بلد نیستم کمدی بسازم

عکس های فیلم زنبور کارگر

• «زنبور کارگر» ۴ سال پس از ساخت اکران شد. دلیل این اتفاق چیست؟

افشین صادقی: زمانی که «زنبور کارگر» ساخته شد، ویروس منحوس کرونا به ایران آمد و ۲ سال به دلیل این اتفاق کار خوابید. پس از آن دولت عوض شد و ۲ سال برای روی کار آمدن دولت جدید و به دلیل سیاست‌های متفاوت فیلم اکران نشد. بعد از آن با کلی اصلاحیه به کمک آقایان خزاعی و سهرابی فیلم از توقیف درآمد و اکران شد.

• فیلم‌های زیادی با موضوع قصاص ساخته شده‌اند؛ «زنبور کارگر» چه ویژگی متفاوتی نسبت به دیگر آثار دارد که باعث جذب مخاطب می‌شود؟

اساسا قصه‌پردازی‌ها را خودم انجام می‌دهم و در ذهنم می‌سازم. زمانی که به قصاص فکر می‌کردم، متوجه شدم مردم اینگونه فیلم‌ها را دوست دارند و نگاه می‌کنند، از فیلم «میخواهم زنده بمانم» الیزابت تیلور گرفته تا فیلم‌های هندی و ایرانی خودمان و... . ویژگی شاخص «زنبور کارگر» این است که همه قصاص شدند. برخلاف دیگر آثار که قصاص‌ها بر این اساس بود که آیا فرد بی‌گناه زندان افتاده است یا گناهکار اما من می‌خواستم در این فیلم بگویم درست است که پسر کشته و حکم قصاصش آمده است اما در نهایت تمام آدم‌های سیاه قصاص شدند و ما اگر بتوانیم از قصاص این دنیا به اصطلاح دربرویم از قصاص آن دنیا در امان نخواهیم بود.

افشین صادقی: « همه تهیه‌کنندگان باید راضی باشند که فیلم‌شان اکران شده است. فیلمی که بخواهد بفروشد، می‌فروشد و برعکس این امر نیز صادق است. اما درباره «زنبور کارگر» باید بگویم که اگر سال 98 اکران می‌شد قطعا شرایط بهتری را در گیشه تجربه می‌کرد چراکه حوصله مردم بیشتر بود»

• این اثر در ظاهر فیلمی درباره قصاص است اما جدای این مساله، روی مصائب و مشکلات زندگی یک نماینده مجلس و سبک زندگی آنها دست می‌گذارد. چه قدر پرداختن به این خرده داستان‌ها برایتان اهمیت داشت؟

معتقدم آدم‌هایی در این سمت شاید بیشتر در معرض قصاص خداوند هستند چراکه مسئولیت‌های سنگین‌تری دارند. برای همین این دسته از افراد را در نظر گرفتم. در حقیقت معتقدم افرادی که سمت دارند و به ثروت و قدرت وصل هستند، آزمایش‌شان در این دنیا سخت است.

• ناگفته نماند که خرده داستان‌های فیلم زیاد هستند و به همین دلیل، زمانی هم برای پرداخت به جزییات آنها وجود ندارد. و شاید این داستان ارتباط منطقی چندانی با یکدیگر پیدا نمی کنند! چرا در فیلم این همه خرده داستان وجود دارد؟

ابتدا باید بگویم به حق من اشتباه کردم که خرده‌داستان‌های زیادی را در این اثر به کار گرفتم. بعد از چند سال فیلم ساختم و خرده داستان‌های زیادی را در این اثر گنجاندم. از سوی دیگر سعید نعمت الله به عنوان نویسنده کار تجربه زیادی در نگارش سریال دارد و برای این اثر هم خرده داستان‌های زیادی نوشته بود. در حال حاضر پشیمانم و اگر بخواهم «زنبور کارگر» را دوباره بسازم آن خرده داستان‌ها کم و بعضا عوض خواهد شد.

