7 استاپ موشن برتر تاریخ سینما

بهترین استاپ موشن های برتر سینما به ترتیب تاریخ انتشار مرتب شده‌اند

فهرست بهترین انیمیشن و کارتون های جهان

استاپ موشن چیست؟

استاپ موشن یکی از تکنیک‌های انیمیشن‌سازی است که در آن شی‌ء مورد نظر را فریم به فریم حرکت داده و تصویر آن را توسط دوربین ضبط می‌کنند. توالی این تصاویر در هنگام تدوین این حس را در بیننده ایجاد می‌کند که شیء انگار واقعا در حال حرکت کردن است. در تکنیک استاپ موشن، از عروسک‌هایی از جنس‌های مختلف استفاده می‌شود که دارای مفاصل مختلفی هستند و این مفاصل به کارگردان امکان می‌دهد تا عروسک را به اشکال دلخواه حرکت داده و حرکات آن را توسط دوربین ضبط کنند. خوشبختانه همان‌طور که بالاتر هم گفتیم، پیشرفت‌های حیرت‌انگیزی که در زمینه ساخت انیمیشن‌های کامپیوتری به ثمر رسیده هم باعث نشده تا استاپ موشن فراموش شود. در طول سالیان اخیر استاپ موشن‌های بسیار زیادی ساخته شده که اکثر آن‌ها به لحاظ هنری هم دارای ارزش‌های قابل توجهی هستند.  

آقای فاکس شگفت‌انگیز | 2009 | Fantastic Mr. Fox

یک فیلمساز خلاق و باهوش با سبک بصری منحصربه‌فرد خود، رفته سراغ اقتباس داستانی از یکی از خلاق‌ترین و طنازترین نویسندگان فانتزی‌نویس دنیا به نام «رولد دال» و اثری شگفت‌انگیز خلق کرده است. ساخت یک استاپ موشن در نگاه اول گامی عجیب در کارنامه فیلمسازی «وس اندرسون» محسوب می‌شد، اما به ارزش کارنامه سینمایی استاد افزود. فیلم درباره روباهی است که می‌خواهد در برابر کشاورزان شروری که قصد دارند او و خانواده‌اش را از قلمروی‌شان بیرون کنند بایستد! فیلم دنیایی سرزنده، شاد و قشنگ دارد و هنگام دیدنش علاوه بر لذت بردن از سبک بصری کارگردان، از صداپیشگی بزرگانی مثل «جرج کلونی»، «مریل استریپ» و «بیل مورای» هم حظ کافی خواهید برد.

مری و مکس | 2009 | Mary And Max

حتی یادآوری این عاشقانه لطیف هم باعث بغض کردن می‌شود. فیلم عاشقانه است، اما نه عاشقانه‌ای معمول. «مری و مکس» شاهکاری است در ستایش دوستی و انسانیت و جهانش آن‌قدر خالص، لطیف، طناز، هولناک و سرشار از احساسات انسانی است که شاید مثل نگارنده جرات نکنید آن را بیش از یک‌بار تماشا کنید. مری و مکس درباره دوستی مکاتبه‌ای دو انسان منزوی است. یک دختر نوجوان استرالیایی به نام مری و یک پیرمرد آمریکایی چاق مبتلا به سندروم «آسپرگر» به نام مکس که از طریق یک موسسه، با هم دوست شده‌اند و از راه دور و از طریق مکاتبه در جریان ریزترین و خصوصی‌ترین ماجراها و احساسات زندگی یکدیگر قرار می‌گیرند. فیلم در گیشه شکست سختی خورد. چرا که احتمالا مخاطبان انتظار داشتند با یک اثر کودکانه شاد مواجه شوند؛ در عوض وقتی سالن‌های سینما را ترک کردند، سنگینی پایان تلخ آن تا مدت‌ها روی قلب‌شان احساس می‌شد و بعید بود تماشای آن را به دیگران توصیه کنند. اما ما تماشای آن را به شما توصیه می‌کنیم؛ مری و مکس حتی در جوایز اسکار هم تحویل گرفته نشد، اما یکی از محبوب‌ترین استاپ موشن‌های تاریخ سینماست.

والاس و گرومیت: نفرین موجود خرگوش‌نما | 2005 | Wallace and Gromit: The Curse of the Were-Rabbit

زمانی که «اسیتو باکس» و «نیک پارک» مشغول ساخت فیلم دیگری از مجموعه «والاس و گرومیت» بودند، شاید فکرش را نمی‌کردند که این کمدی ماوراء‌الطبیعه‌ای بریتانیایی آن‌ها به یکی از بهترین انیمیشن‌های تاریخ تبدیل شود و جایزه اسکار را هم ببرد. فیلم که توسط کمپانی «آردمن» ساخته شده، اثری است که عشق خالصانه به تکنیک استاپ موشن و سینما در تمام لحظات آن موج می‌زند و یک شاهکار بازیگوشانه و سرگرم‌کننده تمام‌عیار است. فیلم که توسط کمپانی «یونیورسال» در آمریکا توزیع شد، ادای دینی است به فیلم‌ها و هیولاهای فیلم‌های ترسناک قدیمی این کمپانی و کارگردانان آن در خلاقیت، طنز و البته تعلیق از هیچ کوششی فروگذار نکرده‌اند.

