوش مهرجویی بوده است. مخملباف پس از اکران فیلم در نامه‌ای به محمد بهشتی (رئیس وقت فارابی) می‌نویسد: «اجاره‌نشین‌ها یک فیلم ضد انقلاب است و او پس از تماشای فیلم تصمیم داشته نارنجک به خود ببندد، مهرجویی را بغل کند و ضامن را بکشد. اما با قرآن استخاره کرده و نتیجه خوب نیامده است. او از بهشتی در این نامه می‌خواهد از اکران فیلم جلوگیری کند.»

فیلم حاجی واشنگتن | ۱۳۶۱ | علی حاتمی

• نام کاراکتر: حسینقلی خان

فصل قربانی کردن گوسفند در «حاجی واشینگتن» با بازی عزت الله انتظامی یکی از تأثیرگذارترین سکانس‌های سینمای ایران است که طی سال‌های اخیر در شبکه‌های اجتماعی زیاد دست به دست می‌شود. این سکانس یکی از شاخص‌ترین فصل‌های بازیگری انتظامی است.

فیلم حاجی واشنگتن؛ هجویه‌ای بر خودبزرگ‌بینی

علی حاتمی بازیگرانش را با وسواس خاصی انتخاب می‌کرد و انتظامی یکی از بازیگران محبوبش بود. اما این فیلم هم جایگاه خاصی در کارنامه کارگردان و بازیگرانش دارد. فیلمی که خارج از ایران مقابل دوربین رفت و حرف مهمی را مطرح می‌کند و چند سالی مهر توقیف خورد و پس ازگذشت چند سال رنگ پرده را دید.

سریال هزار دستان | ۱۳۵۸ | علی حاتمی

• نام کاراکتر: خان مظفر

بی‌تردید یکی ازشاخص‌ترین سریال‌های تاریخ تلویزیون ایران ساخته باشکوه علی حاتمی هزار دستان است. فیلمنامه و قصه جذاب حاتمی با حضور بازیگران مطرح تئاتر و سینما اثر یگانه‌ای شد که همچنان نقظه روشن کارنامه بازیگران و عواملش است. حضور درخشان انتظامی دراین اثر مثال زدنی است.

فیلم دایره مینا | ۱۳۵۳ |  داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: سامری

بی‌تردید دایره مینا جنجالی‌ترین و انتقادی‌ترین فیلم داریوش مهرجویی است. نقد اجتماعی مطرح شده در این فیلم آنقدر بزرگ و تاثیرگذار بود که فیلم به مدت سه سال توقیف شد. نقد مهرجویی دراین فیلم به فروش خون‌های آلوده بود. تجربه همکاری موفق مهرجویی و غلامحسین ساعدی درنگارش فیلمنامه تکرار شد و همواره از دایره مینا به عنوان یکی از تاثیرگذارترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران یاد می‌شود. عزت الله انتظامی دراین فیلم یکی از مهم‌ترین و محوری‌ترین نقش‌ها (عامل فروش خون‌های آلوده) را به عهده گرفت و بازی او تحسین بسیاری ازمنتقدان را به همراه داشت.

بهترین فیلم ها و کتاب های داریوش مهرجویی

مهرجویی در گفت‌و‌گویی درباره چرایی ساخت این فیلم اظهارکرد: «یکی از دوستانم به نام دکتر کیومرث فرد در شیراز روزی به من تلفن کرد و از من دعوت کرد نزد او بروم تا مراکز انتقال خون را مشاهده کنم. این مراکز از معتادان خون می‌گرفتند و وضعیت فجیعی داشتند. این پیشنهاد باعث شد به شیراز بروم و یکی دو مرکز را ببینم و تحت تأثیر قرار بگیرم. هدف این بود که یک فیلم مستند بسازیم منتها آنقدر این قضیه پیچیده بود که فیلم مستند برای آن کافی نمی‌نمود.»

فیلم پستچی | ۱۳۵۱ | داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: نیت‌الله خان

نمی‌توان ازتجربه‌های متعدد و موفق نقش آفرینی‌های انتظامی مقابل دوربین مهرجویی به راحتی گذشت. این فیلم نیز مثل اغلب آثار مهرجویی اقتباسی ادبی است که توانست موفقیت‌های جهانی بسیاری کسب کند. در «پستچی» یکی ازنقش آفرینی‌های متفاوت عزت‌الله انتظامی را می‌بینیم.

فیلم آقای هالو | ۱۳۴۹ |  داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: اکبر محمدی‌پور و فتح‌الله خان

آقای هالو دومین تجربه عزت‌الله انتظامی و داریوش مهرجویی است و همکاری موفق آن‌ها بار دیگر در این فیلم تکرار شد. فیلمنامه این اثر سینمایی محصول همفکری داریوش مهرجویی و علی نصیریان است و حاصل کار هم فیلمی است که تا امروز نمره قبولی از منتقدان سینمایی گرفته است.

فیلم گاو |  ۱۳۴۸ | داریوش مهرجویی

• نام کاراکتر: مش حسن

گاو ساخته داریوش مهرجویی نه تنها فیلم مهمی در کارنامه عزت‌الله انتظامی است، بلکه فیلمی تاثیرگذار و استراتژیک درسینمای ایران محسوب می‌شود. انتظامی با اینکه پیش از بازی در این فیلم تجربه حضور در سینما را داشت، اما با این فیلم شناخته شد و چهره‌ای بین‌المللی پیدا کرد و جایزه هوگو نقره‌ای بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو را کسب کرد. این فیلم تا به امروز بارها در بسیاری از رویدادهای هنری مهم جهان نمایش داده و ستایش شده است. گاو به عنوان یکی از مهم‌ترین فیلم‌های موج نو و تاریخ سینمای ایران شناخته می‌شود. تاریخ‌سازی فیلم گاو تنها به تعداد پرشمار جوایزش خلاصه نمی‌شود. امام خمینی فیلم گاو را آموزنده توصیف کرد و همین امر، مسیر سینمای بعد از انقلاب را هموارتر کرد.

اگر می‌خواهید به کلکسیونی از بهترین فیلم های استاد عزت الله انتظامی در فیلیمو دسترسی داشته باشید، روی عکس زیر کلیک/لمس کنید