مخاطب به موسیقی زخم کاری تعلق خاطر دارد

همه چیز درباره زخم کاری ۲

• موسیقی سریال زخم کاری چگونه شکل گرفت و چه تفاوتی با دیگر آثاری که تاکنون ساخته‌اید، دارد؟

حبیب خزایی فر: محمدحسین مهدویان مانند دیگر آثارش از همان ابتدای شکل‌گیری ایده سریال زخم کاری آن را با من مطرح کرد. به پیشنهاد او رمان «زخم کاری» را خواندم و تم اولیه موسیقی را بر اساس رمان ساختم. پس از آنکه فیلمنامه آماده شد و پیش رفتیم، اتودهای دیگری زدم اما احساس کردم ایده اولیه از همه جذاب‌تر است. از ابتدا به این فکر می‌کردیم که سریال «زخم کاری»، از دیگر آثار خود محمدحسین مهدویان و حتی از دیگر سریال‌های ساخته شده متفاوت‌تر است، به گونه‌ای که در این ژانر تولید زیادی نداشتیم. پس من هم تلاش کردم کاری متفاوت بسازم و می‌توانم بگویم موسیقی این سریال نسبت به دیگر آثاری که ساخته‌ام، متفاوت است و گمان می‌کنم این سبک موسیقی برای فیلم در ایران کمتر استفاده و تولید شده است.

• موسیقی این سریال در فصل دوم بیشتر از فصل اول است. علت اینکه صدای گیتار الکترونیک بعد از تیتراژ دائما شنیده می‌شود چیست؟

راستش را بخواهید من اینگونه حس نمی‌کنم. شاید دلیل این اتفاق این است که توجه بیشتری به موسیقی «زخم کاری» شده و مخاطب پیدا کرده است. البته می‌توان گفت تعداد قصه‌های استفاده شده بیشتر اما زمان آن‌ها محدود و کوتاه است.

حبیب خزایی فر: کارکرد موسیقی بیشتر باید برای تقویت و اثرگذاری سکانس مورد نظر باشد و آن حسی را که کارگردان به دنبال آن است، بتواند به مخاطب منتقل کند. اگر در اثری یک سکانس ضعف داشته باشد شاید موسیقی بتواند به کمک آن بیاید اما راه درستی نیست

• به نظر می‌رسد نیازهای قصه در فصل دوم باعث شده است از موسیقی راک با آن صدای غالب گیتار الکترونیک استفاده شود. در فصل دوم بیشتر از چه سازهایی استفاده شد؟

موسیقی فصل دوم نسبت به فصل اول تغییر جدی نداشته است چراکه  شناسه سریال شده است. فقط تعدادی ساز جدید به موسیقی اضافه کردیم که حجم آن زیاد نیست و در حقیقت سعی کردیم خیلی از آن‌ها استفاده نکنیم چراکه مخاطب به موسیقی اولیه تعلق خاطر دارد و بیشتر با آن همراه است. تنها به فراخور قصه سازهای جدید اضافه شد که تنوعی به موسیقی بدهد و رنگ‌آمیزی را متفاوت کند.

• یک نکته قابل تامل این است که موسیقی «زخم کاری» سازبندی و شخصیت‌پردازی کلی دارد اما قرار نیست سوار بر داستان شود بلکه آمده است تا مخاطب را به فضای تصویری اثر متصل کند. شما بیشتر به دنبال این اتفاق بودید یا کارگردان؟ چگونه به آن رسیدید؟

اکثر موسیقی‌هایی که برای آثار محمدحسین مهدویان ساختم، تِم دارد چراکه ایشان علاقه‌مندست این اتفاق رخ بدهد. ایشان قائل به فضاسازی مطلق نیست و «زخم کاری» هم از این قاعده مستثنی نبود و در گپ و گفت با ایشان به این مساله رسیدیم.

• در برخی از صحنه‌ها با حجم موسیقی بالایی مواجه می‌شویم که مانعی برای شنیدن می‌شود در حالی که امکان تعدیل وجود داشت تا اثرگذارتر باشد. چرا این تعدیل اتفاق نیفتاده است؟

قاعدتا هر جا از موسیقی استفاده کردیم به دنبال آن بودیم که سکانس تاثیرگذارتر به تصویر کشیده شود. موسیقی برای برخی از سکانس‌ها نیز به طور خاص طراحی شده و در آن قالب است.

• باتوجه به اینکه آهنگسازی آثار محمدحسین مهدویان پیش از این هم با شما بوده‌ است المان‌هایی که معمولا ایشان قبل از کار به شما می‌گوید برای هر کار مشابه است یا اینکه مختص به هر کاری شاخصه‌های متفاوتی را می‌گویند؟

هر اثری ایده و فضاسازی مختص به خود را دارد که نیازمند گپ و گفت‌های متعدد است، در نتیجه با توجه به ساختار اثر به سراغ ساخت موسیقی مختص به آن می‌رویم.