کابوس قبل از کریسمس | 1993 | The Nightmare Before Christmas

این یکی، یکی از آن کالت‌های درجه‌یک بچه‌هایی است که کودکی و نوجوانی‌شان را در دهه 90 گذراندند و بابت همین فیلم عاشق دنیای گوتیک، تیره و بامزه «تیم برتون» شدند. البته فیلم را «هنری سلیک» ساخته، اما ایده‌پرداز و مغز متفکر آن کسی نیست جز تیم برتون بزرگ که ردپا و امضای سلیقه او را می‌توان در تمام ابعاد این استاپ موشن به وضوح ملاحظه کرد. به دلیل جسارت محضش، کابوس قبل از کریسمس سزاوار انبوهی از اعتبار است، تیم انیمیشن آن دنیایی را خلق کرده که آ‌ن‌قدر زنده است که تقریبا می‌توانید بوی تعفن را در گِل سرزمینش و بوی دود را در هوای آن سرزمین هالووینی استشمام کنید.

آلیس | 1988 | Alice

هنرمندان اروپای شرقی و به خصوص اهل جمهوری چک، از اساتید صاحب سبک در حوزه انیمیشن و استاپ موشن هستند و امکان ندارد در چنین فهرستی، اثری از استاد بزرگ انیمیشن‌سازی اهل چک به نام «یان شوانک‌مایر» نباشد. فیلم اقتباسی است آزاد از داستان مشهور «آلیس در سرزمین عجایب»، منتها با نگاهی تلخ و تیره و منطبق با جهان‌بینی کشورهای بلوک شرق در دوران جنگ سرد. این قطعه درخشان و خلاقانه سینمایی، در زمینه‌های مختلفی یک اثر پیشرو و ساختارشکن محسوب می‌شود که ممکن است صحنه‌های آن وارد کابوس‌های شبانه مخاطب شوند!

سیاره شگفت‌انگیز | 1973 | Fantastic Planet

در همه فهرست‌های بهترین انیمیشن‌های تمام دوران، باید این انتظار را داشته باشید که «سیاره شگفت‌انگیز»، این شاهکار تجربی «رنه لالوکس» در قسمت‌های بالایی فهرست حضور داشته باشد. ما این شاهکار را به دلیل توانایی محض آن در انتقال مخاطب به دنیایی عجیب و مالیخویایی، در صدر فهرست قرار داده‌ایم. بسیاری از استاپ‌ موشن‌ها آثاری بزرگسالانه هستند و سیاره شگفت‌انگیز هم جزء این دسته است. تماشای این فیلم، اثری شبیه به استفاده از مواد روان‌گردان روی ذهن بیننده دارد. لالوکس بهترین فیلم زندگی‌اش را با استفاده از شخصیت‌های کاغذی برش‌خورده دوبعدی و با تکنیک استاپ موشن ساخته و تماشای آن، یک تجربه بصری-ذهنی منحصربه‌فرد است.

ماجراهای شاهزاده احمد | 1926 | The Adventures of Prince Achmed

قدیمی‌ترین فیلم انیمیشنی بلند تاریخ سینما که خوشبختانه در طول تاریخ حفظ شده، شاهکاری است بی‌بدیل که توسط «لوته راینیگر» نابغه پیشروی سینمای آلمان و براساس داستان‌های هزارویک‌شب ساخته شده است. راینیگر در ساخت این اثر از تکنیک پویانمایی ضدنور (silhouette animation) که اختراع شخص خودش بود استفاده گرفت و در ساخت متریال فیلم، از برش‌های مقوا و برگه‌های نازک سربی استفاده کرد. هنرمندان آوانگارد پرتعداد دیگری هم همچون «کارل کخ»، «والتر روتمان» و «برتولت بارتوش» با او در ساخت این شاهکار 65دقیقه‌ای همکاری کردند. تولید این فیلم در زمانه خودش کار بسیار مشقت‌باری بود، هر ثانیه از فیلم نیازمند عکس گرفتن از 24 فریم بود و تازه محصول نهایی باید تبدیل به اثری متحرک می‌شد. راینیگر سه سال از عمرش را صرف ساخت فیلمی کرد که اکنون در سایت Rotten Tomatoes از امتیاز کامل 100% نقد مثبت برخوردار است.