• بخش مهمی از دلایل موفقیت فیلم به بازی بازیگران آن برمی‌گردد. سعید آقاخانی در این فیلم، کوتاه اما اثرگذار ظاهر شده. شبنم مقدمی ایفاگر نقش مادری متفاوت است و بخش مهمی از ماجرای فیلم توسط پگاه آهنگرانی که نقش دختر یک خادم امام‌زاده را بازی کرده رقم می‌خورد. حسین مهری، حمید فرخ‌نژاد، مارال فرجاد، علیرضا آرا و … هم از دیگر بازیگران فیلم هستند. چگونه این ترکیب از بازیگران رسیدید؟ همکاری با آن ها چه تجربه ای برایتان رقم زد؟

انتخاب بازیگر واقعا چیزی نیست که دست ما باشد؛ حداقل دست من افشین صادقی. یک زمان هست که اصغر فرهادی می‌خواهد بازیگر انتخاب کنند و بر این اساس همه با هر دستمزدی حضور پیدا می‌کنند. برای من بسیار سخت بود بازیگر بیاورم و با آن‌ها کار کنم و اساسا سخت‌ترین کار برای یک فیلم در حال حاضر که بازیگرسالاری‌ست، انتخاب بازیگر است. برای این پروژه بازیگران انتخاب شدند. در حقیقت سعید نعمت‌الله، شبنم مقدمی و باقی دوستان را بر اساس آشنایی و رفاقتی که داشت، به پروژه آورد اما انتخاب‌ها عالی بود و هرکس سر جای خودش نشست. با تمام اینکه ترکیب بازیگران جزو انتخاب‌های اولمان نبود ولی همه سرجایشان نشسته بودند.

• «زنبور کارگر» چه تفاوتی با دیگر آثاری که ساخته‌اید، دارد؟ فیلم بعدی‌تان را در چه زمینه‌ای خواهید ساخت؟

الان باید به سراغ ساخت فیلم کمدی رفت چراکه سلیقه مخاطب هم به این سمت رفته است. البته من بلد نیستم فیلم و سریال کمدی بسازم. اخیرا سریال «مرداب» را با پدرام افشار نوشتیم که از پلتفرم فیلم‌نت پخش شد. هم‌اکنون مشغول نگارش یک سریال هستم و همچنین یک کار دیگری با دکتر مصطفی رستگاری پیش می‌بریم که به نظرم فوق العاده است. ناگفته نماند که فیلمسازی در حال حاضر سخت است و مردم حق دارند کار کمدی دوست داشته باشند.

• آیا از شرایط اکران عمومی فیلم راضی بودید؟

به نظر من همه تهیه‌کنندگان باید راضی باشند که فیلم‌شان اکران شده است. فیلمی که بخواهد بفروشد، می‌فروشد و برعکس این امر نیز صادق است. اما درباره «زنبور کارگر» باید بگویم که اگر سال 98 اکران می‌شد قطعا شرایط بهتری را در گیشه تجربه می‌کرد چراکه حوصله مردم بیشتر بود و آن زمان پای فیلم‌های اجتماعی می‌نشستند.

• بیش از یکسال است که گیشه سینمای ایران در دست فیلم‌های کمدی‌ست. آیا اگر اثر اجتماعی خوبی ساخته شود، می‌تواند با آثار کمدی رقابت کند؟

خیر. نمی‌تواند. اما یک توصیه به فیلمسازانی که اثر کمدی خلق می‌کنند، دارم؛ اینکه با شعور مردم بازی نکنند. آنهایی که توان کمدی ساختن دارند، نباید وارد هجویات شوند و شوخی‌ها را سخیف و دست پایین بگیرند. توصیه من به فیلمسازان این است که سینما بسازید نه فیلم‌هایی که بیشتر شبیه تله فیلم هستند و برخی از کیفیت تله فیلم هم پایین‌ترند. اگر کارگردانی دوست دارد فیلمش میلیاردی بفروشد، حداقل باید کمدی خلق کند که مردم را به فکر هم وا دارد و به شعورش احترام بگذارد.