• همکاری مستمر با یک کارگردان در حیطه‌ موسیقی، سبک آهنگسازی را به تکرار نمی‌رساند؟

این همکاری مداوم همیشه برای من خوشایند بوده است و نکته ویژه‌ای که در آن وجود دارد، این است که آثار مرتبط با هم نیستند یعنی هم در ژانر فیلمسازی ایشان این اتفاق افتاده است و هم من تلاش کردم موسیقی‌های متفاوتی خلق کنم. به عنوان مثال فضای موسیقی «ایستاده در غبار» به «ماجرای نیمروز؛ رد خون» نزدیک باشد اما با موسیقی «درخت گردو»، «شیشلیک»، «لاتاری» و... بسیار متفاوت است.

• بهترین زمان اضافه شدن یک آهنگساز به پروژه چه زمانی‌ است؟

طبیعتا هرچه آهنگساز بتوان زودتر به پروژه اضافه شود، بهتر است و به روند تولید موسیقی کمک می‌کند چراکه زمان بیشتری برای کار دارد و بیشتر درگیر کار می‌شود. همچنین در طول ساخت فیلم ممکن است ایده‌هایی به ذهنش برسد که بتواند با کارگردان درباره آن صحبت کند. قاعدتا این اتفاق نتیجه بهتری خواهد داشت تا اینکه پس از پایان تولید، آهنگساز انتخاب شود.

• عده‌ای معتقدند که طراحی موسیقی در ایران بر مبنای گونه و ژانر ساخته می‌شود اما هستند آثاری که تاثیر مجزایی دارند و منفک شدند. تحلیلتان درباره این موضوع چیست؟

طبیعتا موسیقی بر مبنای ژانر فیلم ساخته و کار می‌شود یعنی اگر اثری سبک و جغرافیایی خاصی دارد، موسیقی هم سعی می‌کند در همان مسیر حرکت کند اگرچه برخی مواقع عکس این اتفاق بر مبنای خواسته کارگردان و به صورت عمد رخ می‌دهد. در نهایت باید بگویم که نمی‌توان قانونی برای این امر گذاشت.

• از نظر شما موسیقی برای پوشاندن کاستی هاست یا اینکه قصد دارد روی قصه ردی بیندازد؟

کارکرد موسیقی بیشتر باید برای تقویت و اثرگذاری سکانس مورد نظر باشد و آن حسی را که کارگردان به دنبال آن است، بتواند به مخاطب منتقل کند. اگر در اثری یک سکانس ضعف داشته باشد شاید موسیقی بتواند به کمک آن بیاید اما راه درستی نیست.

دانلود موسیقی متن سریال زخم کاری

• موسیقی در فیلم و سریال‌های ایرانی تا چه اندازه قابل مقایسه با فیلم و سریال خارجی است؟ کیفیت موسیقی فیلم‌ و سریال‌هایی که به تازگی تولید شده، چگونه است؟

موسیقی فیلم‌های ایرانی و خارجی همان قدر با هم قابل مقایسه هستند که آثار ایرانی با خارجی. تصور من این است که چند سال اخیر موسیقی در ایران رشد قابل توجهی داشته و شاید نسبت آن در مقایسه با فیلم مقداری پیشی گرفته است.

• برای یک آهنگساز تفاوت کار کردن در تلویزیون با نمایش خانگی چیست و چرا این روزها بیشتر هنرمندان علاقه‌مند حضور در آثار تولیدی پلتفرم‌ها هستند؟

بودجه تلویزیون به واسطه دولتی بودن آن محدودتر و در چند سال اخیر نتوانسته است پُرقدرت ظاهر شود اما در چند سال اخیر که پلتفرم‌ها وارد عرصه تولید سریال شدند، باتوجه به اینکه منابع مالی خوبی در اختیار دارد و بخش خصوصی از ساخت اثر حمایت می‌کند، توانستند آثار موفق‌تر و پُرهزینه‌تری نسبت به تلویزیون بسازند که بعضا کیفیت بالاتری نیز داشته‌اند، طبیعتا در این شرایط منِ آهنگساز ترجیح می‌دهم به سراغ کار در پلتفرم بروم، چون علاوه بر آنکه کار بهتر دیده می‌شود، به لحاظ بودجه دستِ آهنگساز بازتر است و متمرکزتر می‌تواند برای پروژه وقت بگذارد و هزینه کند.

• به عنوان یک مخاطب، «زخم کاری» را چطور می‌بینید؟

احساسم این است که «زخم کاری» توانست جان تازه‌ای به جذب مخاطب در پلتفرم‌ها ببخشد و حرکت ویژه‌ای از سوی کارگردان آن بود که به ثمر نشست.